II FSK 216/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-03

Skład orzekający: Marek Zirk–Sadowski, Jacek Brolik, Tomasz Zborzyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, uwzględniając salda rachunków bankowych na początek roku i nie zaliczając dochodu z odszkodowania uzyskanego w roku poprzednim na poczet wydatków roku podatkowego?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, ponieważ ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe i zaakceptowane przez sąd administracyjny nie zostały skutecznie podważone. Dochody uzyskane w roku poprzednim, które zostały rozliczone przy ustalaniu wysokości dochodu z nieujawnionych źródeł za ten rok, nie mogły wpłynąć na ustalenia dotyczące roku podatkowego 2002, gdyż stan oszczędności na początek roku 2002 wynikał z sald rachunków bankowych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się chybione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Organy podatkowe ustaliły, że różnica między zgromadzonym mieniem a wydatkami małżonków wyniosła znaczną kwotę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podnosząc, że organ podatkowy nie uwzględnił przychodu z odszkodowania uzyskanego w 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Marek Zirk–Sadowski, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA del. Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt I SA/Po 1138/07 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 9 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 1200 (słownie: tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sygnatura akt II FSK 216/08 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Wyrok ten zapadł wskutek przyjęcia następujących ustaleń co do okoliczności sprawy: Decyzją z dnia 25 stycznia 2005 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. ustalił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów w kwocie 46.994,30 zł. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący pozostawał we wspólności ustawowej z żoną – E. K. i że różnica pomiędzy zgromadzonym mieniem i zasobami finansowymi pochodzącymi ze źródeł ujawnionych a poczynionymi wydatkami małżonków wyniosła w roku podatkowym kwotę 125.318 zł. Decyzją z dnia 20 czerwca 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 15 grudnia 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. ustalił zobowiązanie podatkowe skarżącego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. w kwocie 19.479 zł ustalając, że różnica pomiędzy zgromadzonym mieniem pochodzącym ze źródeł ujawnionych a wydatkami poczynionymi wynosi 51.945,38 zł. Decyzja z dnia 9 maja 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił zobowiązanie podatkowe skarżącego w kwocie 18.524 zł. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że przyjęto, iż małżonkowie K. na dzień 1 stycznia 2002 r. dysponowali oszczędnościami w łącznej kwocie 13.282,28 zł, a nie, jak twierdzili, 89.281 zł. Ustalenia tego dokonano na podstawie sald rachunków bankowych, zarówno wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej skarżącego, jak i konta osobistego jego żony, uznając dalej idące twierdzenia podatników za nieudowodnione. Od decyzji tej skarżący wywiódł skargę zarzucając naruszenie art. 20 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) [u.p.d.o.f.] oraz art. 121 § 1, 122, 124, 180, 187, 188, 191 i 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) [O.p.] i podnosząc, że organ podatkowy nie uwzględnił przychodu w kwocie 70.000 zł uzyskanego przez podatników w 2001 r. tytułem odszkodowania. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi wskazując, że dochód z tytułu wypłaconego odszkodowania został uwzględniony w rozliczeniu za rok 2001 jako źródło sfinansowania wydatków poniesionych przez małżonków w roku 2001 i nie wpłynął na wysokość ich oszczędności na dzień 1 stycznia 2002 r., ponieważ wysokość ta wynika z sald rachunków bankowych. Wyrokiem z dnia 16 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że okolicznością bezsporną jest, iż suma poniesionych przez skarżącego wydatków w roku podatkowym 2002 jest wyższa niż zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych. Kwota otrzymanego w roku 2001 odszkodowania nie zwiększyła stanu oszczędności skarżącego na dzień 1 stycznia 2002 r., gdyż została w całości zaliczona na pokrycie wydatków roku 2001, a innych okoliczności bądź dowodów, które miałyby zostać pominięte przez organy podatkowe, skarżący nie wskazał. W skardze kasacyjnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [P.p.s.a.] przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo istnienia podstawy do ustalenia wyższego stanu majątku skarżącego na początku 2002 r., wynikającej z nieprawidłowo ustalonych dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za rok 2001, a w efekcie tego naruszenia doszło do błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego; - naruszenie prawa materialnego, a to art. 20 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f. przez błędne zastosowanie i ustalenie zobowiązania podatkowego od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów pomimo niepełnego materiału dowodowego. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja dotycząca opodatkowania roku 2002 jest pochodną decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za rok 2001 i powinna zostać uchylona wskutek naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1, 122, 124, 180, 187, 188, 191 i 192 O.p., a odmowa jej uchylenia narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. W piśmie procesowym nazwanym odpowiedzią na skargę kasacyjną, ale nadesłanym po terminie wskazanym w art. 179 P.p.s.a., Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Ustalenia faktyczne poczynione w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe i zaaprobowane przez sąd administracyjny nie zostały w istocie podważone przez podatników. Odwołanie się w postępowaniu dotyczącym roku 2002 do dochodów uzyskanych w roku 2001, które jednak zostały rozliczone przy ustalaniu wysokości dochodu pochodzącego z nieujawnionych źródeł przychodów w roku 2001, nie mogło mieć żadnego wpływu na ustalenia dotyczące roku podatkowego 2002. Stan oszczędności skarżącego i jego żony na początku roku 2002 wynikał bowiem z sumy sald posiadanych przez nich rachunków bankowych. Ponadto skargi podatników dotyczące wymiaru podatku dochodowego od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów za rok 2001 zostały oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a skargi kasacyjne od wyroków tego Sądu – oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie sposób zatem dopatrzeć się jakiegokolwiek naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej, zwłaszcza, że nie wyjaśniono, na czym konkretnie naruszenia te miałyby polegać. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej organu podatkowego należy zatem uznać za całkowicie nieuprawniony. Zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 20 ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f., przez błędne zastosowanie, w istocie odnosi się do zakwestionowania przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych. Niewłaściwa subsumcja tych przepisów, a zwłaszcza art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., miałaby miejsce wtedy, gdyby ustalono, że wydatki poczynione przez małżonków K. w roku 2002 i wartość zgromadzonego przez nich w tym roku mienia znajdują pokrycie w przychodach z ujawnionych źródeł, a mimo to ustalono zobowiązanie podatkowe od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Skoro jednak ustalenia faktyczne są tego rodzaju, że wspomniane wydatki i zgromadzone mienie w przychodach z ujawnionych źródeł pokrycia nie mają, zastosowanie cytowanego przepisu błędem subsumcji obarczone być nie może. Tym samym także zarzut naruszenia prawa materialnego uznać należy za chybiony. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło