II FSK 824/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-10
Skład orzekający: Zbigniew Kmieciak, Jacek Brolik, Tomasz Zborzyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do dokonania wykładni własnego wyroku, który opierał się na uchwale składu siedmiu sędziów, gdy wątpliwości strony dotyczą zakresu stosowania tej uchwały?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wykładni wyroku, ponieważ wniosek Ministra Finansów w istocie dotyczył wykładni uchwały NSA, a nie samego wyroku. Sąd orzekający w danej sprawie nie jest uprawniony do dokonywania wykładni uchwały NSA, która ma moc wiążącą. Ponadto, wątpliwości strony nie dotyczyły treści rozstrzygnięcia ani sposobu jego wykonania, lecz zakresu stosowania przepisów prawa podatkowego, co wykracza poza cel instytucji wykładni wyroku.Stan faktyczny
Minister Finansów złożył wniosek o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2012 r. (sygn. akt II FSK 824/10), który uchylił wyrok WSA i interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosek wynikał z wątpliwości co do zakresu stosowania zwolnienia podatkowego związanego z tzw. ulgą meldunkową, w szczególności czy obejmuje ono grunt, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny. Minister Finansów powołał się na niejednoznaczne sformułowanie w sentencji uchwały NSA, która legła u podstaw wyroku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wykładni wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Zbigniew Kmieciak, Sędziowie:, Sędzia NSA: Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński, , po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Ministra Finansów o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 824/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej D. O. – B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 681/09 w sprawie ze skargi D. O. – B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 4 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić wykładni wyroku.
Wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 824/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony przez D. O. – B. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 681/09, oraz interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego z dnia 4 czerwca 2009 r., nr [...], wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów, a także zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano art. 188 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.).
W piśmie z dnia 30 listopada 2012 r. Minister Finansów powołał się na art. 158 p.p.s.a. i wniósł o wykładnię powyższego wyroku. Podał, że sentencja uchwały (II FPS 3/11), która legła u podstaw wymienionego wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego budzi wątpliwości dotyczące zakresu stosowania zwolnienia, z uwagi na użyte w niej sformułowanie "grunt, na którym budynek został posadowiony".
Pojawia się mianowicie pytanie, czy stwierdzenie, że "ulga meldunkowa [...] obejmowała swoim zakresem nie tylko przychody z odpłatnego zbycia budynku mieszkalnego, [...], ale także gruntu na którym budynek został posadowiony" oznacza zwolnienie od podatku przychodu z odpłatnego zbycia odpowiadającego wartości:
- wyłącznie części zbywanej nieruchomości gruntowej, tj. tylko powierzchni gruntu pod samym budynkiem mieszkalnym, wraz z tym budynkiem mieszkalnym,
- całej zbywanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od jej powierzchni, np. 10 ha, bez względu na sposób jej wykorzystania - działy specjalne produkcji rolnej, pole golfowe, itp. - z wyłączeniem jednak innych części składowych tej nieruchomości, czyli innego budynku mieszkalnego, w którym podatnik nie był zameldowany oraz budynków, budowli o charakterze niemieszkalnym, np. garażu, czy też budynków, budowli wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej (np. hotel w działalności hotelarskiej) albo działów specjalnych produkcji rolnej (np. kurnik),
- całej zbywanej nieruchomości gruntowej (niezależnie od jej powierzchni i sposobu jej wykorzystywania) wraz z jej wszystkimi częściami składowymi, w tym o charakterze niemieszkalnym.
W ocenie Ministra Finansów, biorąc pod uwagę niejednoznaczne sformułowanie użyte w sentencji uchwały, przyjęte następnie w treści orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2012 r., Sygn. akt II FSK 824/10, spowodowało, że wniosek o wykładnię wyroku jest zasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wykładnię wyroku jest niezasadny.
Zgodnie z art. 158 p.p.s.a. Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie Sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 345).
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 824/10, powołał się na treść uchwały podjętej w dniu 2 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FPS 3/11, w której przesądzono, że: " Tzw. ulga meldunkowa przewidziana w art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a/ ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym do końca 2008 r., obejmowała swoim zakresem nie tylko przychody uzyskane z odpłatnego zbycia budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, ale także gruntu, na którym budynek ten został posadowiony". Naczelny Sąd Administracyjny podał też, że na podstawie art. 187 § 2 p.p.s.a., jest związany powołaną uchwałą składu siedmiu sędziów.
Z wniosku o wykładnię wyroku wynika, że Minister Finansów w istocie rzeczy domaga się wykładni uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze II FPS 3/11. Wniosek ten nie może być uwzględniony z trzech powodów. Po pierwsze niedopuszczalne jest domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia. Po drugie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do dokonywania wykładni uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po trzecie uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2), ma ona ponadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu.
Dodać też należy, że przedstawione we wniosku o wykładnię wyroku poszczególne zagadnienia i odpowiadające im hipotetyczne stany faktyczne – jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 18 maja 2012 r. – nie stanowiły przedmiotu oceny prawnej wyrokującego w sprawie II FSK 824/10 Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło