I OZ 19/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 13/14 odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego oraz odmowy jego przywrócenia postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 13/14 odmówił M. W. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego oraz odmowy jego przywrócenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 22 maja 2014 r. skarżąca została wezwana do podpisania w/w sprzeciwu. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 9 czerwca 2014 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu upłynął zatem skarżącej w dniu 16 czerwca 2014 r. W dniu 3 lipca 2014 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, nadsyłając jednocześnie podpisany sprzeciw. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wyjaśniła, że nie mogła wykonać czynności procesowej polegającej na przesłaniu podpisanego sprzeciwu drogą pocztową (listem poleconym) w terminie z uwagi na brak środków finansowych. W jej ocenie przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem 2 lipca 2014 r. albowiem dopiero w tej dacie skarżąca mogła realnie zaciągnąć pożyczkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niezachowaniu tego terminu. W ocenie Sądu I instancji za przeszkodę w dochowaniu terminu do usunięcia braków formalnych sprzeciwu nie można uznać wskazywanego przez skarżącą braku jakichkolwiek środków finansowych na poniesienie kosztów związanych z wysyłką korespondencji do Sądu, nie można bowiem przyjąć, że wystąpienie takiej okoliczności wyklucza winę skarżącej w dochowaniu terminu. W tym świetle za niewiarygodne Sąd I instancji uznał wskazania skarżącej dotyczące niemożliwości wygospodarowania środków finansowych na wysyłkę jednego listu. Wskazał, że skarżąca, wbrew temu co sama twierdzi, nie musiała kierować do Sądu korespondencji poleconej. Ceny ekonomicznych przesyłek pocztowych zaczynają się od kwoty 1,75 zł i mając na względzie wysokość powyższej kwoty trudno racjonalnie uznać, że skarżąca nie była w stanie jej wygospodarować korzystając z pomocy najbliższej rodziny bądź osób znajomych. Na powyższe postanowienie M.W. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając Sądowi zbytni formalizm. Skarżąca stwierdziła, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia cechuje zbytni formalizm, wynika z niego bowiem, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę jej sytuacji materialnej, która jest bardzo zła, gdyż skarżąca jest pozbawiona dochodów i nie było jej stać nawet na znaczek na zwykły list. Twierdzenie zaś, iż mogła skorzystać z pomocy finansowej rodziny lub osób trzecich jest pozbawione podstaw, gdyż Sąd nie poparł tego dogłębną analizą. Wskazała, że jej rodzina mieszka w innej miejscowości i ma z nią rzadki kontakt. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") warunkiem koniecznym przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie terminu nie jest zawinione tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu, a przekroczenie to nastąpiło mimo dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W postanowieniu NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OZ 997/10.) wskazano, że kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie, jako staranność, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar) czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. post. NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ustalonych przez Sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych nie jest możliwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. M.W. podała, że nie uzupełniła w terminie braku formalnego złożonego sprzeciwu ponieważ nie posiadała środków na zakup znaczka pocztowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że uzyskanie środków na przesyłkę pocztową nie było dla skarżącej rzeczą niewykonalną. Ponadto należy też wskazać, że skarżąca nie musiała dokonywać tej czynności za pośrednictwem poczty. Mogła to również zrobić osobiście w siedzibie WSA w Gdańsku, bądź przekazać korespondencję za pośrednictwem osób trzecich. W złożonym wniosku strona nie uprawdopodobniła, że nie mogła skorzystać ze wskazanych wyżej, alternatywnych sposobów dostarczenia do Sądu własnoręcznie podpisanego egzemplarza wniesionego sprzeciwu. W takim stanie rzeczy, przedstawione przez M. W. okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego złożonego sprzeciwu, nie pozwalają na uznanie, iż nastąpiło to bez winy strony oraz wskutek przeszkody, której nie mogła ona usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z opisanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.