I OZ 538/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1092/14 oddalające wniosek G. P. o wyłączenie sędziego Janusza Bociągi w sprawie G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1092/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek G. P. o wyłączenie sędziego Janusza Bociągi od rozpoznania skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że w piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2015 r. G. P. zarzucił sędziemu Januszowi Bociądze, że jest stronniczy i dyskryminuje go jako osobę niepełnosprawną. Nadto zarzucił, że sędzia Janusz Bociąga w sposób nieprawidłowy prowadził jego sprawy dotyczące zasiłków celowych. Sędzia Janusz Bociąga złożył w dniu 2 lutego 2015 r. oświadczenie, zgodnie z którym że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia go od prowadzenia przedmiotowej sprawy. Przytaczając treść art. 18 i 19 p.p.s.a. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy - z urzędu. Skarżący nie wykazał również w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego. Samo wcześniejsze rozstrzyganie spraw z udziałem sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, w sposób niekorzystny czy dla wnioskodawcy czy też ich zdaniem błędny, nie wystarcza do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd wskazał, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania wadliwie i nieobiektywnie nie jest przesłanką wystarczającą do jego wyłączenia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 340/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto Sąd wskazał, że niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia innych spraw sądowych, nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia sędziów wcześniej orzekających w tych sprawach. Do wyłączenia sędziego nie wystarczy, bowiem subiektywne przekonanie, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane faktem, że sędzia ten orzekał już kiedyś w innej sprawie i wtedy wydał niekorzystne dla danej strony orzeczenie. Innymi słowy, sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o zmianę zaskarżonego ostanowienia wyłączenie sędziego Janusza Bociągi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż uczestniczenie przez skarżącego w wielu sprawach jako strona, wyrobiło błędne, a także stronnicze podejście Sądów do rozpatrywania jego sprawy, mając przez to wpływ na ocenę osoby skarżącego przez skład orzekający, a także prezentowaną przez sędziego Bociągę postawę, która w odczuciu skarżącego wskazuje na brak bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Janusza Bociągi od orzekania. Za taką okoliczność nie mogą być uznane wskazywane przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia innych spraw przez ww. sędziego w sprawach ze skarg G. P. Należy zwrócić uwagę, iż przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego, albowiem merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia. Ponadto wskazać należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Skarżący nie wskazał obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego, uzasadniających wątpliwość co do zachowania bezstronności tego sędziego podczas orzekania w niniejszej sprawie. Wskazane we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez ww. sędziego prowadzenia czynności w innych sprawach, w których skarżący był stroną. I nie mogą one stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego w sprawie niniejszej. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia Janusz Bociąga złożył pisemne oświadczenie, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., jak również nie zachodzi stosunek osobisty między jego osobą, a skarżącym, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. Tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.