I OZ 1447/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2017 roku sygn. akt II SA/Wa 310/17 odrzucające skargę A. Z. na akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W. z dnia [...] lutego 2016 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 czerwca 2016 roku sygn. akt II SA/Wa 310/17 wydanym na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę A. Z. na akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W. z dnia [...] lutego 2016 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzeniem z dnia 23 maja 2016 roku skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 231 zł. Skarżący złożył na nie zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 13 lipca 2016 roku sygn. akt I OZ 756/16. W konsekwencji skarżący został wezwany do wykonania przedmiotowego zarządzenia i uiszczenia wpisu od skargi. Wezwanie zostało mu doręczone w dniu 11 sierpnia 2016 roku. Postanowieniem z dnia 19 października 2016 roku Sąd odrzucił skargę A. Z. z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od skargi. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 roku sygn. akt I OZ 274/17 NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że ze znajdującego się w aktach potwierdzenia wynika, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wpłynął na rachunek WSA w Warszawie w dniu 19 sierpnia 2016 roku, a więc jeden dzień po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Podkreślił też jednak, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem za datę uiszczenia wpisu przyjąć należy dzień zlecenia przelewu, zaś skarżący do zażalenia dołączył wydruk z dyspozycji dokonania przelewu z datą 18 sierpnia 2016 roku. Wprawdzie na tym wydruku widnieje informacja, że jest to przelew oczekujący, zaś datę planowanej realizacji przewidziano na 19 sierpnia 2016 roku, to w ocenie NSA nie można było jednak ustalić, czy przelew ten nie mógł zostać dokonany z przyczyn leżących po stronie banku, czy też może to podmiot wydający zlecenie ustawił dyspozycję dopiero na ten dzień. W konsekwencji NSA zobowiązał Sąd I instancji do zbadania, przed ponownym rozważeniem odrzucenia skargi, do ustalenia tych okoliczności, a następnie ich oceny. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji wskazał, że z wyjaśnień Dyrektora Banku [...] S.A. wynika, że dyspozycja przedmiotowego przelewu została złożona w systemie internetowym w dniu 18 sierpnia 2016 roku o godzinie 18:44:49, a więc już po godzinie granicznej, czyli najpóźniejszej godzinie złożenia dyspozycji zapewniającej jej realizację w tym samym dniu. W ocenie Sądu I instancji należy przyjąć, że podmiot zlecający dokonanie przelewu wiedział lub mógł się z łatwością dowiedzieć, że zgodnie z § 24 pkt 6 Regulaminu prowadzenia rachunków bankowych oraz wydawania i użytkowania kart płatniczych w [...] S.A., zlecając przelew w dniu 18 sierpnia 2016 roku po godzinie granicznej - czyli po 14:15:00, realizacja przelewu nastąpi następnego dnia, czyli 19 sierpnia 2016 roku, a zatem po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zdaniem Sądu zlecający dokonanie przelewu uniknąłby uiszczenia wpisu po terminie gdyby dokonał zlecenia za pośrednictwem ww. Banku w dniu 18 sierpnia 2016 roku do godziny 14:15:00. Zażalenie na to postanowienie złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie żalącego Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 220 § 3 p.p.s.a. i niezasadne odrzucenie skargi w sytuacji, w której skarżący zastosował się do wezwania mającego oparcie w art. 220 § 1 p.p.s.a. i w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania dokonał przelewu bankowego. Żalący podał, że Bank zasadnie potwierdził, że przelewu dokonano w dniu 18 sierpnia 2016 roku o godzinie 18:44:49, a więc z zachowaniem terminu. Bank potwierdził również, że dokonanie księgowania wynikało z wewnętrznych procedur banku, a nie z dyspozycji klienta. Zdaniem wnoszącego zażalenie przelew został zatem zlecony w terminie, a godzina graniczna z punktu widzenia przepisów p.p.s.a. nie ma tutaj żadnego znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata w zakreślonym w zarządzeniu terminie. Natomiast stosownie do § 3 powołanego przepisu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przy uiszczaniu opłaty przelewem o zachowaniu terminu decyduje data złożenia przez stronę zlecenia w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń dokonania przelewu, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony. Momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem będzie zatem moment złożenia dyspozycji przez stronę (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2008 roku sygn. akt I FSK 1946/08). To stanowisko zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 8 lutego 2017 roku sygn. akt I OZ 274/17. Podkreślono, że za datę uiszczenia wpisu należy przyjąć dzień zlecenia przelewu, chyba że podmiot wydający zlecenie sam je odroczył, np. ustawiając dyspozycję dopiero na dzień następny. Przypomnieć należy, że powyższą wykładnią prawa Sąd I instancji był związany na mocy art. 190 p.p.s.a. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał z dniem 18 sierpnia 2016 roku. Wysokość wpisu została ustalona na kwotę 231 zł. Z materiałów zgromadzonych w aktach wynika, że przelew tej kwoty na konto WSA w Warszawie został zlecony w dniu 18 sierpnia 2016 roku o godzinie 18:44:49. Realizacja przedmiotowego przelewu nastąpiła natomiast w kolejnym dniu roboczym, tj. 19 sierpnia 2016 roku w pierwszej wychodzącej sesji Elixir o godzinie 08:05:51. Przyczyna, dla której realizacja nie została dokonana jeszcze w tym samym dniu, co zlecenie, leżała po stronie banku, zgodnie bowiem z § 24 pkt 6 Regulaminu prowadzenia rachunków bankowych oraz wydawania i użytkowania kart płatniczych w [...] S.A. realizacja przelewu w tym samym dniu byłaby możliwa tylko, gdyby został zlecony do godziny 14:15:00 (por. pismo z dnia 2 czerwca 2017 roku, k. 97 akt sądowych). Dodać warto, że wykonanie zlecenia przez bank następnego dnia roboczego w pierwszej wychodzącej sesji wskazuje, że już w dniu 18 sierpnia 2016 roku na rachunku, z którego dokonano zlecenia, znajdowały się wystarczające środki na jego pokrycie. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że skarżący uiścił wpis sądowy w przepisanym siedmiodniowym terminie. Sąd I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie zastosował się do wykładni prawa dokonanej przez NSA w powołanym wyżej postanowieniu. Sąd niesłusznie uznał, że skarżący nie dochował terminu, mimo że zlecił dokonanie przelewu w ostatnim dniu jego trwania, a zlecenie nie zostało odroczone. Przyczyna wykonania dyspozycji dopiero w następnym dniu leżała wyłącznie po stronie banku. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 220 § 3 p.p.s.a. za zasadny i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.