I OZ 764/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1108/07 oddalające wniosek R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 1108/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał skarżącemu R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W dniu 6 stycznia 2009 r. pełnomocnik skarżącego adwokat L. M. L. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2008 r. R. S. w dniu 21 stycznia 2009 r. poinformował Sąd o złożeniu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie wniosku o wyznaczenie innego adwokata celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego wyroku Sądu i jednocześnie złożył sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną. W dniu 29 stycznia 2009 r. do Sądu wpłynęło pismo Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie informujące o braku podstaw do zmiany osoby pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. jako niespełniającą wymogu formalnego stawianego skardze kasacyjnej tj. z powodu jej sporządzenia przez osobę niemającą do tego legitymacji. W dniu 28 marca 2008 r. R. S. wniósł zażalenie na wyżej wymienione postanowienie z dnia 2 marca 2009 r. oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżącemu został już przyznany adwokat z urzędu, w ramach przyznanego prawa pomocy oraz że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują uprawnienia strony do wielokrotnego składania wniosku o prawo pomocy w sytuacji, gdy strona jest niezadowolona z działania dotychczasowego pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S. domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 175 i art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazując, że strona powinna mieć prawo do zaskarżania orzeczeń bez przymusu adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie R. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie należy zaznaczyć, że w toku postępowania sądowego skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na mocy prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2008 r. Co do zasady, uwzględniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, sąd administracyjny decyduje jedynie o przyznaniu takiego prawa, natomiast kwestia wskazania konkretnego pełnomocnika należy do kompetencji właściwej rady adwokackiej. W przedmiotowej sprawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie wyznaczył adw. L. M. L. do pełnienia obowiązków pełnomocnika z urzędu dla R. S., jak również wielokrotnie negatywnie odnosił się do wniosku skarżącego o wyznaczenie nowego adwokata, z uwagi na brak podstaw do zmiany osoby pełnomocnika z urzędu. W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie spełnia jej oczekiwań. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych tj.: udział w rozprawie i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi z jednej strony wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, z drugiej zaś strony stanowi o skorzystaniu przez skarżącego z prawa pomocy przyznanego postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. W powyższej sytuacji R. S. nie może skutecznie domagać się wyznaczenia przez Sąd kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (podobne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 10 stycznia 2005 r. sygn. akt I OZ 992/04, 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OZ 543/06, 4 września 2008 r. sygn. akt I OZ 654/08, 8 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 469/09 – niepubl.). Co do wniosku skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego, to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie ma zastrzeżeń do konstytucyjności przepisów art. 175 i art. 194 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.