II FSK 3747/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-15
Skład orzekający: Beata Cieloch, Jacek Brolik, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu materialnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, które opierało się na tym przepisie?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu prawa materialnego z Konstytucją, który był podstawą materialnoprawną decyzji organu administracji lub aktu normatywnego stosowanego przez sąd administracyjny, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji sąd uwzględnia skargę o wznowienie, uchyla prawomocne orzeczenia sądowe oraz decyzje organów administracji, które opierały się na niezgodnym z Konstytucją przepisie.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, kwestionując wyrok NSA z 2010 r. oddalający jego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2008 r. Sprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Podstawą decyzji organów podatkowych był art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2013 r., który uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Wznawia postępowanie, uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1443/08, uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 889/07, uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 lipca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 2006 r., odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz R. P. kwotę 6.717 zł tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi R. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1443/08 oddalającym skargę kasacyjną R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Go 889/07 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. wznawia postępowanie, 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1443/08, 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 889/07, 4. uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 lipca 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 2006 r. nr [...], 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 6. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz R. P. kwotę 6.717 (słownie: sześć tysięcy siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1443/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną R. P. – nazywanego dalej "Skarżącym", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 889/07, w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych.
Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. G. decyzją z dnia 4 grudnia 2006 r. ustalił Skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy do osób fizycznych za 2000 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych. Decyzję wydano na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.".
Rozpoznawszy odwołanie Skarżącego, decyzją z 4 lipca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. G. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc przy tym zarzut naruszenia m.in. art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący podniósł między innymi zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.
Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, żądając uchylenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".
W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organów zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że nie wznawiał postępowań administracyjnych na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia 4 lipca 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), art. 272 § 1 P.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a.).
Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylil wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1443/08, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzje organów podatkowych (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Skoro decyzję wydano na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, należy uznać, że
jest ona sprzeczna z prawem. Okoliczność ta przesądza o konieczności uchylenia – poza zapadłymi w sprawie wyrokami sądowymi – także decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia 4 lipca 2007 r. nr [...], jak też poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. G. z dnia 4 grudnia 2006 r., nr [...].
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 207 § 2 tej ustawy odstępując od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 276 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło