I OZ 460/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 67/14 wymierzające Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie grzywnę w wysokości 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia [...] sierpnia 2014 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 67/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie grzywnę w wysokości 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) za nieprzekazanie skargi A.Z. z dnia 9 sierpnia 2014 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 25 listopada 2014 r. A.Z. złożył w WSA w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w/w skargi (na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej) wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wnioskodawca podniósł, że Prezes Sądu tym samym nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny z uwagi na brak odnotowania przez pracowników Sądu wpływu jakiegokolwiek pisma od wnioskodawcy w sierpniu 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzając Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie grzywnę wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny dotyczył niewykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. Sąd podał, że z dokumentów przekazanych przez pełnomocnika wnioskodawcy w dniu 2 stycznia 2015 r. wynika, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. wpłynęła do organu za pośrednictwem platformy e-puap w dniu 9 sierpnia 2014 r., a więc termin przekazania jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upłynął w dniu 25 sierpnia 2014 r. Tymczasem według zapewnień pełnomocnika organu ani wniosek ani też skarga nie wpłynęły do Sądu Okręgowego w Warszawie czemu zaprzeczają przedstawione przez wnioskodawcę dwa Urzędowe Poświadczenia Przedłożenia wniosku i skargi za pośrednictwem platformy e-puap. Sąd dodał, że pełnomocnik organu nie zajął stanowiska w kwestii przekazanych wraz z pismem Sądu z dnia 13 stycznia 2015 r. poświadczeń. Sąd I instancji uznał w konsekwencji, że do dnia rozpoznania wniosku Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie nie przekazał określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) dokumentów. W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie można ująć wiarygodności przedstawionych przez A. Z. dokumentów potwierdzających doręczenie organowi za pośrednictwem platformy e-puap, zarówno wniosku, jak i skargi. Przedstawionej natomiast przez pełnomocnika organu notatki urzędowej nie można uznać za w pełni wiarygodną, ponieważ zawiera wyłącznie oświadczenie pracownika Sądu Okręgowego w Warszawie w zakresie przeprowadzonych rozmów telefonicznych w sprawie sprawdzenia wpływu do tego Sądu pism od wnioskodawcy. Nie zostały jednak dołączone jakiekolwiek dokumenty, które potwierdzałyby, chociaż pośrednio brak otrzymania wniosku i skargi od wnioskodawcy oraz podważałyby prawdziwość Urzędowych Poświadczeń Przedłożenia. W zaistniałych okolicznościach Sad I instancji uznał wniosek A. Z. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 3000 zł biorąc pod uwagę przede wszystkim upływ czasu od złożenia skargi do dnia rozpoznania wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. polegającą na mylnym przyjęciu, że do wymierzenia kary grzywny wystarczy niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 tejże ustawy w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu zażalenia Prezes Sądu stwierdził, że Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę przyczyn niewypełnienia obowiązku ciążącego na organie, jego motywacji i złożonych wyjaśnień. Prezes wskazał, że zarówno wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak i skarga na bezczynność organu zostały złożone przez A. Z. za pośrednictwem platformy e-puap. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Kierownika Biura Podawczego dopiero w dniu 18 lutego 2015 r. pracownik biura, po skontaktowaniu się z infolinią e-puap, otrzymał informację, że jeżeli w folderze "Odebrane" nie ma szukanych treści, to należy sprawdzić zakładkę "Skład ESP". Organ podał, że po zalogowaniu się konsultanta do systemu e-puap zakładka "Skład ESP" nie jest widoczna zarówno poprzez zakładkę "Nowe" jak i "Moje Konto". Odnalezienie zakładki "Skład ESP" nastąpiło dopiero po podaniu instrukcji postępowania przez Konsultanta infolinii e-puap. Wskazał, że platforma e-puap jest prowadzona w Sądzie Okręgowym w Warszawie od dnia 14 października 2011 r. Zdaniem Prezesa Sądu wymierzenie grzywny jest niezasadne, a nawet gdyby uznać, że jest, to jej wysokość jest nieadekwatna do wagi sprawy. W zażaleniu wskazano też, że Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie natychmiast po powzięciu informacji o złożeniu wniosku oraz skargi na bezczynność przez A. Z. odpowiedzi udzielił tj. w terminie 3 dni. W dniu zaś 18 marca 2015 r. organ ten przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na skargę na bezczynność wraz ze skargą złożoną przez A. Z. Dodano, że bezczynność organu nie była celowa, a wynikała jedynie z braku wiedzy dotyczącej istnienia ukrytego modułu "Skład ESP". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ taki musi więc przekazać skargę sądowi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt I OZ 818/13). W orzecznictwie przyjmuje się, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Ustalając zaś wysokość grzywny sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku oraz ile wynosił czas zwłoki w jego wykonaniu. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 podniesiono, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a., obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że organ nie przekazał skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w ustawowym terminie oraz wykonał ten obowiązek po dłuższym upływie czasu (po ponad 7 miesiącach). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługują na uwzględnienie okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie organu w przekazaniu skargi podniesione co należy podkreślić dopiero w zażaleniu. Wskazać należy, że organ zobowiązany jest dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązań nałożonych przez ustawę. Nawet okoliczności dotyczące utrudnień związanych z obsługą platformy e-puap nie są przekonywujące, bowiem to zadaniem organu jest odpowiednie zorganizowanie pracy, strona zaś nie może ponosić negatywnych skutków nieprofesjonalnych działań, zważywszy że wskazana platforma jest prowadzona w Sądzie Okręgowym w Warszawie już od kilku lat, tj. jak wskazuje się w zażaleniu - od 14 października 2011 r. W przedmiotowej sprawie stronie została uniemożliwiona czy też utrudniona realizacja przysługującego jej prawa do szybkiego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W niniejszej sytuacji bowiem nie można powiedzieć, aby strona miała możliwość skorzystania z tego prawa. W takim stanie rzeczy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był w pełni uzasadniony. Biorąc pod uwagę, że stosownie do treści art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywna może zostać ustalona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów oraz okoliczność znacznego upływu czasu, stwierdzić należy, że orzeczona w niniejszej sprawie wysokość grzywny określona w zbliżonej do dolnej dopuszczalnej granicy jest adekwatna do stopnia zawinienia organu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.