I OZ 671/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SO/Bk 1/16 oddalające wniosek A. C. o wyłączenie sędziów: Janiny Kosowskiej, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod, Wojciecha Czajkowskiego, Renaty Kanteckiej, Ryszarda Maliszewskiego, Jolanty Strumiłło, Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak–Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Ewy Osipiuk, Piotra Chybickiego orzekających w WSA w Olsztynie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 434/15 ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Warmińsko–Mazurskiego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. odrzucić wniosek o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II SO/Bk 1/16 (dalej postanowienie z 28 stycznia 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek A. C. o wyłączenie sędziów: Janiny Kosowskiej, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod, Wojciecha Czajkowskiego, Renaty Kanteckiej, Ryszarda Maliszewskiego, Jolanty Strumiłło, Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak–Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Ewy Osipiuk, Piotra Chybickiego orzekających w WSA w Olsztynie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 434/15 ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Warmińsko– Mazurskiego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 29 września 2015 r. skarżąca wniosła o wyłączenie od rozpoznania w sprawie II SA/Ol 434/15 – wszystkich sędziów orzekających w WSA w Olsztynie. Wszyscy wymienieni sędziowie złożyli oświadczenia, w których wskazali na brak wystąpienia okoliczności mogących uzasadniać wątpliwości do ich bezstronności (art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) oraz stwierdzono brak podstaw wyłączenia, wynikających z art. 18 ppsa. Zdaniem Sądu I instancji, z argumentacji skarżącej nie wynika, by którykolwiek z wymienionych sędziów miał jakiekolwiek subiektywne nastawienie do strony czy wyniku zainicjowanego przez stronę postępowania, a tym samym by istniały uzasadnione podstawy do ustalenia okoliczności podważających ich bezstronność przy jej rozpoznawaniu. W szczególności nie może wykluczać obiektywizmu w orzekaniu sędziów przekonanie skarżącej, wywiedzione z treści zażalenia, złożonego przez pełnomocnika uczestnika postępowania, że zna wynik sprawy. WSA w Białymstoku wskazał, że kontrola instancyjna jest właściwą drogą merytorycznej weryfikacji orzeczeń wydanych przez osoby wnioskowane do wyłączenia w sprawie niniejszej (k. 36-37 akt II SO/Bk 1/16). Zażalenie na to postanowienie wywiodła A. C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 19 ppsa przez niewyłączenie sędziów WSA w Olsztynie w sytuacji istniejącej okoliczności uzasadniającej wątpliwość co do ich bezstronności. Wskazując na powyższe podstawy skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. 46, 67 akt II SO/Bk 1/16). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu, jakkolwiek o takim rozstrzygnięciu zadecydowały inne względy, niż wskazane w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego przez WSA w Białymstoku bowiem zaskarżone postanowienie obarczone jest istotną wadą proceduralną. Ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015, poz. 658, dalej ustawa nowelizująca) zmieniono w sposób zasadniczy procedurę sądowoadministracyjną. Na mocy art. 1 pkt 5 ustawy nowelizującej, do art. 20 ppsa dodano § 4 w brzmieniu: "Wniosek o wyłączenie sądu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym". W art. 2 ustawy nowelizującej wyraźnie zaznaczono, że przepis ten stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Ponieważ nowelizacja weszła w życie 15 sierpnia 2015 r., WSA w Białymstoku – wydając w dniu 28 stycznia 2016 r. zaskarżone postanowienie – winien zastosować w stanie faktycznym sprawy dyspozycję art. 20 § 4 ppsa i wniosek o wyłączenie sądu, jako niedopuszczalny, odrzucić (postanowienie NSA z 26.1.2016 r., II FZ 921/15, Lex 1969006). Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w danym sądzie jest bowiem w istocie wnioskiem o wyłączenie sądu, a jako taki jest niedopuszczalny (postanowienie NSA z 30.10.2015 r., II OZ 1037/15; J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Zalasińska w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 187, nb 7; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, uw. 6 do art. 19). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 20 § 4 w zw. z art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 psa orzekł jak w sentencji postanowienia.