I OSK 834/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-05

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Irena Kamińska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości pod budowę autostrady, która nie zapewnia natychmiastowego dostępu do drogi publicznej dla pozostałej części nieruchomości, narusza prawo?
Ratio decidendi
Podział nieruchomości pod budowę autostrady, zgodny z linią rozgraniczającą określoną w decyzji o lokalizacji drogi, jest dopuszczalny nawet jeśli nie zapewnia natychmiastowego dostępu do drogi publicznej dla pozostałej części nieruchomości. Kwestia zapewnienia dostępu do drogi publicznej zostanie rozwiązana na etapie projektu technicznego autostrady i negocjacji dotyczących nabycia nieruchomości, a nie w postępowaniu podziałowym. Organ zatwierdzający podział jest związany liniami rozgraniczającymi teren wyznaczonymi w decyzji o lokalizacji autostrady.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu podziału działki należącej do Z. H. na dwie części: jedną przeznaczoną pod budowę autostrady A-8, a drugą pozostałą. Podział został zatwierdzony z urzędu, zgodnie z decyzją o lokalizacji autostrady. Z. H. kwestionowała decyzję, argumentując, że podział nie gwarantuje jej natychmiastowego dostępu do drogi publicznej dla pozostałej części działki oraz podnosząc zarzuty proceduralne dotyczące braku podpisów pod sentencją decyzji i naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuty te zostały oddalone przez WSA, a następnie przez NSA w skardze kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia WSA (del.) Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 444/06 w sprawie ze skargi Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 444/06 oddalił skargę Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy K. W. w dniu [...] wydał decyzję zatwierdzającą z urzędu - przedstawiony przez Generalną Dyrekcję Dróg i Autostrad Oddział we W. - projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie wsi M. D., gmina K. W., oznaczonej jako działka nr [...], AM-1 o pow. 3,2548 ha, KW nr [...], stanowiącej własność Z. H., na działki nr [...] o pow. 3,0001 ha i działkę nr [...] o pow. 0,2547 ha, zgodnie z załączonym projektem podziału nieruchomości w skali 1:5000 stanowiącym integralną część decyzji. W podstawie prawnej organ wskazał art. 95 ust. 6, art. 96 ust. 1 , art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2003 ze zm.) i art. 104 k.p.a. Podział nieruchomości zatwierdzono w związku i zgodnie z decyzją Wojewody D. z dnia [...] ustalającą lokalizację autostrady płatnej A-8 (dawnej A-4) dla odcinka obwodnicy W., przechodzącego przez Miasto W. oraz gminy: K., K. W., W. M. i D. Wskazano, że pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Odział we W. zawierało zapewnienie, iż dojazdy do wszystkich działek, które w wyniku podziału pod projektowaną autostradę, znajdują się poza pasem drogowym obwodnicy będą miały dostęp do drogi publicznej. Celem podziału było wydzielenie działki nr [...], AM–1, przeznaczonej pod budowę autostrady A-8. W odwołaniu od tej decyzji Z. H. podniosła, że podstawa prawna orzeczenia jest niespójna z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 27 października 2005 r. Odwołująca się wytknęła również brak szczegółowego wyjaśnienia w decyzji sposobu dojazdu do wszystkich działek, informacji o numerach i kategoriach dróg oraz ewentualnej służebności. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu niższej instancji. W uzasadnieniu podkreśliło, że podstawą rozstrzygnięcia jest art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Jak stanowi powoływana ustawa, podziału tego można dokonać z urzędu, jeżeli jest niezbędny do realizacji celu publicznego. Autostrady należą do kategorii dróg krajowych. Z akt sprawy wynika, że postępowanie podziałowe wszczęto z urzędu, po przedłożeniu przez Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. projektu podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...],AM-1, obręb M. D., wraz z pismem z dnia 19 października 2005 r. Porównanie załącznika graficznego do decyzji Wojewody D. z dnia [...] o ustalenie lokalizacji autostrady A-8 dla odcinka obwodnicy W. z projektem podziału nieruchomości wskazuje, że granica podziału przedmiotowej nieruchomości jest zgodna z linią rozgraniczającą pas drogowy autostrady w tej części. O konieczności zamieszczenia w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady linii rozgraniczających teren przesądza art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571 ze zm.). Celem tej regulacji jest wyodrębnienie i jednoznaczne określenie konkretnego terenu pod budowę przyszłej autostrady, podlegającego w przyszłości wykupowi. Linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie upoważnia organu zatwierdzającego podział nieruchomości do weryfikacji linii rozgraniczającej teren przewidziany pod autostradę. Organ wydający decyzję jest związany liniami rozgraniczającymi teren, określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r. publ. OPK 25/2001). Kolegium podkreśliło, że jest związane decyzją Wojewody z 2003 r., która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy i jest ostateczna. Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania Kolegium powołało się na zapewnienie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W., że dojazd do wszystkich działek znajdujących się poza pasem drogowym będzie zapewniony. Ponadto decyzja lokalizacyjna Wojewody w pkt IX gwarantuje ochronę interesów osób trzech, między innymi przez zapewnienie dostępu do drogi publicznej oraz wykupienie terenów przeznaczonych pod budowę autostrady lub wywłaszczenie na zasadach określonych w ustawie o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Problem zapewnienia dostępu do drogi publicznej zostanie rozwiązany w projekcie technicznym autostrady (stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę) i przedstawiony zostanie na etapie negocjacji w sprawie nabycia na własność Skarbu Państwa wydzielonej działki nr [...],AM-1. Nie może to być rozstrzygnięte w prowadzonym postępowaniu podziałowym jako przedwczesne. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w przypadku braku możliwości racjonalnego wykorzystania powstałej po podziale działki, istnieje możliwość jej wykupu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Może to mieć miejsce dopiero w postępowaniu wywłaszczeniowym. Organ odwoławczy zauważył, że Z. H. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania podziałowego i prawach stron wynikających z art. 10 k.p.a. Wskazał również, że w zawiadomieniu dla strony z dnia 27 października 2005 r. nie powoływano podstawy prawnej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Nie mogły się zatem ostać zarzuty niespójności zaskarżonej decyzji z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego. Nie został też naruszony termin do załatwienia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Z. H. podniosła zarzuty jak w dowołaniu twierdząc, że organ odwoławczy nie rozpatrzył jej argumentów. Ponadto podział geodezyjo-kartograficzny dokonany został bez uzgodnienia przebiegu granic oraz z brakiem podpisu skarżącej w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i stwierdziło, że orzekało wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, zatem było uprawnione do odstąpienia od obowiązku zapewnienia stronie możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji stwierdził, że materialno-prawną podstawą decyzji był art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodność z prawem zatwierdzonego podziału nieruchomości nie budzi żadnych wątpliwości. Organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia w tym zakresie i uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Sąd powtórzył argumenty organu odwoławczego co do określenia linii rozgraniczającej teren pod budowę autostrady, podkreślając, że art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami posługuje się pojęciem "części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady". Poza tym przepis ten dopuszcza, w toku postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości, wydzielenie właśnie takiej części nieruchomości także wówczas, gdy podział narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W kontekście powoływanych regulacji prawnych niezasadnym jest zarzut skarżącej, że organ administracji dokonał podziału nieruchomości bez jej zgody. Prawidłowe jest zaś stanowisko Kolegium, że dopóki mamy do czynienia z funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzją o lokalizacji autostrady, to właśnie jej postanawiania mają podstawowe znaczenie dla kontrolowanych orzeczeń i zgoda właściciela nie jest warunkiem niezbędnym dla wydania decyzji podziałowej. Słuszna jest również argumentacja Kolegium co do dojazdu do wszystkich działek. Sąd zaznaczył, że kwestia zapewnienia dostępu do drogi publicznej rozwiązana zostanie w projekcie technicznym autostrady, nie zaś w postępowaniu podziałowym. Inaczej mówiąc, organ administracji publicznej zatwierdzając projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest związany liniami rozgraniczającymi teren, wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady i w konsekwencji nie może badać okoliczności będących przedmiotem oceny w odrębnych postępowaniach. Reasumując Sąd pierwszej instancji zauważył, że zawarta w aktach sprawy decyzja o lokalizacji autostrady, stanowiąca bazę dla decyzji obecnie kontrolowanych, wskazuje, iż zabezpieczono interesy osób trzecich. Ta uwaga dotyczy również strony skarżącej, będącej właścicielem dzielonej nieruchomości. W zakresie zarzutu nie zapoznania się z aktami sprawy przez skarżącą przed wydaniem zaskarżonej decyzji Sąd w oparciu o orzecznictwo stwierdził, że organ odwoławczy zobowiązany jest przed wydaniem swojej decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo materiałów i dowodów, tylko wtedy gdy przeprowadza w sprawie uzupełniające postępowanie dowodowe. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy orzekał na podstawie materiału zgromadzonego przez organ pierwszej instancji i sam nie uzupełniał materiału dowodowego. Niewątpliwie skarżąca miała zapewniony czynny udział w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd stwierdził, że nietrafne są zarzuty odnośnie nierozpatrzenia przez organ odwoławczy podniesionych w odwołaniu wszystkich argumentów skoro, na co zasadnie wskazuje organ odwoławczy i co wynika z akt sprawy, skarżąca wezwana do wyjaśnienia, jakiego konkretnie rozstrzygnięcia one dotyczą i w jakim trybie strona je kwestionuje, nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie Kolegium w wyznaczonym terminie. Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a. Z. H. reprezentowana przez adwokata M. K., zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego, t.j. art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy o autostradach płatnych w związku z pkt IX decyzji Wojewody D. z dnia [...] oraz art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na skutek błędnej wykładni, w wyniku stwierdzenia, że przeprowadzony podział działki nr [...], AM-1 nie narusza interesów skarżącej, gdy faktycznie podział nie gwarantuje dostępu do drogi publicznej do czasu zakończenia całej inwestycji (ok. 5 lat), 2) rażącym naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j: a) art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. na skutek oddalenia skargi pomimo, że zaskarżona decyzja nie zawiera elementów koniecznych (konstytutywnych) decyzji, to jest podpisów członków organu pod sentencją orzeczenia, co obligowało Sąd pierwszej instancji do jej uchylenia, b) art. 10 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w wyniku oddalenia skargi, chociaż decyzja organu pierwszej instancji został wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie powtórzyła, że na skutek wydania decyzji lokalizacyjnej przedmiotowa działka została pozbawiona dojazdu do drogi publicznej. Tak dokonany podział nieruchomości narusza art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Jest to norma o charakterze bezwzględnym. Zdaniem skarżącej w celu zagwarantowania przestrzegania powyższego przepisu Wojewoda D. w decyzji z [...] zobowiązał organy administracji do zapewnienia ochrony interesów osób trzecich w trakcie realizacji inwestycji. Ochrony takiej z pewnością nie zapewnia oświadczenie "Generalnej Dyrekcji Dróg i Mostów", że wydzielone działki będą miały dostęp do drogi publicznej. Takie rozwiązanie oznacza, że uzyska realny dostęp do drogi publicznej dopiero za kilka lat po zakończeniu inwestycji. W konsekwencji można stwierdzić, że punkt IX decyzji lokalizacyjnej przez ten okres czasu jest naruszany, co nie jest dopuszczalne. Następnie skarżąca wskazała, że art. 107 k.p.a. jako niezbędny składnik decyzji administracyjnej wymienia podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, osoby upoważnionej do wydania decyzji. Przy czym złożenie podpisów pod samym uzasadnieniem jest niewystarczające. Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie odróżnia dwie części decyzji - sentencję i uzasadnienie. Brak uzasadnienia nie wpływa na istnienie decyzji. Stąd wniosek, że podpis na decyzji powinien znajdować się co najmniej pod jej sentencją, a jego brak uznać za bezwzględną podstawę dla uchylenia rozstrzygnięcia (por. uchwała SN z dnia 13 marca 2002 r. III CZP 12/02, publ. OSNC 2003/2/17). Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza art. 10 § 1 k.p.a. mówiący o czynnym udziale strony w postępowaniu i możliwości wypowiedzenie się strony co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W aktach sprawy znajduje się wyłącznie zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 27 października 2005 r. w którym zawarto stwierdzenie, o możliwości zapoznania się z materiałami dotyczącymi sprawy. Tego typu sformułowanie nie świadczy o zakończeniu postępowania dowodowego, jak też nie ma charakteru wezwania do wypowiedzenia się. Oczywiste jest, że organ pierwszej instancji, nie zawiadomił strony, iż zakończył postępowanie dowodowe i nie wezwał strony do złożenia końcowego oświadczenia. Tym samym skarżąca została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Bez znaczenia jest tu, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. W związku z tym, że skarga kasacyjna stawia zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, jako pierwsze poddane ocenie zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegający ma oddaleniu skargi mimo tego, że zaskarżona decyzja nie zawierała podpisów członków organu pod sentencją. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z elementów konstytutywnych decyzji administracyjnej jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Niniejszy przepis nie przesądza w sposób bezwzględny czy podpis powinien być umieszczony już pod treścią samego rozstrzygnięcia, czy dopiero lub także pod jego uzasadnieniem. Jednakże w chronologicznym ujęciu w niniejszym przepisie składników decyzji podpis, jako element konieczny, wymieniony jest na ostatnim miejscu, a więc po rozstrzygnięciu jak i po uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Zatem tak ujęta przez ustawodawcę chronologia składników decyzji administracyjnej przemawia za przyjęciem, jako wystarczającej formy, podpisania decyzji wyłącznie pod jej uzasadnieniem, jeżeli decyzja takowe zawiera. Zarzut skargi kasacyjnej stawiający tezę, iż niewystarczające jest podpisanie decyzji pod samym uzasadnieniem jest zarzutem dowolnym, oderwanym od treści art. 107 § 1 k.p.a., a zatem nie może zostać podzielony. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegający na oddaleniu skargi mimo naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że autorowi skargi kasacyjnej chodzi o niezgodne z art. 10 k.p.a. postępowanie organu administracji publicznej pierwszej instancji, który nie zawiadomił skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego i nie wezwał jej do złożenia końcowego oświadczenia. Z tego autor skargi kasacyjnej wywodzi, że skarżąca została pobawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Odnosząc się do niniejszego zarzutu należy wskazać, że skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania przed organem pierwszej instancji, który opierał się przede wszystkim na znanej jej decyzji o lokalizacji autostrady. Następnie skarżącej została doręczona decyzja organu pierwszej instancji, od której wniosła odwołanie, co umożliwiło ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Na decyzję tą wniosła skargę do sądu administracyjnego. Wobec tego rzeczą strony skarżącej kasacyjnie było wykazanie, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., istotnego wpływu na wynik sprawy uchybienia polegającego na zaakceptowaniu przez Sąd pierwszej instancji faktu, że skarżąca nie została w postępowaniu administracyjnym zawiadomiona przez organ pierwszej instancji o zakończeniu postępowania dowodowego i nie została wezwana do złożenia końcowego oświadczenia. Temu wymogowi skarga kasacyjna nie czyni zadość. Autor skargi pominął bowiem fakt, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a nie postępowania przed organami administracji publicznej i elementem koniecznym jest wykazanie na czym polega istotny wpływ uchybienia procesowego na wynik sprawy. Bezzasadny jest także zarzut błędnej wykładni art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy o autostradach płatnych w związku z punktem IX decyzji Wojewody D. z dnia [...] oraz art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do tego zarzutu po pierwsze należy wskazać, że punkt IX decyzji lokalizacyjnej nie jest przepisem prawa materialnego powszechnie obowiązującego zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do formułowania zarzutu jego naruszenia. Po wtóre przedmiot kontroli Sądu pierwszej instancji stanowiła decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki, a nie decyzja o lokalizacji autostrady. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy o autostradach płatnych dotyczący elementów, które winna zawierać decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady. Zatem brak jest podstaw, uzasadniających stawianie zarzutu błędnej wykładni przepisu, który nie miał w sprawie zastosowania. Zatem do rozważenia pozostał zarzut błędnej wykładni art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Zarzucając błędną wykładnię przepisu prawa materialnego należy wskazać jaka wykładnia zdaniem strony stawiającej zarzut jest właściwa. Strona skarżąca kasacyjnie tego nie uczyniła. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w zasadzie strona kwestionuje zastosowanie przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie czy podział działki narusza interes skarżącej, gdyż nie gwarantuje dostępu do drogi publicznej do czasu zakończenia inwestycji, jest elementem stanu faktycznego. Wobec tego należy wskazać, że niewłaściwe zastosowanie przepisu polega na błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. W związku z tym, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie stanu faktycznego przyjętego za ustalony przez Sąd pierwszej instancji niemożliwym jest skuteczne zarzucenie niewłaściwego zastosowania art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sytuacji kiedy nie podważono skutecznie ustaleń stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny związany jest tą oceną, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że brak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania uniemożliwia skuteczne kwestionowanie zastosowania prawa materialnego. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 20.01.2006, I FSK 507/05, Lex nr 187513). Zatem skoro z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych wynika, że interes skarżącej w postaci dostępu po podziale nieruchomości do drogi publicznej został uwzględniony brak jest podstaw pozwalających na zakwestionowanie zastosowania art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło