I OZ 120/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 399/21 o odrzuceniu skargi M.G. w sprawie ze skargi M.G., A. K., E. K., W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów postanawia: 1. odrzucić zażalenie; 2. zwrócić M.G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 lipca 2021 r. odrzucił skargę M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasów. W uzasadnieniu postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że z uwagi na brak formalny skargi skarżącą wezwano do nadesłania jej numeru PESEL w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie Sądu zostało uznane za doręczone skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, z dniem [...] czerwca 2021 r. Ponieważ termin do wykonania wezwania upłynął bezskutecznie 15 lipca 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ppsa odrzucił skargę. Skarżąca pismem z [...] lipca 2021 r. zatytułowanym jako zażalenie, sporządzonym samodzielnie, zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie skargi. Podniosła, że w czerwcu 2021 r. przebywała w K. u swojej chorej matki, więc nie odbierała poczty. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] sierpnia 2021 r., pismem z [...] sierpnia 2021 r. zwrócono się do skarżącej o sprecyzowanie pisma z [...] lipca 2021 r. przez wskazanie, w terminie 7 dni, czy stanowi ono zażalenie na postanowienie tego Sądu, czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie doręczono [...] sierpnia 2021 r. W wykonaniu zarządzenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] listopada 2021 r., pismem z [...] listopada 2021 r. ponownie wezwano skarżącą do sprecyzowania pisma z 29 lipca 2021 r. przez wskazanie, czy stanowi ono zażalenie na postanowienie tego Sądu, czy jest to wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pouczono skarżącą, że w przypadku braku odpowiedzi, Sąd potraktuje złożone przez nią pismo jako zażalenie. Zakreślono siedmiodniowy termin od otrzymania wezwania na jego wykonanie. Ponadto, pouczono skarżącą o treści art. 87 § 1 ppsa oraz poinformowano, że o warunkach wnoszenia zażalenia została pouczona przy piśmie Sądu z [...] lipca 2021 r., przesłanego wraz z odpisem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2021 r. Pouczono również skarżącą o treści art. 46, 47, 70 § 1 i 2, art. 210 § 1 ppsa, warunkach wnoszenia pism oraz doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wezwanie Sądu uznano za doręczone skarżącej z dniem [...] listopada 2021 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] grudnia 2021 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2021 r. w kwocie 100 złotych z powołaniem § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakreślono siedmiodniowy termin od otrzymania odpisu zarządzenia na jego wykonanie, pod rygorem "odrzucenia skargi". Ponadto, w wykonaniu zarządzenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] grudnia 2021 r., pismem z [...] grudnia 2021 r. wezwano skarżącą do nadesłania podpisanych 3 odpisów pisma z [...] lipca 2021 r., uznanego za zażalenie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W terminie uiszczono wpis oraz nadesłano odpisy zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 1a w związku z art. 194 § 2 ppsa, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych tej skargi, wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W niniejszej sprawie, skarżąca wniosła zażalenie pismem z [...] lipca 2021 r., ale postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odebrała [...] sierpnia 2021 r. (k. 71). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesienie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego przed jego doręczeniem jest przyczyną, z uwagi na którą ten środek odwoławczy musi być odrzucony. Sformułowanie "wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia" oznacza, że istotny jest zarówno początek jak i koniec terminu, które zostają wyznaczone przez datę doręczenia postanowienia konkretnej osobie, która może następnie wnieść opisany środek odwoławczy. Zatem, w niniejszej sprawie istotne znaczenie miała data doręczenia postanowienia z 15 lipca 2021 r. M.G., a nie któremukolwiek z pozostałych skarżących. Uznając, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg [...] sierpnia 2021 r. trzeba uznać, że pismo z [...] lipca 2021 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku jako wniesione przedwcześnie. Dlatego też należało je odrzucić jako z innych przyczyn niedopuszczalne. Pogląd o niedopuszczalności wniesienia środka odwoławczego przed doręczeniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w rezultacie przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia, jest podzielany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z: 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OZ 1139/14, 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 708/16, 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 873/21, 1 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 34/22, 3 lutego 2022 r. sygn. akt III OZ 29/22, czy z 24 lutego 2022 r. sygn. akt II GZ 20/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 (art. 197 § 2 ppsa). Zgodnie z art. 193 zd. 1 ab initio ppsa, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z tego względu, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 180 w zw. z art. 178 ppsa. Jak stanowi pierwszy z przepisów, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków (art. 178 ppsa). Uznając, że nie jest dopuszczalne wniesienie zażalenia przed doręczeniem postanowienia na które przysługiwało zażalenie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 art. 193 i art. 197 § 1 i 2 ppsa. Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na treść pisma z [...] lipca 2021 r., które choć zatytułowane jako zażalenie, zawierało w treści argumenty mające zmierzać do przywrócenia terminu do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie powinien samodzielnie uznawać, że wskazane pismo mogło zawierać wyłącznie zażalenie albo wniosek o przywrócenie terminu, zwłaszcza biorąc pod uwagę udział strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika oraz termin wniesienia pisma. Dlatego też, należy uznać, że w aktach sprawy pozostaje nierozpoznany wniosek M.G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżącą należy pouczyć w szczególności o treści art. 87 ppsa, w tym o obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz o obowiązku jednoczesnego dokonania czynności do której została wezwana (podanie numeru PESEL). O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 i 2 w zw. z art. 197 § 2 ppsa.