II FSK 2175/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K.U. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2011r., sygn. akt I SA/Bk 153/11 w sprawie ze skargi K.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 23 lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 1. Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę K. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 23 lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. 2. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz wniósł na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku z uwagi na okoliczności szczególne, które przemawiają za uwzględnieniem niniejszego wniosku. W jego uzasadnieniu zaś wskazał, że z uwagi na sytuację materialną skarżącego i jej rodziny nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, których wysokość przekracza 300 tys. zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 3. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w złożonej skardze kasacyjnej strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Biorąc jednak pod uwagę uzasadnienie do złożonego wniosku oraz powołanie się w nim na art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało przyjąć, że strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Stosowanie do treści art. 61 § 3 in principio p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 Nr 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). 4. Przechodząc do analizy złożonego wniosku należy wskazać, że skarżący ogólnikowo wskazuje we wniosku na swoją trudną sytuację majątkową. Nie przedstawia przy tym jakichkolwiek okoliczności mogących ją potwierdzić. Nie odnosi się również do przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). Tym czasem złożony przez stronę wniosek żadnych konkretnych okoliczności nie wskazuje. Odnosząc się co do ogólnie podniesionej okoliczności związanej z wykonaniem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Uiszczenie ich nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, w tym i skargi kasacyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem według zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Ponadto stan finansowy skarżącego i jego rodziny nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem tych decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżąca. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, LEX nr 643200) Wskazać też trzeba, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącego dotyczące skutków egzekucji w kontekście jej sytuacji materialnej i rodzinnej są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku i orzekł jak w sentencji