II FZ 19/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 28/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. na poczet zaległości podatkowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2021 r., sygn. akt. I SA/Gl 28/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (w sentencji i uzasadnieniu postanowienia mylnie podano "G." - przyp. NSA) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2019 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. na poczet zaległości podatkowej. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga podlega odrzuceniu w związku z brakiem uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie. Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie odpis zarządzenia o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 marca 2020 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł został skutecznie doręczony Spółce w dniu 7 grudnia 2020 r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Zarządzenie zawierało informację, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, a termin ten minął z dniem 14 grudnia 2020 r. Wpis od skargi został uiszczony w dniu 15 grudnia 2020 r. zatem po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od przedmiotowej skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca podniosła, że Sąd błędnie ocenił sprawę ponieważ opłata od skargi została wniesiona w terminie, tj. 14 grudnia 2020 r. i w załączeniu przesłała potwierdzenie przelewów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma uzasadnione podstawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 220 § 3 P.p.s.a. został przez Sąd pierwszej instancji zastosowany przedwcześnie. Zgodnie z art. 219 § 1 P.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 P.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Z treści powyższych przepisów wynika, że wpis uiszczony oznacza wpis uiszczony bezpośrednio w kasie sądu lub wpis uiszczony na rachunek bankowy sądu. W doktrynie i orzecznictwie utrwalone zostało stanowisko, że w przypadku uiszczenia wpisu na rachunek bankowy datą uiszczenia opłaty jest data przyjęcia przelewu przez bank, w którym zlecający przelew ma rachunek z kwotą wystarczającą na pokrycie wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2018 r., sygn. akt II FZ 615/18, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Podkreślenia wymaga, że ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniodawcy, por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2019 r., I FZ 130/19). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 542/17, CBOSA). Celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego lub instytucję uprawnioną do przyjmowania zleceń, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie podmiotu realizującego wpłatę. W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Szczególnego zaakcentowania w niniejszej sprawie wymaga uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I FPS 3/17, w której przyjęto, że "W przypadku uiszczania opłaty sądowej na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego, stosownie do art. 219 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), za pośrednictwem krajowej instytucji płatniczej w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1572, z późn. zm.), dzień przekazania środków pieniężnych tej instytucji lub jej agentowi jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty, o ile doszło do uznania rachunku bankowego sądu należną kwotą." W niniejszej sprawie Skarżąca wraz z zażaleniem złożyła kopię potwierdzenia dokonania wpłaty wpisu (k. 45), na której jako datę wpłaty kwoty 100 zł na rachunek WSA w Gliwicach tytułem "dotyczy sygnatury akt I SA/Gl 28/20" wskazano dzień 14.12.2020 r. Natomiast w aktach sprawy (k. 30) znajduje się wpis do rejestru dochodów WSA w Gliwicach, w którym oznaczono: "data obc./wpł. 2020-12-15, data autoryzacji 2020-12-15, data rozrachunku 2020-12-15" . W świetle powyższych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w Gliwicach przedwcześnie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie. WSA w Gliwicach ustalił, że wpis od skargi został uiszczony po terminie, tj. w dniu 15 grudnia 2020 r., nie wskazał jednak w zaskarżonym postanowieniu, co legło u podstaw powyższego ustalenia. Sąd nie rozważył również możliwości złożenia przez Spółkę skutecznej dyspozycji przelewu/wpłaty przed dniem 15 grudnia 2020 r. równoznacznej dla tej sprawy z uiszczeniem opłaty w terminie. Z uwagi na powyższe zaskarżone postanowienie należało uchylić celem ustalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach daty dokonania wpłaty/zlecenia przelewu przez Skarżącą, przy uwzględnieniu, że istnieją prawnie dopuszczalne sytuacje (zob. uzasadnienie wspomnianej uchwały) gdzie powyższa data stanowi o terminowym uiszczeniu należnej opłaty. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.