II FSK 2194/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. J. K. i Z. R.-Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Po 533/10 w sprawie ze skargi Z. J. K. i Z. R.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 25 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 28 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Po 533/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Z. K. i Z. R. –Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wydaną w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2005 r. 2. Ze stanu sprawy przyjętego do wyrokowania przez Sąd I instancji wynikało, że decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. ustalono Skarżącemu podatek od nieruchomości za rok 2005 w wysokości 954,80 zł. Przedmiotem opodatkowania była nieruchomość położona we W. przy ul. [...]. Z. K. oraz jego siostra Z. R. – Z. nabyli udziały we współwłasności tejże nieruchomości w dniu 16 stycznia 2004 r. Przedmiotowa nieruchomość obejmowała grunt o powierzchni 2.856 m² (sklasyfikowany jako inne tereny zabudowane, symbol "Bi") oraz budynki magazynowe o powierzchni użytkowej 253 m². Skarżący władali nieruchomością do października 2005 r., kiedy to zbyli swoje udziały we współwłasności. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z 25 maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, skoro - jak wynika ze znajdujących się w aktach dokumentów - Skarżący był w roku podatkowym współwłaścicielem gruntu oraz budynków podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, to ciążył na nim (solidarnie z siostrą) obowiązek podatkowy w tym podatku. Zdaniem SKO, wymiar podatku za rok 2005, dokonany był zgodnie z obowiązującymi przepisami, a także z ustalonym stanem faktycznym. Organ odwoławczy wskazał, że dla opodatkowania nieruchomości, nie ma znaczenia, ani dostęp do drogi publicznej, ani sytuacja materialna podatnika. Nieistotna jest również potencjalna możliwość wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej, skoro wymiaru dokonano z zastosowaniem stawki przewidzianej dla budynków pozostałych (a zatem niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowej reprezentacji organu I instancji wyjaśniono, że praktyka złożenia podpisu przez pracownika organu z upoważnienia Burmistrza jest zgodna z prawem. 3. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił organom podatkowym, że nie zapoznały się logicznie, wnikliwie i rzetelnie z całością sprawy. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie art. 121 do 124 Ordynacji podatkowej i zaakcentowano, że działka objęta decyzją wymiarową nie miała dostępu do drogi. W rezultacie, w ocenie Skarżącego, organ I instancji nie miał podstaw prawnych do żądania uiszczenia podatku, albowiem przedmiot opodatkowania nie został mu wydany. Jednocześnie Skarżący zarzucił organom, że nie uwzględniły okoliczności, że podatek został już zapłacony. Skarżący wskazał także, że w umowie kupna nieruchomości podano, że urząd miał wybudować drogę umożliwiającą dojazd do nieruchomości, czego jednak nie wykonano. Zdaniem Skarżącego, uniemożliwiło to prawidłowe użytkowanie przedmiotowej działki. Skarżący podkreślił również, że decyzja organu I instancji obarczona jest wadą wynikającą z wydania jej przez żonę Burmistrza. W ocenie Skarżącego oznacza to, że powinna być wyeliminowana jako powstała w wyniku nadużycia, tj. niedopuszczalnego nepotyzmu. 4. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. 5. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Skarżący nie kwestionował, że zarówno on jak i jego siostra byli w okresie objętym kwestionowaną decyzją współwłaścicielami nieruchomości. Nie była także sporna powierzchnia przedmiotu opodatkowania, jak też przyjęta przez organy klasyfikacja gruntów i budynków, lecz zasadność opodatkowania gruntów i budynków, do których - w ocenie Skarżącego - uniemożliwiono mu dostępu, z uwagi na brak drogi. Sąd I instancji przywołując przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej -"u.p.o.l."), wskazał, że skoro bezspornym jest, że Skarżący w okresie objętym decyzją wymiarową byli właścicielami nieruchomości, to prawidłowo stali się adresatami decyzji podatkowej. Sąd I instancji zauważył również, że wskazywane trudności związane z dojazdem do nieruchomości, bądź nawet brakiem takiego dojazdu, nie są w niniejszej sprawie okolicznością przewidzianą przez ustawę, jako wyłączające możliwość opodatkowania. Argumentacja przedstawiona przez Skarżącego mogłaby mieć ewentualne znaczenie przy rozpoznawaniu przez organ wniosku o umorzenie tej należności podatkowej, w niniejszej jednak sprawie pozostaje bez związku z materialnoprawną podstawą orzekania przez organ, a w rezultacie nie ma wpływu na prawidłowość wydanej przez organy decyzji. Zdaniem Sądu I instancji, skoro wobec nieruchomości zastosowano stawki właściwe dla "pozostałych gruntów i budynków", a nie dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, to bez związku z przedmiotem sprawy pozostają zarzuty skargi dotyczące braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu podpisania decyzji z upoważnienia Burmistrza przez Naczelnika Wydziału Podatkowego – M. K., Sąd I instancji stwierdził, że Skarżący nie zakwestionował uprawnień do wydania takiej decyzji przez pracownika organu, nie wykazał także, że działania tego pracownika obarczone są wadą powodującą nieważność wydanego w ten sposób orzeczenia. Subiektywna przesłanka nieuzasadnionego powołania pracownika do wydawania określonych decyzji nie jest okolicznością, która może decydować o wadliwości zaskarżonej decyzji. Dopiero ewentualne podważenie uprawnień danego pracownika w innym postępowaniu dawałoby podstawę do kwestionowania prawidłowości wydania takiej decyzji. 6. We wniesionej skardze kasacyjnej Skarżący wniósł o uchylenie wyroku "poprzez uwzględnienie powództwa Powoda w całości (...)". Autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd I instancji "z rażącym naruszeniem prawa nie zapoznał się logicznie, wnikliwie i rzetelnie z całością sprawy, czego ewidentne dowody przedstawione są w uzasadnieniu skargi". Podniósł, że Sąd I instancji " z naruszeniem prawa wydał wyrok nie tyle na podstawie obowiązującego prawa, zasad logiki i doświadczenia życiowego, ile na podstawie wszechobecnej zasady: za wszelką cenę poprawność na korzyść Aparatu Władzy; wobec tego wyrok ten nie jest niezawisły. W ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji "źle ocenił cały, wyczerpujący, zgodny z zasadami logiki materiał dowodowy, czego ewidentne dowody przedstawione są w uzasadnieniu skargi". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji z naruszeniem prawa, wskazując publikator ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powołuje Dziennik Ustaw z 2006 r., gdy tymczasem organ prawidłowo wskazuje miejsce publikacji tej ustawy, t.j. Dz.U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. ze zm. Powołując się na akt notarialny Skarżący wskazał, że Urząd Miast i Gminy W. zobligowany był prawnie do wyznaczenia, urządzenia i zabezpieczenia służebnej drogi dojazdowej. Ponadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej, rozpoznając sprawę Sąd I instancji nie uwzględnił zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. Autor skargi kasacyjnej wskazał również na naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 120-129 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ustawy o pracownikach samorządowych. 7. W odpowiedzi ma skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej odrzucenie, jako niespełniającej wymogów z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej - P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna ze względu na wysoce sformalizowany charakter jest obwarowana, wprowadzonym w art. 175 P.p.s.a. przymusem adwokacko - radcowskim. Ma on na celu zapewnienie prawidłowego i kompetentnego sporządzenia skargi kasacyjnej zarówno pod względem merytorycznym jak i formalnym. W artykule 176 P.p.s.a. zostały określone wymagania, którym powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom formalnym, stawianym dla pisma w postępowaniu sądowym, o których mowa w art. 46 tejże ustawy, a dodatkowo spełniać wymagania szczególne, właściwe tylko dla tego środka zaskarżenia. Wymaganiom tym przypisuje się charakter materialny i należy do nich: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Niespełnienie wymagań materialnych wyklucza dopuszczalność ich uzupełnienia i prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Są to bowiem elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy (por. postanowienia NSA: z 16 marca 2004 r. FSK 209/04, z 19 listopada 2010 r. II FSK 1450/10). Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego (art. 183 P.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd ten winien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Sąd nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać, czy w inny sposób korygować (por. uzasadnienie postanowienia SN z 16 października 1997 r., sygn. akt II CKN 4004/97, OSNC nr 4, poz. 59, wyrok NSA z 30 marca 2004 r. sygn. akt GSK 10/04, postanowienie NSA z 30 maja 2012 r. II FSK 2358/10). Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna obarczona jest nieusuwalnymi brakami materialnymi, bowiem nie zawiera podstaw kasacyjnych. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, zgodnie z dyspozycją art. 174 P.p.s.a. polega na wskazaniu przez skarżącego naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego bądź procesowego, ewentualnie obu tych naruszeń łącznie, jakich dopuścił się Sąd I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Zauważyć należy, że sformułowanie zarzutów nie może być ogólnikowe. Przytaczając podstawy kasacji należy wskazać konkretny przepis prawa, który został naruszony, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu lub ewentualnie innych jednostek redakcyjnych. Przytoczenie podstaw kasacyjnych winno być na tyle wyraźne, żeby Naczelny Sąd Administracyjny mógł ustalić granice zaskarżenia, gdyż przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej oceniana jest zasadność zarzutów. W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżących wskazał wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepis art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l., przepisy art. 120 -129 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ustawy o pracownikach samorządowych. Nie sformułował jednak w stosunku do tych norm konkretnych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, żądając rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, gdyż nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Uznać zatem należy, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie - wobec niewskazania jej podstaw kasacyjnych - nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 w związku z art. 174 P.p.s.a. Powyższe braki skargi kasacyjnej są brakami istotnymi i nieusuwalnymi. Brak tych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne jej rozpoznanie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 193 P.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną.