I OZ 1596/17

Dnia 16 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 336/17 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 336/17 w sprawie ze skargi A.W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić A.W. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 336/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpni 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 336/17 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 336/17 w sprawie ze skargi A.W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. oddalił skargę w sprawie – na rozprawie nikt się nie stawił, strony postępowania o terminie rozprawy zostały zawiadomione prawidłowo. W dniu 11 sierpnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku dołączył dokumentację medyczną. W uzasadnieniu wskazał, że o wydaniu wyroku dowiedział się w dniu 4 sierpnia 2017 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że o ile zostały spełnione przesłanki złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (Sąd przyjął, że skarżący dowiedział się o treści wyroku w dniu 4 sierpnia 2017 r.) oraz równocześnie dokonano czynności uchybionej, to skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Jak wyjaśnił, skarżący nie podał okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nastąpiło bez jego winy, wprost przeciwnie. Skarżący bowiem przyznał, że z zawiadomienia wynikało, iż stawiennictwo nie jest obowiązkowego wobec czego nie został pouczony o środkach odwoławczych od wyroku, zaś w rozprawie nie mógł uczestniczyć, gdyż stan zdrowia nie pozwalał mu na odbycie długich podróży. WSA w Warszawie odnotował, że skarżący został poinformowany o trybie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie, a także o konsekwencjach niezłożenia wniosku w terminie (pkt 2-6 zawiadomienia o rozprawie). Tym samym Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie zachował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, co uniemożliwiało przywrócenie terminu, gdyż w sprawie nie nastąpiło bez winy skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł A.W., podnosząc zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. Jak zaznaczył, ustalenia Sądu pierwszej instancji pomijają opisaną przez niego jego sytuację zdrowotną skarżącego. W uzasadnieniu bowiem wniosku wskazał, że w związku ze złym stanem zdrowia, będącym skutkiem wielu misji wojskowych, gdzie doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu poprzez groźne kontuzje i urazy głowy, był hospitalizowany i nadal pozostaje pod stałą opieką lekarską poradni zdrowia psychicznego. Na tę okoliczność załączył do wniosku kartę informacyjną leczenia szpitalnego w okresie od 10 kwietnia 2017 r. do 5 lipca 2017 r. Skarżący wskazał, że z epikryzy tej karty wynika, iż doszło u niego do dalszego pogorszenia stanu psychicznego, występują stanu lękowe, niepokój, obawy, koszmary, anhedonia w związku z ciągłym stresem – co nie pozwala na pełną koncentrację i ocenę sytuacji. Z tych powodów, jak podniósł skarżący, nie był w stanie ocenić znaczenia zawiadomienia w zakresie skutków prawnych niestawiennictwa, z uwagi na ograniczone zdolności poznawcze i do działania, co uchybienie terminowi czyniło niezawinionym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 141 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływana dalej "p.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 p.p.s.a., wniosek o przewrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo odnotował, że skarżący został właściwie poinformowany o rozprawie oraz, że w przypadku oddalenia skargi w celu uzyskania uzasadnienia wyroku niezbędne jest złożenie stosownego wniosku w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Sąd pierwszej instancji pominął jednak podniesione przez skarżącego wyjaśnienia związane z uchybieniem terminu, wskazujące, że miało ono swoją podstawę w jego stanie zdrowia – mimo, że wnioskodawca oparł je na licznej dokumentacji. Tymczasem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie uzasadniały one przywrócenie terminu, świadczą bowiem o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 336/17. Uzasadnione jest relatywizowanie wymaganego poziomu staranności i braku winy w zależności od indywidualnych cech osoby i okoliczności sprawy (zob. postanowienia NSA z dnia: 7 czerwca 2017 r., I OZ 967/17; 24 października 2014 r., I OZ 921/14). W warunkach niniejszej sprawy zauważyć należy, że do doręczenia zawiadomienia o rozprawie wraz z pouczeniem doszło w dniu 19 czerwca 2017 r. Tymczasem skarżący w tym dniu znajdował się w trakcie leczenia szpitalnego (trwało ono od 10 kwietnia 2017 r. do 7 lipca 2017 r.), na co przedłożył kartę informacyjną z dnia 5 lipca 2017 r. (k. 108 akt sądowych). W epikryzie tej karty wskazano, że po przyjęciu do oddziału A.W. zgłaszał złe samopoczucie, koszmary, niepokój, zawroty głowy, osłabienie. Jakkolwiek świadomość oceniono jako jasną, to odnotowano afekt lękowy, nastrój obniżony, napęd zredukowany, zwiększony poziom lęku, jak też zaburzony sen i aktywność. Podczas pobytu w oddziale A.W. miał zmniejszoną motywację i był społecznie wycofany. Zgłaszał nieustanne poczucie zagrożenia mimo braku obiektywnych przyczyn. Skarżył się na koszmarne sny dotyczące traumatycznych doświadczeń. Dopiero po zastosowanym leczeniu uzyskano poprawę w zakresie nastroju, napędu i zaburzeń snu. W obserwacji zaznaczono, że wskazana jest kontynuacja psychoterapii indywidualnej. Problemy psychiczne skarżącego wiąże on ze skutkami i obciążeniem wynikającymi z udziału w misjach wojskowych: w [...], co znajduje też odbicie w opinii psychologicznej z dnia 10 kwietnia 2011 r. (k. 66). W tym stanie rzeczy uznać należy, że chociaż skarżący otrzymał zawiadomienie o rozprawie wyjaśniające tryb i termin złożenia wniosku o uzasadnienie, a także konsekwencje niezłożenia wniosku w terminie, to znajdując się w wyżej opisanym stanie psychicznym i psychosomatycznym nie był w stanie prawidłowo pokierować własnym postępowaniem oraz zrozumieć implikacji przedstawionych w pouczeniu. W tych warunkach faktycznych stwierdzić należy, że jakkolwiek skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to bez własnej winy, jak wymaga tego art. 86 § 1 p.p.s.a., albowiem w oparciu o jednoznaczną i konkretną dokumentację (k. 60-94 akt sądowych) uprawdopodobnione zostało przez niego stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., że w relewantnym czasie nie był w stanie prawidłowo rozeznać i pokierować swoim postępowaniem. Zatem brak złożenia w terminie wniosku o uzasadnienie wyroku nie był wynikiem niedbalstwa skarżącego, lecz obiektywnych i znacznych problemów zdrowotnych, których nie mógł w tym czasie zmienić, a które uniemożliwiają prawidłową percepcję. Stan psychiczny wnioskodawcy może czynić dokonane przez niego uchybienie terminowi niezawinionym w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Taka sytuacja, jak wskazano, wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie – na podstawie art. 188 w zw. z art. 86 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.