II FSK 1707/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia wstrzymać wykonanie decyzji. 1. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2012 r., I SA/Sz 614/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J. K.(zwanego dalej skarżącym) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 czerwca 2012 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że skarżący w skardze na decyzję SKO zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak nie uzasadnił go w należyty sposób (karty nr 4 i nr 5), co nakazuje art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), zwanej dalej: p.p.s.a. WSA podkreślił, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności, uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie jest zobowiązany do ustalania tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż to należyte uargumentowanie leży w interesie wnoszącego taki wniosek. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że: "W przypadku, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji za 2008 rok a w konsekwencji za lata 2007-2012 Burmistrz Miasta oddając decyzje do egzekucji komorniczej pozbawi mnie [skarżącego] i prowadzony zakład [...] możliwości funkcjonowania" (karta 49). Wskazał następnie, że "(...)[...]zatrudnia 10 osób, w przypadku zamknięcia jego z powodu egzekucji komornika skarbowego pozbawi te osoby pracy". Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 września 2012 r., II FZ 772/12, oddalając zażalenie na postanowienie WSA wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego żądania przed wojewódzkim sądem administracyjnym- tym samym rozstrzygnięcie WSA było zasadne. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 r., Burmistrz Miasta wznowił wobec skarżącego postępowanie podatkowe, uzasadniając to m.in. okolicznością zaniżenia przez skarżącego faktycznej powierzchni użytkowej budynków, a w dniu 7 lutego 2013 r. WSA oddalił skargę w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego i ustalenia nowej wysokości tego zobowiązania. W dniu 29 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 7 lutego 2013 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji SKO z dnia 4 czerwca 2012 r., która utrzymywała w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 27 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny i dlatego zasługuje na uwzględnienie. 3. Art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przepisie tym ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ogranicza jednakże możliwość udzielenia jej ochrony tymczasowej od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek wymienianych w tym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności wskazujących na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Skarżący we wniosku (str. 20- 22 skargi kasacyjnej) wskazał wysokość osiąganych przez siebie dochodów- w 2011 r. to kwota ok. 65.000,00 zł, w 2012 r.- około 85.000,00 zł. Skarżący jest osobą, która utrzymuje czteroosobową rodzinę. Dochody skarżącego nie są małe i pozwalałyby na uregulowanie należności, jednakże najistotniejszą dla sprawy okolicznością jest fakt, że łączna wysokość zobowiązania, dotycząca samego podatku od nieruchomości wynosi ponad 240.122,00 zł – jest to bowiem suma należności za 6 lat (2007-2012). Do tej kwoty należy doliczyć jeszcze odsetki, obliczone od kwoty głównej za poszczególne lata. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 września 2005 r., II FZ 623/05: prowadzący działalność gospodarczą powinien "w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków", jednakże wspomniana wcześniej kwota jest na tyle duża, że trudno pokryć ją z zarezerwowanych oszczędności. Wyłożenie takiej kwoty byłoby możliwe po uzyskaniu kredytu, jednakże – jak wskazał skarżący- nie ma on wysokiej zdolności kredytowej, umożliwiającej zaciągnięcie tak wysokiej pożyczki w banku. Jednocześnie niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje przymusowe wyegzekwowanie ustalonego zobowiązania, co może przyczynić się do utraty płynności finansowej prowadzonej działalności. Utrata płynności finansowej wiąże się z kolei z przymusową egzekucją i koniecznością zakończenia działalności. To z kolei spowoduje redukcję ilości pracowników zatrudnionych w zakładzie, a z czasem zakończenie działalności i zwolnienie wszystkich pracowników. Podkreślenia wymaga, że zakład produkcyjny zatrudnia obecnie 10 osób i w interesie społecznym leży podjęcie próby utrzymania ich miejsc pracy. Zakład znajduje się w regionie, gdzie stopa bezrobocia według danych GUS wynosi aż 24.9% (dane dostępne na stronie http://www.stat.gov.pl) i jest znacznie wyższa, niż w dużych miastach (Kołobrzeg- 11.5%, Koszalin -12.3 %). Zważyć należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji SKO jest środkiem ochrony tymczasowej i nie przesądza o ostatecznych przesunięciach majątkowych. Należy przez to rozumieć, że nie ma tu mowy o umorzeniu zobowiązania i wierzyciel podatkowy ma realną szansę na efektywne wygaśnięcie zobowiązania. Oceniając niniejszy stan faktyczny należy jednak mieć na uwadze aspekt społeczny i fakt, że koszty społeczne i finansowe bezrobocia (opieka społeczna) są niewspółmiernie wysokie do udzielonej skarżącemu tymczasowej ochrony. NSA uznał, że wykonanie decyzji, skutkujące zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej - co w rezultacie sprowadza się do utraty źródła utrzymania - stanowi spełnienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04). Jak wskazuje piśmiennictwo (B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, wydanie II, str. 162) - art. 61 § 3 p.p.s.a. nie łączy wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jedynie z osobą skarżącego – tym samym zasadne jest rozpatrzenie rezultatów niewstrzymania wykonania decyzji w nawiązaniu do osób zatrudnionych w zakładzie produkcyjnym skarżącego. 4. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a.