I OZ 156/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 145/09 o wezwaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do uzupełnienia wpisu sadowego od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], w kwocie 3.067,00 zł. Wysokość wpisu ustalona została w oparciu o § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad który stwierdził, iż wysokość wpisu, do opłacenia którego został wezwany, winna wynosić 200 zł, ponieważ skarga została złożona na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącej prowadzonego postępowania w zakresie uchylenia obowiązku wypłacenia przez GDDKiA odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość. Wysokość ustalonego przez organ I instancji odszkodowania nie była kwestionowana, a jedynie czynność dotycząca uchylenia tej decyzji i pozbawienie GDDKiA uprawnienia do wypłacenia odszkodowania, a przedmiot skargi to wniosek o uznanie, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Ponadto podniesiono, iż we wszystkich podobnych sprawach był uiszczany wpis w wysokości 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 230 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2 tego przepisu). Z kolei art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje, iż wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały, którego wysokość określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Podkreślić przy tym trzeba, iż użyte w powyższym przepisie sformułowanie "w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne", jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., dlatego też uznać trzeba, iż sprawami podlegającymi wpisowi stosunkowemu są w istocie sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie. Tym samym nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu. W przedmiotowej sprawie zaskarżona została decyzja Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], a którą orzeczono o ustaleniu na rzecz C. F. i H. C. i S. F. odszkodowania w łącznej wysokości: 326.657,00 zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przeznaczonej na pasy drogowe – dla realizacji celu publicznego – budowy drogi ekspresowej S-7na odcinku S. – K.– W. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, zatem przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Zaskarżona decyzja nie nakłada tym samym na skarżącego określonych zobowiązań mających wartość pieniężną ani ich nie ustala. Niesłusznie więc Sąd I instancji w zaskarżonym zarządzeniu jako podstawę wyliczenia kwoty wpisu wskazał § 1 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów wzywając stronę do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 3067,00 zł. Ponadto zauważyć należy, iż wysokość przyznanego odszkodowania jest również kwestią sporną, szczególnie wobec argumentacji uczestników postępowania C. F. i H. C., na skutek odwołania których wydana została decyzja Ministra Infrastruktury. Choć sam Dyrektor Generalny Dróg Krajowych i Autostrad podniósł w zażaleniu, iż nie kwestionuje on wysokości odszkodowania tylko czynność dotyczącą uchylenia tej decyzji a przedmiotem skargi jest wniosek o uznanie, że operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, to jednak wielkość odszkodowania zależy od wartości nieruchomości, która jest ustalana na podstawie operatu szacunkowego. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem wpis stosunkowy może być wyznaczony jedynie w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu stanowi kwotę stałą i niekwestionowaną. W przypadku, gdy wartość ta nie jest określona w sposób pewny niemożliwym staje się wyznaczenie stosunkowej kwoty wpisu, a zastosowanie winny mieć przepisy odnoszące się do opłat stałych. Z taką sytuacją do czynienia mamy w przedmiotowej sprawie a zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wpis od skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad winien być wyznaczony w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 5 powołanego rozporządzenia i wynosić 200 zł. (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 1/09, postanowienie NSA z 22 stycznia 2009 r. sygn. akt II OZ 47/09). Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone zarządzenie za niezgodne z prawem Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.