II FSK 2554/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-20
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Zbigniew Kmieciak, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odliczenie darowizny na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą jest możliwe, jeśli środki pieniężne zostały wpłacone na rachunek fundacji, a nie bezpośrednio na rachunek kościelnej osoby prawnej, a przedstawione sprawozdanie z przeznaczenia darowizny jest ogólnikowe i niezweryfikowane?Ratio decidendi
Odliczenie darowizny na cele kultu religijnego i działalność charytatywno-opiekuńczą jest możliwe tylko wtedy, gdy spełnione są wymogi formalne określone w przepisach prawa materialnego. Kluczowe jest przedstawienie pokwitowania odbioru darowizny przez kościelną osobę prawną oraz szczegółowego sprawozdania z jej przeznaczenia. Wpłata środków na rachunek fundacji, a nie bezpośrednio na rachunek kościelnej osoby prawnej, oraz ogólnikowe, niezweryfikowane sprawozdanie, uniemożliwiają skorzystanie z odliczenia.Stan faktyczny
Podatnik J. S. dokonał wpłat na rachunek bankowy Fundacji O. z przeznaczeniem na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą i cele kultu religijnego, zamiast bezpośrednio na rachunek Parafii Rzymskokatolickiej. Przedstawił ogólnikowe sprawozdanie z przeznaczenia części darowizny. Organy podatkowe uznały, że nie zostały spełnione wymogi formalne do odliczenia darowizny, co zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak, Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 797/09 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 5.400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [pic]
Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
1. Zaskarżonym wyrokiem z 18 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 280/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 18 maja 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
2. Decyzją z 17 listopada 2008 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) uchylił w całości decyzję z 5 stycznia 2004 r. określającą J. S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 7.822,90 zł i określił wysokość zobowiązania w tym podatku za ten rok w kwocie 211.886,00 zł.
3. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z 5 stycznia 2004 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 7.822,90 zł., ale po otrzymaniu wyniku kontroli z 26 maja 2008 r., sporządzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych przez J. S. podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2002-2003, uznał, iż z zebranego w toku postępowania kontroli skarbowej materiału dowodowego wynikały nowe okoliczności faktyczne związane z darowiznami przekazanymi przez podatnika dla Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa na cele charytatywne-opiekuńcze i kultu religijnego, okoliczności te istniały w dniu wydania przez organ podatkowy decyzji z 5 stycznia 2004 r. i mogły mieć znaczenie dla sprawy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Po wznowieniu postępowania zakończonego przedmiotową decyzją organ pierwszej instancji w wyniku prowadzonego postępowania podatkowego, wykorzystując dokumenty pozyskane z Prokuratury Okręgowej w T. oraz dokumenty zgromadzone w innych postępowaniach kontrolnych przeprowadzonych wobec Zakładów T. (...) Spółka z o.o., W. oraz wobec Stowarzyszenia O. im. św. Filipa Neri z siedzibą w T. ustalił, że nie zostały spełnione warunki uzasadniające odliczenie, o którym mowa w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a i lit. b w związku z art. 26 ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm ), dalej jako u.p.d.o.f., oraz art. 55 ust. 7 i art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), dalej ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Organ pierwszej instancji uznał, iż przedmiotowa darowizna nie została przekazana na rzecz Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T., lecz na konto mającej powstać Fundacji O. św. Filipa Neri w T., którego wyłącznym dysponentem był ks. P. P.. Zatem skoro środki te nie zostały wydatkowane na cele wskazane na dowodach poleceń przelewów dokonanych przez podatnika to nie można uwzględnić, wykazanej w PIT-36 kwoty odliczenia w wysokości 511.250 zł jako darowizny na działalność charytatywno - opiekuńczą i kult religijny (łącznie podatnik odliczył kwotę 511.400 zł).
W związku z tym organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym J. S. za 2002 r. w kwocie 211886,00 zł.
4. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że ks. P. P. nie był upoważniony do zawierania umów w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. oraz Kongregacji O. św. Filia Neri w T., że kwota 511.250 zł pochodząca z darowizny od podatnika nie została wydatkowana na cele charytatywno-opiekuńcze i kultu religijnego, a także zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj : art. 123 § 1 w związku z art. 190 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej jako Ordynacja podatkowa, wobec pominięcia wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania odwołującego się, ks. P. P., świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. (sygn. akt II K 772/07) oraz osób, które złożyły podziękowania dotyczące działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez ks. P. P. w imieniu i na zlecenie Parafii Rzymskokatolickiej pw. Św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. oraz Kongregacji O. św. Filipa Neri w T. które to dowody miały istotne znaczenie dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art.187 § 1, art. 122 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wybiorcze, niewyczerpujące i niedokładne zebranie materiału dowodowego z powodu pominięcia wniosków dowodowych odnośnie przeprowadzenia dowodów. Skarżący domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
5. Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, według stanu prawnego obowiązującego w 2002 r., oraz art. 39 pkt 1-8 i art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b) u.p.do.f., a następnie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonał ustaleń faktycznych takich jak organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo określono wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 211886,00, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji. Organ za chybione uznał zarzuty odwołania odnoszące się do błędu w ustaleniach faktycznych, a w kwestii zarzutu naruszenia przepisów postępowania podatkowego wskutek nie przesłuchania świadków, zeznających w trakcie innych postępowań podatkowych z których materiał dowodowy stał się podstawą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że zebrany podczas innych postępowań kontrolnych, przeprowadzonych wobec Zakładów (...) T. Spółka z o.o., W. oraz wobec Stowarzyszenia O. im. św. Filipa Neri z siedzibą w T. materiał dowodowy dotyczył ustaleń w zakresie umocowania ks. P. P. do działania w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. oraz Kongregacji O. im. św. Filipa Neri z siedzibą w T., w tym upoważnienia do zawierania umów darowizn i sporządzania sprawozdań z wykorzystania tych darowizn, jak również otrzymania przez wskazane kościelne osoby prawne środków finansowych wpłaconych przez darczyńców na konto o nazwie Fundacja O.. Ustalenia te odnosiły się w jednakowym stopniu zarówno do wymienionych wyżej podmiotów, jak i do odwołującego się. Na ocenę poczynionych na podstawie tych dowodów ustaleń nie może mieć wpływu fakt, że podatnik nie był stroną wskazanych wyżej postępowań i nie mógł zadawać pytań świadkom. Korzystanie z tak uzyskanych zeznań samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym ani też jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego nie zostały naruszone, powołane przez podatnika, przepisy art. 123 § 1 i art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej. Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność wykazania prawdziwości złożonych sprawozdań z wykorzystania środków pieniężnych oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych w zakresie przesłuchania wszystkich osób podpisanych na podziękowaniach i wykazach pn. "Zestawienia darów na Ukrainę". Skoro zostało wykazane przez organy podatkowe, że Parafia nie otrzymała od J. S. środków pieniężnych w kwocie 511.250 zł to nie można było przeprowadzać postępowania dowodowego w zakresie sposobu wydatkowania tej kwoty przez kościelną osobę prawną. Na marginesie organ odwoławczy zaznaczył, że dowody w postaci podziękowań oraz zestawień darów przekazanych na Ukrainę zostały przeanalizowane i organy podatkowe na podstawie przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, nadającego organom podatkowym możliwość swobodnej oceny dowodów, nie dały wiary ich treści.
Skarga do Sądu pierwszej instancji.
6. W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że ks. P. P. nie był upoważniony do zawierania umów w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. oraz Kongregacji O. św. Filipa Neri w T., że kwota 511.250 zł pochodząca z darowizny od podatnika nie została wydatkowana na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą,, a także zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: naruszenie art. 123 § 1 w związku z art. 190 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej wobec pominięcia wniosków dowodowych, mimo że mają one istotne znaczenie dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie art. 187 § 1, art. 122 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wybiorcze, niewyczerpujące i niedokładne zebranie materiału dowodowego z powodu pominięcia wniosków dowodowych. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji organu obu instancji.
7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej jako p.p.s.a.), oddalił skargę.
Sąd w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 55 ust. 7 oraz art. 39 pkt 1-8 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej według stanu prawnego obowiązującego w 2002 r., a także art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b u.p.d.o.f.
Następnie wskazał, że J. S. na okoliczność przekazania darowizny w kwocie 511.250 zł przedłożył sprawozdanie, dotyczące przeznaczenia części darowizny w wysokości 197.250,00 zł, firmowane pieczątką Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T., a sprawozdanie z pozostałej części darowizny skarżący zobowiązał się dostarczyć po jego otrzymaniu. Tymczasem, jak prawidłowo, ustaliły organy obu instancji, skarżący dokonał przelewów na rachunek bankowy o nazwie Fundacja O. w Banku O. (...) w T. z przeznaczeniem na kościelną działalność charytatywne-opiekuńczą w wysokości 441.250 zł i na cele kultu religijnego w wysokości 70.000 zł., a nie na rachunek Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T., pełnomocnictwo oraz prawo dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na tym koncie posiadał wyłącznie ks. P. P., z zapisów na przelewach wynikało, że przedmiotowe kwoty zostały wpłacone na rzecz Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T., podczas gdy Parafia, jak i Kongregacja O. św. Filipa Neri w T. nie upoważniły ks. P. P. do występowania w ich imieniu. Prawidłowo wskazały także, iż podatnik nie dysponuje pokwitowaniem odbioru darowizn, natomiast sprawozdania przedłożone do niniejszej spawy zawierają ogólnikowe informacje o treści "Pomoc na rzecz kościoła rzymsko-katolickiego na Wschodzie oraz osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej" i są niemożliwe do zweryfikowania, a tym samym potwierdzenia prawdziwości ich treści. Skutkiem tych prawidłowych ustaleń musiało być uznanie, że skarżący nie spełnił przesłanek określonych wskazanymi przepisami, uzasadniających wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym przedmiotowych darowizn.
9. Sąd stwierdził, że organy obu instancji zgromadziły materiał dowodowy w sposób odpowiadający zasadom określonym w art. 180 § 1 i 181 Ordynacji podatkowej. W szczególności poza dowodami przeprowadzonymi przez te organy w sprawie jako dowody zostały dopuszczone zeznania świadków uzyskane w toku innych postępowań podatkowych oraz dowody przeprowadzone w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w T. i nie podzielił zarzutu zgłoszonego w skardze, że dowody te winny być powtórzone w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu. Podobnie Sąd za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia reguł z art. 123 § 1 i art. 190 § 2 oraz art. 187 § 1, art.122 i art. 188 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe posłużyły się wszelkim możliwym dostępnym materiałem dowodowym oraz przeprowadziły bardzo szczegółową ich analizę i ocenę. Ocena ta odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów z art. 191 Ordynacji podatkowej, tzn. jest logiczna, spójna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.
Skarga kasacyjna.
10. Skargę kasacyjną wniósł J. S.. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo, że organ administracji przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. z naruszeniem:
- art. 123 § 1 w zw. z art. 190 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ks. P. P.; świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. (sygn. akt II K 772/07); osób, które złożyły podziękowania dotyczące działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez ks. P. P. w imieniu i na zlecenie Parafii i Kongregacji pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri;
- art. 187 § 1, art. 122, art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wybiórcze, niewyczerpujące, a przez to niedokładne zebranie materiału dowodowego, mimo że pozyskane przy ich pomocy informacje mają istotne znaczenie dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a nie zostały stwierdzone wystarczająco innymi dokumentami.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowych według norm przepisanych. Wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
11. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz.
Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
12. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, według stanu prawnego obowiązującego w 2002 r., warunkiem skorzystania przez podatnika z odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą jest przedstawienie darczyńcy przez kościelną osobę prawną pokwitowania odbioru darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą oraz przedstawienie sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na tą działalność (w okresie dwóch lat od dnia jej przekazania). Kościelna działalność charytatywno - opiekuńcza, stosownie do treści art. 39 pkt 1-8 tej ustawy, obejmuje w szczególności prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki, prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek, organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa, organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności, prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk, udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie, krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających, przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie .
W myśl art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b) u.p.d.o.f., podatnicy mogą odliczyć od dochodu darowizny przekazane na cele kultu religijnego i na działalność charytatywne - opiekuńczą- łącznie do wysokości nie przekraczającej 10% dochodu. Stosownie do art. 26 ust. 7 w/w ustawy wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym że, jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków na cele wymienione w ust. 1 pkt 9 ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.
13. Zagadnienie wykładni wymienionych przepisów we wzajemnym ich powiązaniu i ocenie relacji: przepis szczególny – przepis ogólny, doczekało się już dość licznych wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno odnoszących się do stanu prawnego obowiązującego do roku 2005, jak i stanu prawnego obowiązującego od roku 2006. Problematyka ta dotyczyła głównie sporu co do udokumentowana darowizny dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1624/11 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z dotychczasowego dorobku orzecznictwa można wyprowadzić wniosek, że w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. warunkiem odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania było spełnienie dwóch przesłanek tj. przedstawienie pokwitowania odbioru darowizny i przedstawienie sprawozdania dotyczącego przeznaczenia darowizny.
Sprawozdania z wykorzystania podarowanych środków musi być na tyle rzeczowe i szczegółowe, ażeby możliwa była kontrola jego prawdziwości. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 891/10 (dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że sprawozdanie z przeznaczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą musi wskazywać na jaką działalność darowizna została przeznaczona oraz określać osobę (podmiot), który był jej ostatecznym beneficjentem. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyrokach z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1594/09 oraz z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1072/11 (dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), akcentując, że ewentualne braki takiego sprawozdania nie mogą być uzupełniane dowodem z przesłuchania przyjmującego darowiznę proboszcza parafii w charakterze świadka.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego składane przez kościelną osobę prawną "sprawozdanie", o ile ma wywołać skutki prawne przewidziane art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, winno zawierać oświadczenie obdarowanego o przeznaczeniu otrzymanych środków finansowych na cel skutkujący odliczeniem od dochodu, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy, tj. działalność charytatywno-opiekuńczą prowadzoną przez kościelną osobę prawną, przy założeniu, że cel ten został faktycznie zrealizowany. Tym samym sprawozdanie takie winno ono zawierać dane na tyle dokładne i konkretne, aby umożliwić podatnikowi samoobliczenie podatku, a następnie organowi podatkowemu w późniejszym (ewentualnym) postępowaniu podatkowym ustalenie, sprawdzenie, zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno – opiekuńczą, w tym ustalenie ostatecznych beneficjentów pomocy udzielonej przez kościelną osobę prawną z uzyskanej darowizny.
14. Przekładając powyższe rozważania na ustalone okoliczności stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie dowodowe organów podatkowych weryfikujących odliczenie darowizn nie ma charakteru nieograniczonego, a jego ramy wyznaczone są cytowanymi przepisami prawa materialnego.
Zadaniem organów było zatem sprawdzenie czy dokonano przekazania kwoty wykazanej tytułem darowizny oraz kontrola pokwitowania odbioru darowizny i sprawozdania dotyczącego jej przeznaczenia.
J. S. dokonał przelewów na rachunek bankowy o nazwie Fundacja O. w Banku O. (...) w T. z przeznaczeniem na kościelną działalność charytatywne-opiekuńczą w wysokości 441.250 zł i na cele kultu religijnego w wysokości 70.000 zł.
Na okoliczność przekazania darowizny w kwocie 511.250 zł przedłożył sprawozdanie, dotyczące przeznaczenia części darowizny w wysokości 197.250 zł firmowane pieczątką Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T., a sprawozdanie z pozostałej części darowizny skarżący zobowiązał się dostarczyć po jego otrzymaniu. Sprawozdanie otrzymał zatem od innego podmiotu niż wskazany w przelewie środków. Wpłata nie została bowiem dokonana na rachunek Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T.. Już zatem ta okoliczność powodowała, że podatnik nie spełnił wymogów określonych w cytowanych przepisach prawa materialnego.
Skoro organy podatkowe w toku postępowania wykazały, że Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. nie otrzymała od J. S. środków pieniężnych w kwocie 511.250 zł, to nie było podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, organy nie kwestionowały tego, że ks. P. P. prowadził działalność o charakterze charytatywno-opiekuńczym, jednak była ona prowadzona w ramach Stowarzyszenia o charakterze świeckim, a nie działalności kościelnej osoby prawnej. Skoro w przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. nie otrzymała darowizny, prowadzenie postępowania dowodowego z przesłuchania ks. P. P., świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. (sygn. akt II K 772/07), osób, które złożyły podziękowania dotyczące działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez ks. P. P. w imieniu i na zlecenie Parafii i Kongregacji pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri tych ustaleń zmienić nie mogły, tym bardziej, że zarówno Parafia jak i Kongregacja O. w T. nie upoważniły ks. P. P. do występowania w ich imieniu.
Jako niezasadny należało zatem uznać zarzut naruszenia art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i 2 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
15. Należy także zauważyć, że poza ustaleniem, że Parafia pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri w T. nie otrzymała od J. S. środków pieniężnych w kwocie 511.250 zł, przedłożone sprawozdanie z wykorzystania podarowanych środków, nie jest na tyle rzeczowe i szczegółowe, ażeby możliwa była kontrola jego prawdziwości. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał na wadliwości w nich występujące.
Dowody w postaci podziękowań oraz zestawień darów przekazanych na Ukrainę zostały przeanalizowane. W szczególności zwrócono uwagę, że załączone do podziękowań zestawienia darów na Ukrainę sporządzone zostały przez darczyńcę, a nie przez osoby na nich podpisane (obdarowanych). Zestawienia budzą wątpliwości, gdyż pisane różną czcionką i przez inne osoby, zachowują stałą jednolitą kolejność, a ponadto sam ksiądz P. P., jak też osoby przesłuchane w związku z darami na Ukrainę, zeznały, że takie wykazy nie były sporządzane.
W tej sytuacji, organy podatkowe na podstawie przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, nadającego organom podatkowym możliwość swobodnej oceny dowodów, nie przekroczyły jej granic odmawiając tym dowodom wiarygodności.
16. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło