II FSK 2233/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Po 249/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 2 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Po 249/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Spółdzielni [...] w B. (zwanej dalej: "skarżącą" lub "spółdzielnią") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 2 stycznia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 marca 2015 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony – aktualnego odpisu KRS w oryginale lub jego kserokopii poświadczonej przez notariusza, a ewentualnie w razie udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu poświadczonego za zgodność z oryginałem przez tego pełnomocnika lub pobranego samodzielnie wydruku komputerowego na podstawie art. 4 ust 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone spółdzielni w dniu 18 marca 2015 r. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniesiony środek zaskarżenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia spółdzielnia wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) przez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bowiem skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, co dało podstawy do jej odrzucenia, w sytuacji, gdy zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 marca 2015 r. wzywające do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, doręczone stronie rzekomo w dniu 18 marca 2015 r., nie zostało doręczone, zaś we wspomnianym dniu, tj. w dniu 18 marca 2015 r. spółdzielnia otrzymała jedynie odpis zarządzenia z dnia 12 marca 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, co skarżąca niezwłocznie uczyniła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trafność zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z akt niniejszej sprawy wynika wprawdzie, że wezwanie do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony zostało przesłane i doręczone na adres spółdzielni. Na kopii wezwania znajduje się adnotacja o przekazaniu pisma w dniu 13 marca 2015 r. do Biura Podawczego (zob. k. 18 akt sądowych), zwrotne potwierdzenia odbioru potwierdza zaś odbiór przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie wraz z wezwaniem o wpis i odpowiedzią na skargę w dniu 18 marca 2015 r. (zob. k. 20 akt sądowych). Uwzględnienia jednak wymaga, że domniemanie doręczenia korespondencji ma charakter wzruszalny, co w szczególności oznacza, że może zostać ono podważone przez adresata w drodze odpowiedniej, wiarygodnej argumentacji i dowodów. W skardze kasacyjnej spółdzielnia podnosi, że nie otrzymała spornego wezwania, bowiem doręczona jej w dniu 18 marca 2015 r. przesyłka zawierała jedynie załączone do środka odwoławczego pisma, tj. odpis zarządzenia z dnia 12 marca 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz pismo przewodnie z dnia 13 marca 2015 r. zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu", które nie zawierało informacji, czy wzmianki o jednoczesnym doręczeniu wezwania do wykazania umocowania do reprezentowania skarżącej (zob. k. 34 - 35 akt sądowych). Jednocześnie strona zwraca uwagę, że niezwłocznie po otrzymaniu korespondencji (jeszcze tego samego dnia) uiściła należną opłatę sądową, co – w jej ocenie – potwierdza, iż nieuzupełnienie pozostałych braków skargi byłoby w rozpatrywanym przypadku niezrozumiałe. Mając na względzie powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie stwierdzić, czy niewykonanie spornego wezwania stanowiło następstwo zaniechania spółdzielni, czy też było wynikiem błędu pracownika sądu. W takiej sytuacji Sąd w składzie obecnie orzekającym przychyla się do zaprezentowanego w orzecznictwie stanowiska, wyrażonego na gruncie podobnych okoliczności faktycznych, zgodnie z którym "wątpliwości co do stanu faktycznego w tym zakresie należy ocenić na korzyść strony mając na uwadze, że ewentualny błąd w odniesieniu do rozstrzygnięcia negatywnego może skutkować pozbawieniem jej sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji i tym samym godzić w konstytucyjno-prawne standardy procesu sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji)." (zob. postanowienie NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I FSK 1324/15, a także powołane tam postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/13, treść orzeczeń dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).