I SA/Łd 937/97
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-04-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód ciężarowy, wobec którego wydano decyzję o przeznaczeniu go na uzupełnienie potrzeb obronnych w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny, stanowi "zapas mobilizacyjny" w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkowałoby zwolnieniem od podatku od środków transportowych?Ratio decidendi
Samochód ciężarowy, wobec którego wydano decyzję o przeznaczeniu go na uzupełnienie potrzeb obronnych w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny, nie stanowi "zapasu mobilizacyjnego" w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest on faktycznie wykorzystywany na cele obronne i nie jest zaliczany do zapasów nienaruszalnych utrzymywanych w czasie pokoju przez jednostki wojskowe. Wykładnia przepisów wprowadzających zwolnienia podatkowe powinna być ścisła.Stan faktyczny
Henryk R. zwrócił się o zwrot podatku od środków transportowych za lata 1994-1995 i zwolnienie z tego podatku w przyszłości, argumentując, że jego samochód ciężarowy "Jelcz 317", wobec którego wydano decyzję o przeznaczeniu go do wykonania świadczeń na rzecz obrony, stanowi zapas mobilizacyjny i jest zwolniony z podatku na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy administracji odmówiły zwrotu i zwolnienia, uznając, że samochód nie jest zapasem mobilizacyjnym w rozumieniu przepisów, ponieważ nie jest własnością jednostki wojskowej ani nie jest wykorzystywany na cele obronne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 3 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od środków transportowych za lata 1994-1995 - oddala skargę.
Pismem z 12 maja 1997 r. Henryk R. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w D. o zwrot nienależnie pobranego podatku od środków transportowych za lata 1994-1995 i nie pobieranie tego podatku w latach następnych od będącego jego własnością samochodu ciężarowego "Jelcz 317". Do pisma podatnik załączył odpis decyzji Urzędu Miasta i Gminy w D. z dnia 29.04.1994 r. (...) w sprawie przeznaczenia wymienionego wyżej samochodu ciężarowego do wykonania świadczeń na rzecz obrony, wydanej na podstawie art. 203 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 r. nr 4 poz. 16 ze zm./ wyrażając pogląd, iż przedmiotowy samochód jako zapas mobilizacyjny jest zwolniony od podatku od środków transportowych w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.
W odpowiedzi na wniosek podatnika Burmistrz Miasta i Gminy D. pismem z 23.01.1995 r. zawiadomił stronę, że brak jest podstaw prawnych do zwrotu wypłaconego podatku od środków transportowych podając, że zwolnienie od opodatkowania środków transportowych, stanowiących zapasy mobilizacyjne ma ograniczony zakres stosowania i dotyczy jedynie niektórych środków transportowych, będących w posiadaniu jednostek wojskowych, podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
Henryk R. uznając otrzymane pismo jako decyzję administracyjną złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odwołanie wnosząc o uwzględnienie jego żądania zwrotu nienależnie pobranego podatku od środków transportowych oraz zwolnienie od tego podatku na przyszłość zapas mobilizacyjny, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. zawartą w zaskarżonym piśmie podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż brak jest dostatecznych podstaw do zwolnienia posiadanego przez podatnika samochodu ciężarowego od podatku od środków transportowych w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ podał, iż z treści powołanej przez podatnika decyzji (...) z 29.04.1994 r. nie wynika, że należący do strony samochód "Jelcz 317" stanowi "zapas mobilizacyjny" lub znajduje się posiadaniu jednostki wojskowej. Podniesiono, że przedmiotowy pojazd może być bez ograniczeń użytkowany przez podatnika lub zbyty, a jedynie w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny właściciel pojazdu ma obowiązek przekazać go jednostce wojskowej na uzupełnienie jej potrzeb rzeczowych.
W złożonej do Sądu skardze H. R. wniósł o uchylenie w całości decyzji organów orzekających obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz od Urzędu Miasta i Gminy D. zwrotu zapłaconego podatku od środków transportowych za lata 1994 - 1995 i zaniechanie poboru podatku w latach następnych. Skarżący powtórzył swoje stanowisko, iż w związku z otrzymaną decyzją administracyjną z 29.04.1994 r. (...), posiadany przez niego samochód ciężarowy stanowi zapas mobilizacyjny i jako taki korzysta ze zwolnienia ustawowego, określonego w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Według skarżącego podane przez organy orzekające uzasadnienie odmownego stanowisko nie jest przekonywujące i nie opiera się na "rzetelnej" podstawie prawnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w wydanej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór między skarżącym a organami podatkowymi sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy stanowiący własność skarżącego samochód ciężarowy o ładowności powyżej 6 ton - odnośnie którego została wydana w dniu 29.04.1994 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy D. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16 ze zm./ oraz rozporządzenia wykonawczego z dnia 6 września 1993 r. w sprawie świadczeń na rzecz obrony /Dz.U. nr 85 poz. 397/ decyzja o przeznaczeniu pojazdu na uzupełnienie potrzeb obronnych w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny - korzysta ze zwolnienia od podatku od środków transportowych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Na wstępie rozważań należy stwierdzić, iż przewidziane we wskazanym wyżej przepisie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnienie od podatku od środków transportowych jest zwolnieniem obligatoryjnym, dla zaistnienia którego ustawodawca nie wprowadził żadnych dodatkowych wymogów poza tym, iż określony środek transportowy musi stanowić "zapas mobilizacyjny". Pojęcie "zapasu mobilizacyjnego" nie zostało zdefiniowane lub bliżej wyjaśnione w przepisach ustawy o podatku i opłatach lokalnych. Również przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie zawierają bezpośredniej definicji tego pojęcia ani też innego zaliczenia przedmiotów przeznaczonych na świadczenia rzeczowe na cele obronne do "zapasów mobilizacyjnych", o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Należy także stwierdzić, iż wydana w stosunku do skarżącego decyzja o przeznaczeniu jego samochodu ciężarowego na ewentualne świadczenia rzeczowe nie używa pojęcia "zapasu mobilizacyjnego". Z decyzji tej wynika jedynie, że środek transportowy skarżącego może zostać wykorzystany na uzupełnienie potrzeb określonej jednostki wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny.
Okolicznością niesporną jest również to, że przedmiotowy środek transportowy w objętym opodatkowaniem okresie lat 1994-1997 nie były wykorzystywane na żadne cele obronne Państwa, a skarżący przez cały okres korzystał w pełni ze swojego prawa własności tego pojazdu. Należy nadmienić, że zgodnie z wyjaśnieniem Departamentu Prawnego Ministerstwa Obrony Narodowej z 10.08.1995 r. nr SO-533/12/95 pojęcie środków transportowych stanowiących "zapasy mobilizacyjne" obejmuje w resorcie obrony narodowej zapasy nienaruszalne, wydzielone i utrzymywane w czasie pokoju w określonych jednostkach na potrzeby obronne. W odniesieniu do środków transportowych, znajdujących się w posiadaniu podmiotów gospodarczych oraz w ich bieżącym użytkowaniu brak jest dostatecznych podstaw prawnych i faktycznych do uznania ich za "zapasy mobilizacyjne", podlegające zwolnieniu od podatku od środków transportowych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mimo, iż w stosunku do takich środków transportowych zostały wydane decyzje o ich przeznaczeniu na uzupełnienie potrzeb rzeczowych obronnych w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny. Powyższy pogląd został wyrażony także w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczących tej samej kwestii /patrz np. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. I SA/Wr 2007/96 - Wspólnota 1998 nr 35 str. 18 lub wyrok NSA z dnia 26 czerwca 1997 r. I SA/Po 1571/96 - Orz. Sądów w Sprawach Samorządowych 1998 nr 1 poz. 3. W zakończeniu należy również stwierdzić, iż zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny prawa podatkowego i orzecznictwa sądowego w sprawach podatkowych wykładnia i stosowanie przepisów prawa podatkowego, przewidujących różnego rodzaju zwolnienie i ulgi podatkowe, będące odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania powinno być dokonywane w sposób ścisły, bez stosowania wykładni rozszerzającej. Stąd też wynikające z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnienie do opodatkowania środków transportowych stanowiących "zapasy mobilizacyjne" może mieć zastosowanie jedynie do takich środków transportowych, które nie wątpliwie podlegają zaliczeniu do takich zapasów.
Z tych wszystkich względów mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło