I OW 226/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo a Prezydentem m. st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu postanawia: wskazać Prezydenta m. st. Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 2 września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy przez wskazanie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku A. w W. z dnia 25 lutego 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej [...] (data wpływu do urzędu 4 marca 2013 r.), wniesionego na podstawie art. 102 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 115). W uzasadnieniu wskazał, że A. w W. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Wniosek obejmuje okres przechowywania pojazdu za czas od dnia następnego po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi, zgodnie zobowiązującym w tym czasie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Pojazd został zlikwidowany przez Naczelnika Urzędu warszawa Bemowo w 2013 r. Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywanie pojazdu, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany na podstawie art. 1 pkt 10 lit.k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Rozstrzygając o tych kosztach ustawodawca wskazał ogólnie Skarb Państwa, nie wskazując jednostki organizacyjnej kompetentnej do załatwiania tych spraw. Zdaniem wnioskodawcy należy przyjąć, że skoro ustawodawca wskazuje starostę jako organ kompetentny do załatwienia sprawy a koszty wg ustawodawcy miałby ponosić Skarb Państwa, należy przyjąć, że starosta wydając orzeczenia w sprawie kosztów dozoru wykonywałby zadanie zlecone na podstawie ustawy. Wniosek został złożony przez Spółkę w dniu 4 marca 2013 r., co oznacza, że postępowanie zostało wszczęte po nowelizacji art. 13 ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodanego do niego ust. 10h w obowiązującym cytowanym wyżej brzmieniu, a właściwym do rozpatrzenia sprawy jest starosta, w warunkach Miasta Stołecznego Warszawy - Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy. Dnia 1 lipca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy, jednakże ten pismem z dnia 23 lipca 2013 r. odmówił jej rozstrzygnięcia, uznając że jest niewłaściwy. W tej sytuacji powstał spór kompetencyjny, którego rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny jest konieczne. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku A. w W. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...]. W uzasadnieniu podał, że spór kompetencyjny pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie właściwości organu do rozpoznania wniosku A. o przyznanie wynagrodzenia za dozór dotyczy pojazdu marki [...], nr rej. [...]. Z akt sprawy wynika, że w/w pojazd został przejęty na rzecz Skarb Państwa, co potwierdza deklaratoryjna decyzja nr [...] z dnia [...].04.2007 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - Mokotów oraz, że mimo powyższego pojazd pozostawał nadal na parkingu A., z którego został odebrany dopiero w dniu 22.02.2013 r. Likwidacja pojazdu nastąpiła w 2013 r., a dokonując jej Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo uznał się za organ właściwy w sprawie. W dniu 4 września 2010 r. przedmiotowy pojazd stanowił zatem własność Skarbu Państwa, a tym samym nie spełniał warunków określonych w art. 10-12 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.). Zdaniem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Spółka może dochodzić prawa do wynagrodzenia za dozór pojazdu na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.), zwanej dalej ustawą, a nie wskazanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). W związku z tym, że podstawą przyznania wynagrodzenia jest wyżej wskazany przepis ustawy, właściwość organu wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy, wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie przez organ egzekucyjny. Takim organem, w przypadku przedmiotowego pojazdu, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo, ponieważ taka właściwość wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia. Zarzucił, że wnioskodawca niezasadnie powołuje się na art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako podstawę właściwości Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Przepis ten wskazuje starostę jako organ właściwy do orzekania o kosztach ponoszonych przez osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, a nie o przyznawaniu wynagrodzenia za dozór. Stroną decyzji, wydawanej przez starostę na podstawie powyższego przepisu, może być tylko były właściciel pojazdu, a wniosek A. dotyczy roszczenia dozorcy rzeczy, której własność nabył Skarb Państwa w 2007 r. Tym samym właściwość organu do przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia wynika z art. 102 § 2 i art. 174 ustawy oraz § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia wykluczają starostę jako organ egzekucyjny (likwidacyjny) w sprawach dotyczących rzeczy nabytych przez Skarb Państwa. Z przepisów tych wynika natomiast właściwość naczelnika urzędu skarbowego w tych sprawach. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie został przejęty na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy, lecz stał się własnością Skarbu Państwa, co potwierdziła decyzja nr [...] z dnia [...].04.2007 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Mokotów. Rozporządzenie ustanawia starostów oraz dyrektorów izb celnych organami likwidacyjnymi tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w tym akcie, jednocześnie określając właściwość naczelników urzędów skarbowych w sprawach przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż przypisane właściwości dwóch wyżej wymienionych organów (§ 4 ust. 1 pkt 3). Z tych względów w sprawie dotyczącej określonego we wniosku pojazdu Prezydent Miasta Warszawy nie był i nie jest organem egzekucyjnym, bo w czasie kiedy prawnie taka możliwość nastąpiła, czyli kiedy starostowie stali się organami likwidacyjnymi pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez właściciela, przedmiotowy pojazd był już własnością Skarbu Państwa. Dlatego też Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy nie mógł zostać organem egzekucyjnym w sprawie likwidacji pojazdu z uwagi na to, że ustawa oraz rozporządzenie ustanowiły starostów organami egzekucyjnymi tylko w odniesieniu do pojazdów, które przed dniem 4 września 2010 r. nie przepadły na rzecz Skarbu Państwa. Także przepisy przejściowe ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i innych ustaw nie ustanowiły starostów organami egzekucyjnymi w sprawach dotyczących rzeczy, co do których takimi organami byli uprzednio naczelnicy urzędów skarbowych, niezależnie od daty złożenia wniosku o przyznanie kosztów przechowywania. Powołując się na powyższe, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku A. w W. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy, albowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do załatwienia wniosku A. w W. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu. Zgodnie z treścią art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (zd. 2 powyższego przepisu). Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt I OW 19/12, z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 95/12, z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 93/12 oraz sygn. akt I OW 94/12, z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 96/11, czy z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 72/11 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl), który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. W niniejszej sprawie wniosek o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu został złożony po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Mając na względzie, że Miasto Stołeczne Warszawa jest miastem na prawach powiatu, właściwym w sprawie jest Prezydent tego miasta - sprawujący funkcję starosty. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.