II FSK 295/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I SA/Op 246/09 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 26 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 marca 2009 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Od powyższego wyroku skarżący w dniu 31 grudnia 2009 r. złożył skargę kasacyjną. W dniu 23 lutego 2010 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżącego o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że całokształt okoliczności podniesionych w skardze kasacyjnej pozwala domniemywać, że w wyniku jej rozpoznania wyrok WSA w Olsztynie zostanie uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Zasadność takiego twierdzenia, zdaniem strony, oparta jest na dotychczasowym przebiegu postępowania, w wyniku którego zarówno organ administracyjny, jaki i Sąd I instancji uchylały wydawane w toku postępowania rozstrzygnięcia. W motywach wniosku wskazano, że wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, przed rozpoznaniem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, doprowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody i wywołałoby niemożliwe do odwrócenia skutki, polegające na utracie przez skarżącego praw majątkowych z posiadanych papierów wartościowych. Skarżący wyjaśnił, że jest w posiadaniu akcji dwóch spółek: "P." S.A. o wartości ok. 1.500.000 zł oraz "A." sp. z o.o. o wartości ok. 1.000.000 zł. Wskazane papiery wartościowe stanowią jedyne wartości majątkowe, z których mogłaby być prowadzona egzekucja. Skarżący uznał, że powyższy fakt stanowi poważne zagrożenie wystąpienia szkody w przypadku konieczności zbycia akcji w czasie wymuszonym przez organ egzekucyjny. Skarżący podkreślił, że utrata części akcji dwóch dobrze prosperujących spółek celem zaspokojenia zobowiązań podatkowych byłaby nieproporcjonalna do istniejącego zadłużenia, gdyż doprowadziłaby do nieodwracalnej utraty przewidywalnych znacznych zysków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). W rozpatrywanej sprawie strona nie przedstawiła racji przemawiających za przyznaniem jej tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej przez art. 61 § 3 P.p.s.a. Za niewystarczające należy bowiem uznać ograniczenie się przez skarżącego do wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zbycia posiadanych przez niego akcji spółek. W żaden sposób nie wyjaśniono, jak powyższe może przełożyć się na realizację przesłanek, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie. Skarżący nie przedstawił żadnych informacji pozwalających na ustalenie jego stanu majątkowego i finansowego. Nie załączono także żadnych dokumentów sytuacje tę obrazujących, które mogłyby przekonać Sąd o konieczności udzielenia ochrony tymczasowej. Podkreślenia wymaga, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. (por. post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09). Natomiast zbycie papierów wartościowych w ocenie Sądu takiego skutku nie musi wywołać. Zauważyć nadto należy, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 P.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.