I OZ 766/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 459/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 459/10 odmówił M. D. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia tj. zwrotu kosztów szkolenia w wysokości [...] zł oraz badań lekarskich w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, iż powołane przez skarżącą okoliczności nie prowadzą do konsekwencji określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") tj. do powstania po jej stronie znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków, bowiem sam fakt trudnej sytuacji majątkowej skarżącej nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia jej żądania i zastosowania instytucji procesowej wstrzymania, która ma charakter wyjątkowy. Sąd I instancji stwierdził, iż wprawdzie skarżąca uprawdopodobniła, że nie ma środków na spłatę całości należności objętej decyzją administracyjną, jednakże nie może to przesądzać o zasadności jej wniosku i kreować hipotetycznego założenia o możliwości powstania po jej stronie powstania znaczącej szkody lub niebezpieczeństwa poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Wojewódzki Sąd zauważył, iż przede wszystkim dochodzone od skarżącej świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w sytuacji wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, co będzie prowadzić do bezpośredniego przywrócenia stanu poprzedniego. Nadto wbrew argumentacji skarżącej ewentualna egzekucja administracyjna nie pozbawi jej rodziny środków do życia, albowiem przepisy postępowania egzekucyjnego wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Ostatecznie skarżąca może również skorzystać z przysługującego jej prawa do zwrócenia się do organu z wnioskiem o rozłożenie wymaganej kwoty na raty lub odroczenie terminu jej płatności. W konsekwencji wobec braku realnej możliwości powstania po stronie skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd wniosku nie uwzględnił. M. D. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wnosząc o jego zmianę podtrzymała swoje stanowisko na temat swojej trudnej sytuacji materialnej, iż w dalszym ciągu pozostaje bez pracy i nie ma żadnych źródeł dochodu, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę należności. Jest na utrzymaniu męża, którego dochód ledwo wystarcza na życie i bieżące koszty utrzymania. Skarżąca nie zgodziła się na wykładnię art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której dokonał Sąd, co do braku spełniania przez nią przesłanek stanowiących podstawę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem przedstawione we wniosku okoliczności i sytuacja materialna przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie bowiem do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a., ciąży na wnioskodawcy, który powinien we wniosku wykazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz poprzeć je wszelkimi możliwymi dowodami. Natomiast zadaniem Sądu jest ocena, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczy rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania Sądu i nawet jeśli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, Sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. W tym celu skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem decyzji, by Sąd I instancji mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Jak przyjęto w orzecznictwie, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (vide: postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż Sąd I instancji odmawiając ochrony tymczasowej źle zinterpretował art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem nie została spełniona żadna z przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powoływane we wniosku jak i w zażaleniu okoliczności złej sytuacji finansowej uzasadniające - zdaniem skarżącej - wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie są podstawą do uznania, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stan finansowy skarżącej nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Faktu natychmiastowego wykonania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżąca. Co więcej, zasadnie wskazał Sąd I instancji i co również wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych - wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie w każdym wypadku musi się łączyć z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, bowiem w razie uwzględnienia skargi przez Sąd i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 79/10). Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła, że jeśli decyzja zostanie wykonana przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego, wówczas może nastąpić konkretne wydarzenie, które wywoła trudne do odwrócenia skutki. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art.197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.