I OZ 13/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1788/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu w sprawie ze skargi M. A. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisany w osnowie niniejszego orzeczenia rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji. W skardze zawarto ponadto "wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu". W uzasadnieniu wniosku przytoczono jedynie przepis art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., podnosząc, że rozkaz został wydany przeciwko osobie pozostającej na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania rozkazu. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez: uznanie, że uzasadnienie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawierało uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy tymczasem uzasadnienie to zostało zawarte w ostatnim akapicie skargi. Zarzucił też naruszenie prawa poprzez bezzasadne i nie znajdujące oparcia w rzeczywistości uznanie, że brak wstrzymania wykonania rozkazu personalnego nie spowoduje znacznej szkody lub nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdy tymczasem, tak jak to zostało wskazane w uzasadnieniu skargi z dnia [...] września 2014 r., wykonanie rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji Warszawa utrzymanego w mocy rozkazem personalnym Komendanta Stołecznego Policji spowoduje powołanie na stanowisko strony skarżącej innej osoby, a tym samym nawet pozytywne rozpatrzenie skargi z dnia [...] września 2014 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zostanie dla strony zniwelowane brakiem możliwości powrócenia na uprzednio zajmowane stanowisko. W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku wykonania rozkazu nie będzie mógł powrócić na uprzednio zajmowane stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Obowiązkiem sądu nie jest natomiast domyślanie się intencji strony, ani orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie całokształtu akt sprawy. To w interesie wnioskującego leży odpowiednie uzasadnienie składanego wniosku. Tymczasem strona skarżąca nie wskazała jakichkolwiek powodów przemawiających za udzieleniem jej ochrony tymczasowej – jej wniosek nie zawiera bowiem nawet szczątkowego uzasadnienia. Jest to tym bardziej rażące, że skarżący reprezentowany jest w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. Należy także zauważyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie tylko powinien posiadać jakiekolwiek uzasadnienie, ale że również podnosi się, że powinno ono być osobne od uzasadnienia samej skargi, jako odrębne od niej żądanie skierowane do sądu. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt OZ 30/04, z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04). W przedstawionych okolicznościach brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy stwierdzić, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 176/12 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Odnosząc się zaś do zarzutów zażalenia wskazać trzeba, że we wskazywanym przez skarżącego jako uzasadnienie wniosku ostatnim akapicie skargi nie ma mowy o wstrzymaniu wykonania rozkazu, zwłaszcza nie odnosi się on wcale do przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Ponadto, nie można zgodzić się ze skarżącym, że brak możliwości powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko stanowi przesłankę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim skarżący nie wskazuje jaka przesłankę miałaby wyczerpać ta okoliczność. Ponadto, nie może być nią niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż skarżący w ogóle nie wskazał jakiego rodzaju szkoda mu grozi i że osiągnęłaby ona znaczny rozmiar. Nie może być nią także spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, gdyż wydana w stosunku do skarżącego decyzja nie zwalnia go ze służby i nie powoduje stanu nieodwracalnego. Należy również zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych, rozkaz został już wykonany (w związku z nadaniem mu rygoru natychmiastowej wykonalności) i zaistniały skutki, których skarżący chciał uniknąć wnosząc o wstrzymanie wykonania tego rozkazu. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania ma zaś funkcję wyłącznie prewencyjną i nie daje możliwości odwrócenia dokonanych już czynności. Wstrzymanie wykonania decyzji jest w takim przypadku bezprzedmiotowe (por. postanowienia NSA z 5 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 59/08 i z 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 716/09). Podkreślić należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, sąd nie bada zasadności samej skargi – a więc nie odnosi się do prawidłowości wydanego rozkazu. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest tylko kontrola instancyjna postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.