II FSK 2234/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-20

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Jerzy Płusa, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące okoliczności, które zostały już prawomocnie przesądzone w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, mogą być skuteczne, jeśli skarga kasacyjna nie odnosi się do art. 153 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, ponieważ nie można skutecznie kwestionować okoliczności, które zostały prawomocnie przesądzone w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. Brak odniesienia się do tego przepisu w skardze kasacyjnej czyni jej zarzuty bezprzedmiotowymi i bezskutecznymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która zakwestionowała zaliczenie w koszty uzyskania przychodów kwot wynikających z faktur wystawionych przez podwykonawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącego, opierając się na wcześniejszym prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 471/17, który uznał działalność podwykonawców za fikcyjną. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 10.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Renata Kantecka, Protokolant Katarzyna Kwaśniewska- Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 815/18 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 15 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 10.800,00 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 815/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. O. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej") z dnia 15 czerwca 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. (treść uzasadnienia ww. wyroku oraz innych wyroków sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W skardze kasacyjnej Skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie: 1) przepisów postępowania, w sytuacji gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1, art. 135 P.p.s.a., poprzez niekompletne i niecałościowe wykonanie kontroli działalności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz organu pierwszej instancji, a w konsekwencji niezasadne nieuwzględnienie zarzutów zawartych w skardze, w tym przede wszystkim zarzutu bezzasadnego pozbawienia Skarżącego prawa do zaliczenia w koszty podatkowe kwot wynikających z faktur wystawionych przez jego podwykonawców z tytułu wykonanych przez nich usług i nieuchylenie zaskarżonej decyzji; 2) prawa materialnego, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., poprzez nietrafne wykonanie kontroli działalności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i niezasadne oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ podatkowy norm prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.", w ten sposób, że niezasadnie pozbawiono Skarżącego prawa do zaliczenia w koszty podatkowe kwot wynikających z faktur wystawionych przez jego podwykonawców z tytułu wykonanych usług. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Kluczowe znaczenie w sprawie ma art. 153 P.p.s.a. W myśl tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ten właśnie przepis legł u podstaw zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Sądu pierwszej instancji, a wcześniej zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i podatkowy organ odwoławczy powołali się w tej mierze na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 471/17. W wyroku tym Sąd uchylił wprawdzie uprzednio wydaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z powodu konieczności zbadania i ewentualnego uwzględnienia poniesionych przez Skarżącego kosztów pracowniczych, niemniej w głównym nurcie sporu dotyczącym zakwestionowania przez organy podatkowe wykazanych przez Skarżącego w rozliczeniu podatkowym za 2013 r. kosztów uzyskania przychodów wynikających z faktur wystawionych na jego rzecz przez firmy mające być jego podwykonawcami, tj. A. sp. z o.o. oraz P. sp. z o.o., przyznał w pełni rację tym organom, akceptując całkowicie prawidłowość ustaleń i wniosków dokonanych w tym zakresie przez organy podatkowe. W konkluzji szczegółowej analizy i wywodów dotyczących tej kwestii, zawartych w tymże wyroku Sąd stwierdził jednoznacznie, że działalność tych spółek miała charakter fikcyjny, zatem nie wykonały one w rzeczywistości na rzecz Skarżącego robót budowlanych wyszczególnionych w wystawionych przez nie fakturach. Te właśnie okoliczności i stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie kwestionowane są w skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Skarżącego. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji oddalając skargę Skarżącego w sposób pełny wyjaśnił znaczenie i prawne konsekwencje wynikające z obowiązku zastosowania się przez ten Sąd, a wcześniej również przez organ odwoławczy, do unormowań zawartych w art. 153 P.p.s.a. w związku z uprzednio wydanym w sprawie ww. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 471/17. Pełnomocnik Skarżącego zaznaczył w skardze kasacyjnej, że wnosząc tę skargę działa zgodnie z wyraźną wolą Skarżącego. Nie zmienia to jednak zasadniczej dla sprawy okoliczności, że pełnomocnik Skarżącego po raz kolejny (wcześniej w skardze do Sądu pierwszej instancji) nie przyjmuje do wiadomości znaczenia i konsekwencji prawnych wynikających z art. 153 P.p.s.a., albowiem pomimo tego, że jak już była o tym mowa, przepis ten legł u podstaw zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji (a wcześniej ponownej decyzji podatkowego organu odwoławczego), w skardze kasacyjnej w ogóle się do tego przepisu nie odniósł. W tej sytuacji formułowanie w skardze kasacyjnej, z pominięciem tego przepisu, zarzutów odnoszących się do okoliczności, które zostały już w sposób prawnie wiążący - co wynika właśnie z art. 153 P.p.s.a. - przesądzone w prawomocnym wyroku Sądu jest oczywiście bezprzedmiotowe i jako takie bezskuteczne. W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw należało oddalić stosownie do art. 184 P.p.s.a. W zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu podatkowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z pkt 1 lit. a) oraz w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło