II FSK 1003/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia udziałów spółki dzielonej, w której doszło do obniżenia kapitału zakładowego poprzez zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (a nie ich umorzenie), koszt uzyskania przychodu ustala się w całości jako historyczne wydatki poniesione na nabycie tych udziałów, czy też w proporcji odpowiadającej wartości nominalnej udziałów posiadanych po podziale?
Ratio decidendi
W przypadku zbycia udziałów spółki dzielonej, gdy podział nastąpił przez zmniejszenie wartości nominalnej udziałów, koszt uzyskania przychodu ustala się w proporcji, w jakiej pozostaje wartość nominalna udziałów posiadanych po podziale do wartości nominalnej udziałów posiadanych przed podziałem. Nie można zaliczyć w całości historycznych wydatków na nabycie udziałów, gdyż prowadziłoby to do nieuzasadnionych preferencji podatkowych i naruszenia zasady równości podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka planowała podział spółki zależnej poprzez wydzielenie działalności handlingowej, co miało wiązać się z obniżeniem kapitału zakładowego spółki dzielonej poprzez zmniejszenie wartości nominalnej udziałów. Spółka zapytała, jak ustalić koszt uzyskania przychodu w przypadku zbycia udziałów spółki dzielonej po podziale. Spółka uważała, że kosztem uzyskania przychodu powinny być historyczne wydatki na nabycie udziałów. Dyrektor Izby Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, co zostało potwierdzone przez WSA, a następnie przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Małgorzata Bejgerowska, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2893/15 w sprawie ze skargi L. [...] S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2893/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę L. [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na interpretację indywidualną Ministra Finansów (dalej: "organ interpretacyjny") z dnia 25 czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego Spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie obsługi naziemnej w portach lotniczych, posiadającą wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie obsługi naziemnej. Obecnie planuje działania polegające na podziale spółki zależnej, w której to spółce Skarżąca posiada obecnie 100% udziałów w kapitale zakładowym i będzie spółką przejmującą. Planuje w przyszłości zbycie części udziałów, jednak na dzień podziału będzie posiadała więcej niż 10% udziałów w kapitale zakładowym spółki zależnej (spółki dzielonej). Podział będzie polegał na wydzieleniu ze spółki zależnej działalności handlingowej i jej przejęcie przez Skarżącą. Wskazała na obszar działalności, polegający na działalności handlingowej, który wyodrębniony jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (dalej: "ZCP") zostanie przeniesiony do spółki przejmującej w drodze podziału przez wydzielenie. W przypadku dokonania opisanego podziału, w spółce dzielonej pozostanie między innymi działalność polegająca na obsłudze technicznej samolotów, którą spółka zależna zamierza kontynuować w dotychczasowym zakresie. Na skutek podziału spółki zależnej, część pozostająca w spółce dzielonej jak i część wydzielona do spółki przejmującej będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Planowany podział ma na celu między innymi zmniejszenie kosztów prowadzonej przez spółkę dzieloną działalności operacyjnej, w tym rezygnację z utrzymywania infrastruktury służącej do obsługi pasażerskiej oraz obniżenie kosztów podwykonawców. Przeniesienie części działalności do innego, wyspecjalizowanego podmiotu przyczyni się także do powstania znaczących korzyści gospodarczych po stronie spółki przejmującej, w szczególności pozwalając jej na znaczące zwiększenie udziału w rynku i pozyskanie nowych klientów. Ponadto integracja podmiotów należących do jednej grupy kapitałowej, posiadających tożsamy przedmiot działalności, uzasadniona jest wzmocnieniem pozycji rynkowej kreowanego tą drogą podmiotu oraz korzyściami ekonomicznymi wynikającymi z efektu skali, związanymi ze wzrostem przychodów oraz minimalizacją kosztów, z uwzględnieniem synergii skonsolidowanej działalności. Przedmiotem działalności wydzielanego zespołu składników materialnych i niematerialnych będzie świadczenie tzw. działalności handlingowej, polegającej na świadczeniu usług lotniskowych w zakresie obsługi pasażerów i ich bagażu. Skarżąca zaznaczyła, iż w wyniku podziału nastąpi obniżenie kapitału zakładowego spółki zależnej. W zakresie, w jakim wartość aktywów netto przenoszonych na spółkę przejmującą w ramach podziału (tj. wartość ZCP Działalność Handlingowa) przekroczy na dzień wydzielenia kwotę obniżenia kapitału zakładowego, podział nastąpi z wykorzystaniem innych kapitałów własnych spółki zależnej. W zakresie w jakim wartość ZCP Działalność Handlingowa na dzień wydzielenia ulegnie zmianie w stosunku do wartości wskazanej w planie podziału (w oparciu o którą wskazana zostanie kwota obniżenia kapitału zakładowego spółki zależnej), podział zostanie przeprowadzony z obniżeniem innych kapitałów własnych spółki zależnej niż kapitał zakładowy na zasadach określonych przez Zgromadzenie Wspólników spółki zależnej. Suma kwot, o które będzie obniżany kapitał zakładowy Spółki i inne kapitały własne spółki zależnej, będzie odpowiadać wartości księgowej ZCP Działalność Handlingowa, która zostanie przeniesiona na Skarżącą w związku z podziałem. Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nastąpi przez: 1) umorzenie 1 udziału o wartości nominalnej 50 zł, przysługującemu wspólnikowi mniejszościowemu, 2) zmniejszenie wartości nominalnej pozostałych udziałów Spółki (jako Wspólnik spółki) - w tym zakresie nie nastąpi unicestwienie udziałów, a jedynie zmniejszenie wartości nominalnej posiadanych udziałów w spółce zależnej. Skarżąca w oparciu o tak opisane zdarzenie przyszłe zapytała, w jaki sposób jako spółka przejmująca powinna ustalić koszt uzyskania przychodu w przypadku gdyby po podziale nastąpiło zbycie udziałów spółki dzielonej? Zdaniem Skarżącej, ustalając dochód z odpłatnego zbycia udziałów w spółce zależnej (które to udziały nie zostały unicestwione w wyniku podziału) powinna rozpoznać koszt uzyskania przychodu zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. b) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."), w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., w wysokości historycznych wydatków poniesionych na nabycie/objęcie udziałów spółki zależnej. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 25 czerwca 2015 r. stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe. Po bezskutecznym wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, Skarżąca wniosła do WSA skargę na powyższą interpretację, zarzucając: - dopuszczenie się błędnej wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 16 ust. 1 pkt 8 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. b) i c) u.p.d.o.p. polegającej na przyjęciu, iż w przypadku sprzedaży udziałów w spółce dzielonej w przypadku gdy w wyniku podziału nie dojdzie do umorzenia udziałów a do zmniejszenia wartości nominalnej udziałów, kosztem będzie ta część wydatków poniesionych przez Skarżącą na nabycie udziałów spółki dzielonej, która dotyczy wartości nominalnej udziałów (wysokość udziałów w spółce dzielonej) posiadanych przez Skarżącą już po dokonanym podziale, podczas gdy w takiej sytuacji kosztem podatkowym powinien być wydatek jaki Skarżąca poniosła na nabycie udziałów w spółce dzielonej; - naruszenie art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał, że spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do wykładni art. 16 ust 1 pkt 8c u.p.d.o.p., w aspekcie przedstawionego przez Spółkę zdarzenia przyszłego. Stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez wspólnika spółek łączonych lub dzielonych na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w tych spółkach w przypadku połączenia lub podziału spółek, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1 pkt 6; wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki przejmującej lub nowo zawiązanej, w wysokości: ustalonej na podstawie art. 15 ust. 1k - jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny, ustalonej zgodnie z pkt 8 - jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały nabyte albo objęte za wkład pieniężny, wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalonych zgodnie z lit. a lub b, w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego wspólnika wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem; pozostała część kwoty tych wydatków stanowi koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie. Skoro "unicestwienie udziałów" jest niczym innym jak obniżeniem wartości kapitału zakładowego spółki, a to może nastąpić albo poprzez umorzenie udziałów albo poprzez obniżenie ich wartości nominalnej, obie sytuacje podpadają pod hipotezę art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p. W konsekwencji wydatki dotyczące nabycia udziałów spółki dzielonej - zarówno w przypadku zmniejszenia liczby udziałów spółki dzielonej, jak i zmniejszenia wartości nominalnej takich udziałów, nie mogą podlegać w całości zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu w sytuacji odpłatnego zbycia udziałów spółki dzielonej, a tylko w tej części, która dotyczy wartości nominalnej udziałów (wysokości udziału w spółce dzielonej) posiadanych przez jej wspólnika już po dokonanym jej podziale. WSA stwierdził, że wydatki Spółki dotyczące nabycia (objęcia) udziałów spółki zależnej, w przypadku zmniejszenia przy podziale wartości nominalnej udziałów posiadanych przez Spółkę w spółce zależnej, nie mogą podlegać w całości zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu w sytuacji zbycia udziałów spółki zależnej, a tylko w tej części, która dotyczy udziałów (wysokości udziału w spółce dzielonej) posiadanych przez wspólnika już po dokonanym jej podziale. Wysokość tych kosztów będzie zatem wynikała, z proporcji o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p., tj. z proporcji wartości nominalnej udziałów, jaką Spółka będzie posiadała w spółce zależnej (spółce dzielonej przez wydzielenie) po podziale do wartości nominalnej udziałów posiadanych przez Spółkę w spółce zależnej przed jej podziałem. Za błędne WSA uznał stanowisko Spółki, jakoby art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p. miał zastosowanie wyłącznie w sytuacji umorzenia udziałów. Gdyby w opisanym zdarzeniu przyszłym, przyznać rację stanowisku Spółki, stawiałoby to Skarżącą w nieporównywalnie lepszej sytuacji podatkowej, aniżeli podmiot dokonujący zbycia umorzonych w całości udziałów. Stanowiłoby to różnicowanie sytuacji prawnopodatkowej podatników, wyłącznie z uwagi na przyjęty przez nich sposób obniżenia wysokości kapitału zakładowego spółki z o.o., co z pewnością nie było wolą ustawodawcy. Przyjęcie stanowiska Spółki stwarzałoby możliwość osiągnięcia nieuzasadnionych preferencji podatkowych - uzależnionych nie od ciężaru ekonomicznego poniesionych wydatków, ale przyjętej metody zbywania majątku. Godzi tym samym w zasadę równości podatkowej, gdyż posługując się tym samym przepisem prawa, doprowadza do ukształtowania kosztu uzyskania przychodu w oparciu o różne wartości. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego, uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie WSA sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 16 ust. 1 pkt 8 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c) u.p.d.o.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku sprzedaży udziałów w spółce dzielonej w przypadku gdy w wyniku podziału dojdzie do umorzenia udziałów poprzez zmniejszenie wartości nominalnej udziałów kosztem będzie ta część wydatków poniesionych przez Spółkę (będącą wspólnikiem i jednocześnie spółką przejmującą) na nabycie udziałów spółki dzielonej, która dotyczy wartości nominalnej udziałów (wysokość udziałów w spółce dzielonej) posiadanych przez Spółkę już po dokonanym podziale, podczas gdy w takiej sytuacji kosztem podatkowym powinien być w całości wydatek jaki Spółka poniosła na nabycie udziałów w spółce dzielonej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 pkt 8 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c) u.p.d.o.p. Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. wyłączone zostały z kosztów uzyskania przychodów wydatki na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatki na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez wspólnika spółek łączonych lub dzielonych na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w tych spółkach w przypadku połączenia lub podziału spółek, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1 pkt 6; wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki przejmującej lub nowo związanej, w wysokości : a) ustalonej na podstawie art. 15 ust. 1k – jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny; b) ustalonej zgodnie z pkt 8 – jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały nabyte albo objęte za wkład pieniężny; wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalonych zgodnie z lit. a lub b, w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego wspólnika wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem; pozostała część kwoty tych wydatków stanowi koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie. Organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji prawa podatkowego wskazał, iż w powyższym przepisie ustawodawca wskazał sposób ustalania wysokości wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce dzielonej zaliczanych do kosztów podatkowych w momencie odpłatnego zbycia udziałów (akcji) przejmującej lub nowo zawiązanej, odnosząc się do proporcji, w jakiej pozostaje wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej tych udziałów przed podziałem. Ponadto wskazano, iż pozostała część kwoty tych wydatków stanowi koszt uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie. W świetle art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p., wydatki poniesione przez wspólnika spółki dzielonej na nabycie (objęcie) udziałów (akcji) spółki dzielonej, stanowią koszt uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki przejmującej (nowo zawiązanej) w wysokości ustalonej według zasad wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. a) i b) u.p.d.o.p., jednakże tylko w takiej proporcji w jakiej pozostaje u wspólnika wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej akcji w spółce dzielonej przed jej podziałem (art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c). W pozostałym zaś zakresie wydatki te – poniesione przez wspólnika spółki dzielonej na nabycie (objęcie) udziałów (akcji) spółki dzielonej – stanowią koszty uzyskania przychodów przy odpłatnym zbyciu udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie. Spółka swoje stanowisko opiera na literalnym brzmieniu skarżonych przepisów, wskazując na definicję zawartą w słowniku języka polskiego słowa unicestwiać – tzn. powodować aby ktoś przestał istnieć, aby coś przestało istnieć. W konsekwencji tego zdaniem Spółki z przywołanych przepisów wynika, że przy podziale Spółki podział wydatków na nabycie udziałów spółki dzielonej może mieć zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy udziały przestaną istnieć. W tym miejscu należy zwrócić jednak uwagę, iż WSA w zaskarżonym wyroku słusznie wskazał, że ustawodawca w przepisach Kodeksu spółek handlowych przewidział możliwość podziału istniejącej spółki akcyjnej i w ten sposób powstanie z jej majątku nowej spółki czy poprzez przejęcie, wydzielenie czy zawiązanie nowej spółki. Natomiast w odniesieniu do spółki z o.o. prawodawca przewidział możliwości obniżenia jej kapitału zakładowego, które nie musi wiązać się zawsze ze zmniejszeniem liczby udziałów. Dopuszczalne są różne sposoby dokonania obniżenia kapitału zakładowego – zarówno likwidacja udziałów (umorzenie udziałów) ale i zmniejszenie ich wartości nominalnej (umorzenie cząstki udziału) lub przy zastosowaniu obu technik łącznie. Właśnie w tym kontekście należy rozpoznawać pojęcie "unicestwienia udziałów", którym posługuje się ustawodawca w art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p. "unicestwienie" to jest niczym innym jak obniżeniem wartości kapitału zakładowego spółki, które to może nastąpić przez umorzenie udziałów albo poprzez obniżenie ich wartości nominalnej i w konsekwencji obie sytuacje podpadają pod hipotezę art. 16 ust. 1 pkt 8c u.p.d.o.p. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c) u.p.d.o.p., wydatki dotyczące nabycia udziałów spółki dzielonej zarówno w przypadku zmniejszenia liczby udziałów (akcji) spółki dzielonej, jak i zmniejszenia wartości nominalnej takich udziałów (akcji) nie mogą podlegać w całości zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu w sytuacji odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki dzielonej, a tylko w tej części, która dotyczy wartości nominalnej udziałów (akcji) wysokości udziału w spółce dzielonej posiadanych przez jej wspólnika już po dokonanym jej podziale. W przypadku, gdy w wyniku podziału przez wydzielenie dojdzie do zmniejszenia liczby udziałów (akcji) posiadanych przez wspólnika spółki dzielonej, czy do zmniejszenia nominalnej wartości takich udziałów (akcji), to w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie, wysokość wydatków jej wspólnika na nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, wpływających na ustalenie podstawy opodatkowania z tytułu transakcji zbycia, należy obliczyć zgodnie z brzmieniem art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c) zdanie drugie u.p.d.o.p. Wysokość tych wydatków będzie zatem wynikała z proporcji nominalnej wartości udziałów (akcji), które wspólnik zachowa w spółce dzielonej przez wydzielenie po jej podziale, do wartości nominalnej udziałów (akcji) posiadanych przez tego wspólnika w spółce dzielonej przed podziałem. Proporcja ta bowiem wpływa na sposób ustalenia wysokości kosztów z tytułu zbycia udziałów (akcji) spółki dzielonej przez wydzielenie, poprzez zastosowanie wyliczenia określonego w art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c) u.p.d.o.p. Należy zauważyć, że WSA trafnie wskazał, iż przyjęcie stanowiska prezentowanego przez Spółkę w istocie prowadziłoby do różnicowania sytuacji prawnopodatkowej podatników wyłącznie z uwagi na przyjęty przez nich sposób obniżenia wysokości kapitału zakładowego Spółki i stwarzałoby w rzeczywistości możliwości osiągnięcia nieuzasadnionych preferencji podatkowych, uzależnionych nie od ciężaru ekonomicznego poniesionych wydatków, ale z przyjętej metody zbywania majątku. Takie rozwiązanie godziłoby w zasadę równości podatkowej, gdyż posługując się tym samym przepisem prawa można by doprowadzić do ukształtowania kosztu uzyskania przychodu w oparciu o różne wartości. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydatki dotyczące nabycia (objęcia) udziałów spółki dzielonej, tj. poniesione przez Spółkę wydatki na nabycie (objęcie) za gotówkę udziałów spółki zależnej (określone zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p.) nie mogą podlegać w całości zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu w sytuacji odpłatnego zbycia udziałów spółki dzielonej (spółki zależnej), a tylko w tej części, która dotyczy wartości nominalnej udziałów (wysokości udziału w spółce dzielonej) posiadanych przez wspólnika już po dokonanym jej podziale. W efekcie wysokość tych wydatków będzie zatem wynikała z proporcji wartości nominalnej udziałów, które Skarżąca zachowa w spółce zależnej (spółce dzielonej przez wydzielenie) po podziale do wartości nominalnej udziałów posiadanych przez Skarżącą w spółce zależnej przed podziałem. Proporcja ta bowiem wpływa na sposób ustalenia wysokości kosztów z tytułu zbycia udziałów spółki dzielonej przez wydzielenie, poprzez zastosowanie wyliczenia określonego w art. 16 ust. 1 pkt 8c lit. c) u.p.d.o.p. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło