II FSK 1071/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-20

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Sławomir Presnarowicz, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeśli wyrok TK miał charakter interpretacyjny i nie skutkował utratą mocy obowiązującej przepisu?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego o charakterze interpretacyjnym, nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wyrok ten nie spowodował utraty mocy obowiązującej przepisu, a jedynie wskazał na konieczność właściwego odczytania jego treści normatywnych. Ustalenie charakteru obiektów budowlanych dla celów podatku od nieruchomości, z pominięciem zakwestionowanego fragmentu treści normatywnej i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, jest kompetencją organów podatkowych i sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za niezgodny z Konstytucją. Skarżący argumentował, że kontener technologiczny w myjni bezdotykowej, który powinien być opodatkowany jako budynek, został błędnie zakwalifikowany jako budowla. NSA rozpoznał skargę o wznowienie, analizując wpływ wyroku TK na poprzednie postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Kraus, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi M. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II FSK 1052/17 oddalającego skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. M. K. w sprawie ze skargi M. K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 marca 2018 r. M. K. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1052/17. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1109/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. W podstawach prawnych żądania wznowienia postępowania powołano art. 273 § 2 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") i wniesiono o: - wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 20 września 2017 r. (sygn. akt II FSK 1052/17) oddalającego skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16), w którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia 27 listopada 2015 r., w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r.; - uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16) w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 lipca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia 27 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2014; - uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie temu sadowi; - zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego zakończonego zaskarżonym orzeczeniem, jak i postępowania wszczętego skargą o wznowienie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi o wznowienie podniesiono, że w dniu 13 grudnia 2017 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (sygn. akt SK 48/15), w którym orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l."), w zakresie w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daniowych wywodzona z art. 84 w zw. z art. 217, w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, zapadłego na kanwie sprawy dotyczącej opodatkowania kontenerów telekomunikacyjnych jako budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą Trybunał Konstytucyjny wskazał, że przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwość wykorzystywania danego obiektu nie mogą decydować o klasyfikacji danego obiektu do budynku lub budowli, bo są to przesłanki, których nie przewiduje ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Odnosząc powyższe do postępowania sądowoadministracyjnego objętego niniejszym wnioskiem Skarżący wskazał, że na terenie zajętym przez myjnię bezdotykową znajduje się m. in. kontener technologiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 1109/16) za zasadne uznał stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz stanowisko Prezydenta Miasta N. zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 listopada 2015 r., zgodnie z którym myjnia bezdotykowa jako zespół urządzeń technicznych zamontowanych w części budowlanej niezbędnej do ich funkcjonowania, tworzy wraz z tą częścią całość techniczno – użytkową, co przesądza kwalifikację jej do budowli na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. "b") Prawa budowlanego. Przedmiotowy kontener został więc zaliczony do kategorii budowli i opodatkowany wraz z wyposażeniem tak, jak budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tymczasem zdaniem Skarżącego ów kontener technologiczny, spełniający wszystkie kryteria bycia budynkiem, wraz z całym znajdującym się w nim wyposażeniem, powinien zostać – w świetle powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – opodatkowany jako budynek, a nie jak budowla. Podstawę tego opodatkowania winna więc stanowić jego powierzchnia użytkowa wynosząca 14,18 m2 , a nie wartość początkowa ustalana do celów podatku dochodowego. W piśmie przygotowawczym z dnia 11 grudnia 2018 r., pełnomocnik Skarżącego wskazał, że przedmiotowa myjnia samochodowa została w prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta N. o pozwoleniu na budowę z dnia 5 maja 2018 r., zaliczona do kategorii "Budynki handlu, gastronomii i usług". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1052/17, na podstawie art. 272 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15. Stosownie do postanowień art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W powyżej powołanym wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona przez Skarżącego skarga o wznowienie postępowania sądowego, opiera się na ustawowej przesłance, w związku z czym sprawa może być rozpoznana na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania jej autor w szczególności podniósł, że na terenie zajętym przez myjnię bezdotykową znajduje się m. in. kontener technologiczny, spełniający wszystkie kryteria bycia budynkiem, wraz z całym znajdującym się w nim wyposażeniem. Powinien zatem zostać – w świetle powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – opodatkowany jako budynek, a nie jak budowla. Podstawę tego opodatkowania winna więc stanowić jego powierzchnia użytkowa wynosząca 14,18 m2 , a nie wartość początkowa ustalana do celów podatku dochodowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaprezentowanego wyżej stanowiska autora, zawartego w skardze o wznowienie postępowania sądowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że w znaczeniu skutków prawnych powoływane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., ponieważ jest to wyrok zakresowy (interpretacyjny), uznający za niezgodny z Konstytucją RP przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., wyłącznie w zakresie możliwości interpretacji pojęcia "budowla" i "budynek". Wyrok zakresowy (interpretacyjny) wskazuje na obowiązek odpowiedniego odczytania treści normatywnej kontrolowanego przepisu, ale nie zmienia jego literalnego brzmienia. Zatem skutkiem wyroku zakresowego (interpretacyjnego) Trybunału Konstytucyjnego, nie jest utrata mocy obowiązującej przepisu, ale właściwe zdekodowanie jego treści normatywnych (zob. wyroki NSA: z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I GSK 65/17, z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1006/16, z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1109/18; z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II FSK 1026/18; opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał Konstytucyjny zastrzegł, że stwierdzenie niekonstytucyjności regulacji podatkowej we wskazanym powyżej zakresie nie skutkuje automatycznie obowiązkiem odmiennego zakwalifikowania – na potrzeby określenia podatku od nieruchomości – obiektów budowlanych. Ustalenie charakteru tych obiektów w oparciu o właściwe przepisy prawne, z pominięciem jednak zakwestionowanego fragmentu treści normatywnej i po przeprowadzeniu wymaganego postępowania dowodowego jest kompetencją organów podatkowych oraz kontrolujących ich działalność sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny nie wykluczył sytuacji, że określone obiekty o cechach budynku ustawodawca w przepisach szczególnych, mógł uznawać za budynki. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu bowiem wyroku z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1052/17, będącego przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że "W art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego zdefiniowano urządzenia budowlane jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z treści powołanych przepisów wynika, że aby móc opodatkować podatkiem od nieruchomości tak części budowlane, jak i techniczne myjni bezdotykowej, jedne i drugie muszą stanowić całość techniczno - użytkową. Kiedy taka całość, związek techniczno - użytkowy zachodzi, tego przepisy prawa budowlanego nie wyjaśniają. Dlatego posługując się regułami wykładni językowej (B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008, s. 39 i nast.) – należy sięgnąć w tym zakresie do językowego znaczenia tego określenia. Związek techniczny (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 3, Warszawa 1992, s. 486), to fizyczne połączenie wynikające ze sposobu wykonania obiektu. Związek użytkowy to (ibidem, s. 645) funkcjonalne połączenie i powiązanie elementów, dzięki któremu mogą być one wykorzystywane do realizacji celu, dla którego powstał dany obiekt. Wykazanie tego związku techniczno - użytkowego pozwala w konsekwencji na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jako budowli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. obiektu budowlanego o złożonej budowie." Zasadnie zatem przyjęto, że o zakwalifikowaniu urządzeń znajdujących się w myjni do budowli przesądza fakt, że stanowią one wraz z częścią budowlaną całość techniczno-użytkową, a związku tego nie może przekreślić łatwość demontażu tych urządzeń, czy brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla ich instalacji. Również bez znaczenia w tym zakresie pozostaje rodzaj połączeń tych urządzeń z częścią budowlaną. Nie wątpliwie sposób, czy rodzaj połączeń tych urządzeń nie ma wpływu na związek techniczno-użytkowy z elementami konstrukcyjnymi myjni. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, w pełni aprobuje powyższy pogląd w rozpatrywanej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę o wznowienie postępowania sądowego jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło