I OZ 110/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1508/12 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1508/12 odrzucił skargę Z.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia, z uwagi na nieusunięcie braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 3 jej odpisów. Wnioskiem z dnia 21 listopada 2012 r. (data stempla pocztowego) Z.S. wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazując, że jest osobą starszą, schorowaną, cierpiącą na zaniki pamięci, niedowidzącą i nie poruszającą się samodzielnie. Podała, że sama nie mogła przeczytać wezwania. Poprosiła znajomą jedynie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi. O tym, że miała przesłać jeszcze 3 odpisy skargi powiedział jej dopiero syn, który odwiedził ją w dniu 15 listopada 2012 r. i przeczytał wszystkie pisma z Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1508/12 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 85, art. 86 § 1, art. 87 § 1, 2, i 4, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a."). podał, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Skarżąca jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi podała swój wiek, choroby: zaniki pamięci, niedowidzenie oraz problemy z poruszaniem się. Sąd pierwszej instancji wskazał, że jedynie choroba nagła, która powoduje niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia może być przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż powołane przez skarżącą choroby mają charakter przewlekły i trwają już od dłuższego czasu (co potwierdza zaświadczenia lekarskie z dnia 15 listopada 2012 r. dołączone do wniosku). W ocenie Sądu pierwszej instancji choroba skarżącej nie miała charakteru nagłego i nie była przeszkodą, która uniemożliwiła jej uzupełnienie braków formalnych skargi w terminie. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Z.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniosła o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony, jeżeli strona nie dochowała terminu bez swojej winy. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Podeszły wiek oraz zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2007 roku II OZ 872/07, postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002 roku, II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98 LEX nr 50679). Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r. III SA 1243/97 (niepubl.) stwierdzono, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem, musi wykluczać ono możliwość dokonania czynności procesowych przez stronę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca sama podała, że brak skargi dotyczący wpisu sądowego został uzupełniony, na jej prośbę, przez znajomą. Nie można zatem uznać, że dopełnienie przez nią obowiązku uzupełnienia pozostałych braków skargi tj. nadesłanie 3 odpisów skargi, było niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Zamierzonego skutku nie mogło również odnieść powołanie się na zaświadczenie lekarskie z dnia 15 listopada 2012 r. gdyż w tej sytuacji nie można uznać, że uprawdopodobnia ono wystąpienie nagłej i niedającej się przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła skarżącej dokonanie ww. czynności w terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.