I OZ 778/25

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2026-01-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, która nie zawiera wskazania konkretnej podstawy prawnej wznowienia oraz okoliczności uprawdopodabniających zachowanie terminu do jej wniesienia, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, która nie zawiera wskazania konkretnej podstawy prawnej wznowienia określonej w art. 271-273 p.p.s.a. oraz nie uprawdopodabnia zachowania terminu do jej wniesienia, podlega odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Sama wzmianka o przepisach art. 271-273 p.p.s.a. bez odniesienia do konkretnych zdarzeń lub faktów w sprawie nie jest wystarczająca do uznania, że strona powołała konkretną podstawę wznowienia.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym wskazania okoliczności uzasadniających zachowanie terminu, podstawy prawnej wniosku oraz zakresu żądania, a także do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik skarżącego podjął próbę uzupełnienia braków, wskazując ogólnie na przepisy art. 271-273 p.p.s.a. i powołując się na wiek oraz stan zdrowia skarżącego. WSA odrzucił skargę, uznając braki za nieuzupełnione. Pełnomocnik i skarżący złożyli zażalenie, które NSA oddalił.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 października 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 577/25 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi H.W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 319/24 ze skargi H.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 22 lutego 2024 r. znak: KO.4116.13.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie aktu własności ziemi postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 4 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wydaniem wyroku z 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 319/24. Sprawie nadano sygn. akt II SA/Łd 577/25. W wykonaniu zarządzenia przewodniczącego z 7 sierpnia 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącego (ustanowionego z urzędu w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 319/24) do usunięcia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia – braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego przez wskazanie: a) okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, b) podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania, c) wskazania zakresu żądania o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Ponadto wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nie otrzymał delegacji do sprawy o sygn. akt II SA/Łd 577/25, jednak niezwłocznie po otrzymaniu wezwania podjął próbę kontaktu ze skarżącym i zawiadomił go listownie o konieczności uiszczenia wpisu i wskazania okoliczności. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od opłaty sądowej od skargi w kwocie 100 zł oraz przyznanie mu pełnomocnika z urzędu do reprezentacji w niniejszej sprawie. Odnosząc się do okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, pełnomocnik wskazał, że skarżący jako osoba starsza (68 lat) i schorowana (karta informacyjna leczenia w aktach sprawy II SA/Łd 319/24) nie posiada rozeznania w kwestii przepisów prawnych i złożył skargę o wznowienie postępowania w terminie ustalonym jako właściwy zgodnie z otrzymanym pouczeniem. Podstawami prawnymi wniosku o wznowienie postępowania są natomiast art. 271-273 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wszczęcie postępowania dotyczącego aktu własności ziemi, ewentualnie potraktowanie skargi wniesionej przez skarżącego jako skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 września 2024 r., sygn. akt II Sa/Łd 319/24. Wniósł również o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W piśmie z 28 sierpnia 2025 r. (zat. "Braki formalne") skarżący wyjaśnił, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dowiedział się, gdy prawnik w sądzie przekazywał informację osobie, którą reprezentował, a było to w lipcu 2025 r. Skarżący wskazał, że nie brał udziału w rozprawie bez swojej winy. W jego ocenie skarga dotyczyła odmowy przekazania odwołania od decyzji "akt własności ziemi" do sądu cywilnego jako drugiej instancji. Skarżący dodał, że pomoc prawna została mu przyznana po zakończeniu sprawy II SA/Łd 319/24 do sporządzenia skargi kasacyjnej (przymus adwokacki). Wniósł ponadto o uchylenie i zmianę orzeczenia II SA/Łd 319/24, gdyż sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy spadkowej. Właściwym do tego jest Sąd Rejonowy, Wydział Cywilny, ze względu na ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy (osoby zmarłej). Postanowieniem z 2 października 2025 r., sygn. akt II SPP/Łd 107/25, referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wywołanych skargą o wznowienie postępowania i umorzył postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata. Pismem z 13 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe twierdzenia i wnioski wskazane w piśmie z 19 sierpnia 2025 r. Zaskarżonym postanowieniem z 24 października 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 577/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się uchylenia z uwagi na brak podstaw do odrzucenia skargi, gdyż jej braki zostały uzupełnione przez wnioskodawcę i jego pełnomocnika z urzędu. Wniósł również o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części. Ponadto wniósł o przekazanie przez sąd administracyjny lub organ administracji sprawy do właściwego sądu powszechnego – co skarżący uzasadnia wyrokiem WSA w Warszawie z 12 stycznia 2007 r., IV SA/Wa 2097/06. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a. poprzez uznanie, że istniały podstawy do odrzucenia skargi w sytuacji, w której skarżący uzupełnił jej braki w terminie oraz wykazał, że wniósł ją w terminie 3-miesięcznym przewidzianym przepisami prawa. Zażalenie w imieniu własnym złożył także skarżący, wnosząc o jego uchylenie i zmianę w całości w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przekaże sprawę do właściwego sądu zgodnie z ustawą brak właściwości organu do rozstrzygania spraw spadkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") przewidują możliwość żądania wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem (tak art. 270 p.p.s.a.). Skarga o wznowienie postępowania ma jednak charakter nadzwyczajny i służy przywróceniu możliwości rozpoznania sprawy w sytuacjach, w których zachodzą szczególne okoliczności uniemożliwiające stronie skorzystanie z normalnych środków odwoławczych. Z tego względu wznowienie postępowania jest instytucją obwarowaną licznymi rygorami. Zgodnie z art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Kolejno, w myśl art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia (art. 272 § 2a p.p.s.a. in principio). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3 p.p.s.a. in principio). W świetle art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.), jak również w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a. in principio). Skarga o wznowienie postępowania musi spełniać określone wymogi formalne. Zgodnie z dyspozycją art. 279 p.p.s.a. powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Ponadto, jak wynika z art. 277 p.p.s.a., skarga o wznowienie musi zostać wniesiona w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Niezależnie od szczególnych wymagań przewidzianych w art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie powinna również odpowiadać warunkom ogólnym pisma określonym w przepisach art. 46-47 p.p.s.a. oraz zostać właściwie opłacona po myśli art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. Treść skargi o wznowienie jest zatem wysoce istotna, gdyż pozwala na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. Skarga o wznowienie postępowania, która nie zawiera elementów wskazanych w art. 279 p.p.s.a., podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2012 r., II GSK 1284/12). Na etapie wstępnego, pierwszego badania skargi pod względem wymagań określonych w przepisach art. 46-47, art. 230 § 1 i 2 oraz art. 279 p.p.s.a., przewodniczący bądź sąd wzywa więc stronę do uzupełnienia dostrzeżonych w tym zakresie braków formalnych w trybie art. 220 § 1 oraz art. 49 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo podjął działania celem wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, gdyż skarga ta nie spełniała wymogów ustawowych, tj. nie wskazano w niej okoliczności uzasadniających zachowanie terminu do wniesienia skargi, nie określono podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania, nie sprecyzowano zakresu żądania, a także nie uiszczono wpisu od skargi. W wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego Sąd I instancji ocenił, że ostatecznie skarżący nie wskazał konkretnej podstawy prawnej wznowienia postępowania oraz nie podał okoliczności uprawdopodobniających zachowanie terminu do jej wniesienia. W zażaleniu skonstruowanym przez pełnomocnika skarżącego, jak również w zażaleniu złożonym w imieniu własnym przez skarżącego – które w dalszych rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za pismo uzupełniające zażalenie pełnomocnika – nie podjęto próby wykazania, że braki formalne skargi zostały prawidłowo uzupełnione. Strona skarżąca ograniczyła się do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, wskazując jedynie, że braki zostały uzupełnione w terminie i wykazano, że skarga została wniesiona w trzymiesięcznym terminie. W treści zażalenia w dalszym ciągu nie sprecyzowano jednak, na jakiej podstawie prawnej określonej w art. 271-273 p.p.s.a. skarżący domaga się wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego oraz kiedy konkretnie i w jakich okolicznościach dowiedział się o podstawie wznowienia. Twierdzenia skarżącego w głównej mierze sprowadzają się natomiast do zagadnienia braku właściwości rzeczowej sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę o sygn. akt II SA/Łd 319/24, co jednak nie stanowi samodzielnej podstawy do wznowienia postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje przesłanek do podważenia stanowiska Sądu I instancji, uznając, że skarga o wznowienie postępowania istotnie podlegała odrzuceniu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia ww. braków formalnych, pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu (prawo pomocy przyznane skarżącemu w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 319/24 obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania – vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2010 r., II GPS 2/10), wskazał, że podstawami prawnymi wniosku o wznowienie postępowania są art. 271-273 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z Sądem I instancji, że samo wskazanie przepisów, które enumeratywnie określają podstawy wznowienia postępowania, nie jest wystarczające do uznania, że strona powołała konkretną podstawę wznowienia. Przepisy art. 271-273 p.p.s.a. wprawdzie wyznaczają katalog przyczyn wznowienia, ale dla prawidłowego wniosku konieczne jest odniesienie ich do konkretnych zdarzeń lub faktów w sprawie. Brak takiego powiązania uniemożliwia prawidłowe zidentyfikowanie podstawy wznowienia, co stanowi istotny brak formalny. Wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym skargi, którego brak powoduje, że skarga o wznowienie nie może być rozpoznana merytorycznie i podlega odrzuceniu (tak m.in. postanowienie NSA z 27 maja 2008 r., I OZ 347/08). Podanie podstawy wznowienia powinno więc zawierać powołanie i wyraźne określenie, która konkretnie z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadnia wznowienie postępowania w danej sprawie, a uzasadnienie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy. Nie jest natomiast rolą Sądu dekodowanie tych okoliczności za stronę, w szczególności zważywszy, że skarżący w niniejszej sprawie jest zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, od którego wymaga się należytej staranności, a której elementem jest dokładne i szczegółowe ustalenie mających znaczenie prawne okoliczności istotnych z punktu widzenia sytuacji prawnej strony. Pełnomocnik skarżącego winien być świadomy, że uzupełnienie powyższego braku w sposób tak lakoniczny – nie pozwalający Sądowi na wywiedzenie, jakie okoliczności są podstawą wniosku o wznowienie postępowania – skutkować będzie uznaniem, że skarżący nie zachował wymogów odnoszących się do treści skargi o wznowienie postępowania. Nawet biorąc pod uwagę utrudniony początkowo kontakt pełnomocnika ze skarżącym, co odnotował Sąd I instancji, należy zauważyć, że również na dalszym etapie postępowania (w piśmie z 13 października 2025 r. czy w zażaleniu) pełnomocnik skarżącego nie podjął próby skonkretyzowania podstawy wznowienia postępowania. Już zatem z tej przyczyny w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w ustawowym terminie. Z kolei okoliczności podane w piśmie skarżącego z 28 sierpnia 2025 r., złożonym po upływie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi, które Sąd I instancji poddał analizie wyłącznie z uwagi na utrudniony kontakt pełnomocnika ze skarżącym, nie uzasadniały przyjęcia podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji zasadnie uznał, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., po zawiadomieniu stron o terminie posiedzenia niejawnego, nie naruszało gwarancji procesowych strony. Skarżącemu doręczono prawidłowe pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, a ponadto – na jego wniosek – przyznano mu pełnomocnika z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do jej wniesienia. Odnotować należy, że w piśmie sądowym z 14 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 319/24, doręczającym skarżącemu odpis opinii pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wyraźnie pouczono skarżącego, że przysługuje mu skarga kasacyjna od wyroku z 26 września 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu opinii. Poinformowano także, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego m.in. adwokatem lub radcą prawnym – bez możliwości żądania wyznaczenia nowego pełnomocnika w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy. W tych okolicznościach jednoznaczny sposób sformułowania pouczenia nie uzasadnia przyjęcia, że skarżący został pozbawiony możności obrony swoich praw. Podniesione w zażaleniu twierdzenie o niezrozumieniu pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczonego wraz z opinią o braku podstaw do niej, nie świadczy o wadliwości pouczenia ani o naruszeniu prawa strony do obrony jej praw i mogłoby co najwyżej stanowić podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie zaś do przyjęcia, że doszło do naruszenia gwarancji procesowych uzasadniających wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji także w zakresie braku uprawdopodobnienia przez skarżącego zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych omawianej skargi, pełnomocnik skarżącego wskazał, że okolicznościami stwierdzającymi zachowanie terminu do wniesienia skargi są podeszły wiek skarżącego, jego stan zdrowia oraz brak rozeznania w kwestii przepisów prawnych. Należy zatem wyeksplikować, że przy ocenie zachowania terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., nie bierze się pod uwagę subiektywnych trudności strony, lecz datę, od której strona uzyskała wiedzę o faktach lub zdarzeniach prawnych uzasadniających wniesienie skargi. Termin z art. 277 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny, a jego zachowanie podlega obiektywnej ocenie i nie jest uzależnione od subiektywnych cech strony, takich jak jej wiek, stan zdrowia czy poziom znajomości prawa. Okoliczności te nie stanowią przesłanek ani zawieszenia, ani przedłużenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Dla oceny zachowania terminu kluczowe znaczenie ma ustalenie konkretnej daty, w której strona powzięła wiadomość o podstawie wznowienia, a nie jej indywidualne trudności w poruszaniu się w obrocie prawnym. Z twierdzeń pełnomocnika nie wynika natomiast – jak trafnie ocenił Sąd I instancji – kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania. W konsekwencji argumentacja strony odwołującej się do tych okoliczności nie może zostać uznana za wystarczającą do wykazania, że trzymiesięczny termin przewidziany w art. 277 p.p.s.a. został zachowany. Także ogólnikowe wskazanie przez skarżącego w piśmie z 28 sierpnia 2025 r., że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dowiedział się w lipcu 2025 r., gdy prawnik w sądzie przekazywał informację osobie, którą reprezentował, nie mogło zostać uznane za uzupełnienie wspomnianego braku. Poprzez wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania należy bowiem rozumieć przedstawienie takich informacji, które pozwolą sądowi, do którego kierowana jest skarga, stwierdzić że została ona złożona w terminie ustawowym określonym w art. 277 p.p.s.a. Co za tym idzie, strona winna jednoznacznie wskazać kiedy, tj. w jakim dniu i w jakiej sytuacji, dowiedziała się o podstawie wznowienia. Ani strona, ani pełnomocnik nie wskazali konkretnego momentu, w którym strona dowiedziała się o podstawie do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Brak określenia tej daty uniemożliwia dokonanie kontroli, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 277 p.p.s.a. Rację ma zatem Sąd I instancji, że powołanie się przez skarżącego na bliżej niesprecyzowane okoliczności bez wykazania ich wpływu na powzięcie informacji o zaistnieniu podstawy do wznowienia postępowania nie stanowi wykonania obowiązku z art. 279 p.p.s.a. W zażaleniu nie odniesiono się w sposób konkretyzujący do omówionych zastrzeżeń Sądu I instancji, tym samym odstępując od skutecznego zakwestionowania zaskarżonego postanowienia. Stanowisko skarżącego ogranicza się natomiast do wykazania, że w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 319/24 sąd administracyjny winien był stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania właściwemu sądowi powszechnemu. Argument ten nie mieści się w katalogu podstaw wznowienia określonych w art. 271–273 p.p.s.a. Kwestia właściwości sądu podlega badaniu w toku postępowania sądowego i może być przedmiotem zarzutów w ramach zwykłych środków zaskarżenia, w tym skargi kasacyjnej. Nie stanowi natomiast samodzielnej podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Instytucja wznowienia nie może być wykorzystywana jako środek do kwestionowania jurysdykcji sądu po prawomocnym zakończeniu sprawy. Niewłaściwość sądu powinna być zatem podniesiona w postępowaniu kasacyjnym, a nie w skardze o wznowienie. Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wyjaśnił zresztą, że ocena prawidłowości postanowień organów administracyjnych o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktu własności ziemi, była przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 319/24. Skarżący już wówczas powoływał się na niewłaściwość trybu administracyjnoprawnego i drogę cywilnoprawną. Argumentację tę winien podnieść następnie w skardze kasacyjnej od ww. wyroku, jednak z tego prawa nie skorzystał. W tym stanie rzeczy sformułowany w zażaleniu zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a. nie zasługiwał na aprobatę. Skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu, natomiast skarżący nie zakwestionował zaskarżonego postanowienia w sposób prowadzący do jego uchylenia. Wobec powyższego brak było również podstaw prawnych do uwzględnienia w niniejszym postępowaniu wniosku skarżącego o "przekazanie przez sąd administracyjny lub organ administracji sprawy do właściwego sądu powszechnego". Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Z kolei w przedmiocie wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z 13 listopada 2025 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło