II FSK 3677/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-26
Skład orzekający: Jerzy Rypina, Jan Rudowski, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego może zostać uwzględniona na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją, co skutkuje uchyleniem prawomocnych wyroków sądów administracyjnych i umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest zasadna i podlega uwzględnieniu, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdza niezgodność przepisu prawa materialnego stosowanego w sprawie z Konstytucją. W takim przypadku sąd administracyjny uchyla prawomocne wyroki oraz umarza postępowanie sądowe, a także zasądza zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA oddalającym skargę kasacyjną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego za 2005 rok. Skarżący, spadkobiercy S. M., powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r., który stwierdził niezgodność art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. z Konstytucją. W wyniku wznowienia postępowania Dyrektor Izby Skarbowej uchylił wcześniejsze decyzje podatkowe i umorzył postępowanie.Rozstrzygnięcie
1) Uchyla wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r. sygn. II FSK 2760/12, 2) uchyla wyrok WSA w Rzeszowie z 8 marca 2011 r. sygn. I SA/Rz 854/10, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżących kwotę 11.168 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi D. M. i S. M. (spadkobiercy S. M.) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 2760/12 oddalającym skargę kasacyjną S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Rz 854/10 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 2 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 2760/12, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Rz 854/10, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz D. M. i S. M. (spadkobiercy S. M.) kwotę 11.168 (słownie: jedenaście tysięcy sto sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r. (sygn. akt II FSK 2760/12) oddalił skargę kasacyjna S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2011 r. (sygn. akt I SA/Rz 854/10) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 2 listopada 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. M. i S. M.– spadkobiercy S. M.. Stwierdzili, że zachodzi przesłanka wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 270 i art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. bowiem w Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09) orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.) dalej: u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. z Konstytucją. Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie w całości wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r., uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 8 marca 2010 r., uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 listopada 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 17 czerwca 2010 r. Wnieśli również o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę o wznowienie postępowania wniósł o odrzucenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem procesowym z dnia 10 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżących poinformował, że w dniu 23 października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w R. wydał wobec S. M. i D. M. decyzje nr ... i nr ... uchylające w całości jego decyzję z dnia 2 listopada 2010 r. nr .. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 17 czerwca 2010 r. nr ... i umorzył postępowania w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.).
Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2013 r., II FSK 2760/12, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 marca 2011 r., I SA/Rz 854/10 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.
Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w R., w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzjami z dnia 23 października 2014 r. nr.. i nr .. w całości jego decyzji z dnia 2 listopada 2010 r. nr ... oraz poprzedzającą jej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 17 czerwca 2010 r. nr .. sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie odnosi się do przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a.
Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej połowie stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.
Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205, art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło