I OSK 73/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II SA/Po 498/14 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II SA/Po 498/14 oddalił skargę A.B. (dalej powoływany jako skarżący) na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] o skreśleniu go z listy studentów. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją dziekana Wydziału z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżący został skreślony z listy studentów Wydziału [...] Politechniki [...], w związku ze stwierdzeniem braku postępów w nauce. Jednakże w dniu 7 kwietnia 2011 r. skarżący uzyskał zgodę na wznowienie studiów na semestrze pierwszym na kierunku [...], specjalność "[...]" - w semestrze letnim roku akademickiego 2010/11. W konsekwencji w dniu 19 września 2011 r. skarżący uzyskał rejestrację na drugi semestr studiów w semestrze zimowym roku akademickiego 2011/12, bez zaliczenia przedmiotów objętych programem studiów semestru pierwszego: narzędzia przetwarzania rozproszonego oraz podstawowe szkolenie z zakresu BHP. Skarżący uzyskał następnie rejestrację na trzeci semestr studiów w semestrze letnim roku akademickiego 2011/12, bez zaliczenia przedmiotów objętych programem studiów semestru drugiego: systemy wiarygodne oraz ww. zaległości z semestru pierwszego roku akademickiego 2010/11. Decyzją Prodziekana Wydziału, przedłużono skarżącemu termin zaliczenia trzeciego semestru studiów do dnia 20 listopada 2012 r. w związku z brakiem zaliczenia przedmiotów objętych programem studiów stacjonarnych drugiego stopnia kierunku [...], specjalność: [...]. Decyzją z dnia 3 grudnia 2012 r. skarżący został skreślony z listy studentów Wydziału [...] Politechniki [...], w związku z nieuzyskaniem zaliczenia semestru w określonym terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora Politechniki [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II SA/Po 311/13 uchylił powyższe decyzje z uwagi na to, że ich uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogu określonego w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "Kpa"). Ponownie rozpoznając sprawę Dziekan Wydziału [...] Politechniki [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm., dalej jako "Psw") oraz art. 104 i 107 Kpa i § 33 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego i drugiego stopnia Politechniki [...] (Uchwała Senatu Akademickiego Politechniki [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. ze zm., dalej jako "Regulamin") skreślił skarżącego z listy studentów 2 roku Politechniki [...], Wydział [...], kierunek [...], z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie wskazując, że dziekan nie wydał decyzji o skreśleniu z listy studentów, a nadto nie odpowiedział na pismo wzywające do przekazania decyzji jaka została wydana na podstawie pisma o wszczęciu procedury skreślenia z listy studentów w sprawie [...]. Odwołujący podaje również, że status studenta został mu odebrany przez Politechnikę [...] w sposób wadliwy i jego skarga została rozpatrzona nierzetelnie. Rektor Politechniki [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. studiów utrzymał w mocy decyzje Dziekana. W uzasadnieniu, wskazując na przepis z art. 190 ust. 2 pkt 2 Psw, zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie i § 33 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego i drugiego stopnia Politechniki [...], zgodnie z którym dziekan może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, Rektor podał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji z przebiegu studiów skarżącego wynika, że na dzień 17 grudnia 2013 r. student nie uzyskał zaliczenia przedmiotów objętych programem studiów stacjonarnych drugiego stopnia kierunku [...], specjalności [...]. W sytuacji gdy odwołujący nie zaliczył przedmiotów objętych programem studiów, a Rektor Politechniki [...] rozpoznając odwołanie nie dopatrzył się nierzetelności i wadliwości wskazywanych w wydanej przez Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., prawidłowo orzeczono o skreśleniu odwołującego się z listy studentów. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez skarżącego, W skardze wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i powtórzył zawarte w odwołaniu zarzuty co do sposobu przeprowadzenia postępowania w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę Rektor PolitechnikI [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając powyższą skargę wskazał, że w myśl art. 190 ust. 2 pkt 2 Psw kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie z § 33 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nie uzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Jak wynika natomiast z poczynionych i szeroko przedstawionych w decyzjach uzasadnień, sprawa skreślenia studenta ze studiów ponownie wróciła do rozpoznania przez organy uczelni wobec uchylenia przez sąd wcześniejszych decyzji Dziekana z dnia [...] grudnia 2012 i rektora z dnia [...] stycznia 2013 r. Jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 30 października 2013 r. w sprawie II SA/Po 311/13 uchylenie tych decyzji nastąpiło z powodu nie spełniania wymogów, o jakich mowa w art. 107 § 3 Kpa i sąd nakazał, aby ponownie rozpoznając sprawę szczegółowo podjętą decyzję uzasadnić. W ocenie Sądu , uzasadnienie obecnie kontrolowanych decyzji obu organów jest wyczerpujące, kompletne i w sposób precyzyjny przedstawia ustalenia stanu faktycznego jak również zastosowane w sprawie przepisy, tym samym odpowiada regułom przepisu art. 107 § 3 Kpa. Z niekwestionowanych ustaleń wynika niezbicie, że student, mimo przedłużenia terminu zaliczenia obowiązkowych egzaminów do dnia 17 grudnia 2013 r., nie uzyskał zaliczenia aż z 5 przedmiotów. Zarzuty formułowane przez skarżącego nie mogą w żadnym razie odnieść oczekiwanego skutku. Konieczność zaliczania przedmiotów objęta programem studiów w określonym terminie jest podstawowym obowiązkiem studenta. Oczywiście zawsze mogą się zdarzyć sytuacje uzasadniające przedłużenie terminu do uzyskania zaliczeń. W okolicznościach niniejszej sprawy, student taką możliwość uzyskał, ale nie zdołał jej wykorzystać i nie zaliczył aż 5 przedmiotów. Jeśli zważyć, że problemy z zaliczaniem obowiązkowych przedmiotów student ma począwszy od roku akademickiego 2009/2010 podjęta decyzja o skreśleniu z listy studentów jest w pełni uzasadniona i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "Ppsa") w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 28 Kpa poprzez oddalenie skargi, mimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa w postaci wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego przez Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...] w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów przed dniem uprawomocnienia się wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 października 2013 r., a więc wobec osoby nie mającej formalnie statusu studenta i nie będącej stroną tego postępowania; 2) art. 151 Ppsa w zw. z art. 16 § 1 Kpa w zw. z art. 108 § 1 Kpa poprzez oddalenie skargi, mimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia, z uwagi na naruszenie prawa w postaci wykonania przez Dziekana decyzji o skreśleniu z listy studentów z dniem jej wydania, mimo że decyzja nie była jeszcze ostateczna ani nie został jej nadanym rygor natychmiastowej wykonalności, a w rezultacie uniemożliwienie skarżącemu zapisanie sia na zajęcia dydaktyczne i uzyskanie wymaganych zaliczeń; 3) art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skutkującej oddaleniem skargi, mimo że w toku postępowania zaniechano zbadania znaczenia i skutków prawnych zgody Dziekana z dnia 19 listopada 2012 r. na powtarzanie przedmiotu przez skarżącego na innym wydziale Politechniki [...] oraz istnieją oczywiste rozbieżności pomiędzy ocenami wynikającymi z akt Politechniki oraz treści wpisu w indeksie skarżącego; 4) naruszenie art. 141 § 4 zd. pierwsze Ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku przejawiające się w lapidarnymi stwierdzeniu o prawidłowości uzasadnienia zaskarżonych decyzji i istnieniu po stronie skarżącego braku postępów w nauce z jednoczesnym pominięciem oceny legalności wydania zaskarżonych decyzji, w szczególności w kontekście zarzutów zgłaszanych przez skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołano argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Sąd z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania - ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna, choć formalnie odpowiada przedstawionym wymogom, to jednak podniesionych w niej zarzutów nie można uznać za usprawiedliwione. Pierwszy z zarzutów dotyczący naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 28 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skutkiem wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanego wyroku z dnia 30 października 2013 r. uwzględniającego skargę, było orzeczenie przez Sąd na podstawie art. 152 Ppsa, że decyzja Rektora Politechniki [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów nie podlega wykonaniu. Okoliczność, że w dacie prowadzenia ponownego postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, wyrok ten nie był jeszcze prawomocny nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Tym samym w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżącemu przysługiwał formalnie tytuł studenta i nie było żadnych przeszkód dla wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Również zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 16 § 1 Kpa w zw. z art. 108 § 1 Kpa jest całkowicie chybiony. Kwestia prawidłowości wykonania decyzji nie ma bowiem żadnego wpływu na jej legalność. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku oceniał legalność decyzji o skreśleniu z listy studentów, a nie sfery jej wykonania. Trudno przy tym zrozumieć, w jaki sposób Sąd miałby naruszyć przepisy art. 108 § 1 Kpa i art. 16 § 1 Kpa w przedmiotowej sprawie. Zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa także nie ma usprawiedliwionych podstaw. Pierwszy z przepisów mówi bowiem, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i trudno uznać, aby Sąd I instancji naruszył ten przepis poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w powiazaniu z powołanymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, których Sąd ten w ogóle nie stosował. Wreszcie za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, przejawiające się w lapidarnym stwierdzeniu o prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje na rzeczywisty zakres rozstrzygania oraz na tok rozumowania, które doprowadziło do określonej oceny rozstrzygnięcia nadzorczego podlegającego zaskarżeniu. Zostało ono przy tym sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w przepisie art. 141 § 4 Ppsa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów przedstawionych w skardze oraz wszechstronnie wyjaśnił podstawę prawną wyroku. Skoro wykazana została jednoznacznie okoliczność nie zaliczenia przez skarżącego przedmiotów objętych zakresem studiów, to nie było potrzeby obszerniejszego wyjaśniania tej oczywistej sytuacji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.