II FZ 336/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 1016/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 13 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 1016/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 13 października 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 8 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia. Tym samym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 7 grudnia 2011 r. wezwano S. S. do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia czy skarga została wniesiona w jego własnym imieniu, czy też w imieniu J. – T. sp. z o.o. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał pismo, w którym wyjaśnił, że niniejsza skarga została wniesiona jednocześnie w imieniu własnym oraz w imieniu Spółki. Sąd I instancji skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony, bowiem uznał, iż – mając na względzie art. 50 § 1 p.p.s.a. – Skarżący nie miał legitymacji do jej wniesienia z uwagi na brak interesu prawnego. Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż skargę Spółki na to samo postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zarejestrowano pod sygnaturą I SA/Bd 1029/11. W zakresie natomiast odmowy przyznania prawa pomocy Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu orzeczenia, skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie Skarżący zaskarżył postanowienie wydane w sprawie innego podmiotu. W takich okolicznościach – zdaniem Sądu I instancji – skarga jest skargą oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o jego zmianę poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego żądania wskazano, iż Skarżący nie podziela wykładni zastosowanej przez Sąd I instancji o niedopuszczalności jego skargi na akt administracyjny organu administracji publicznej I instancji. Odwołując się ogólnie do stanowiska doktryny i niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (bez wskazania konkretnych publikacji ani orzeczeń) Skarżący zarzucił, iż istnieje uzasadniona obawa, że został pozbawiony prawa do sądu poprzez brak merytorycznego rozpoznania jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 13 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 lutego 2012 r., w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, iż skarga Strony jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. legitymacja do wniesienia skargi przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny, a także prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz niektórym organizacjom społecznym. W niniejszej sprawie, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, Skarżący zaskarżył postanowienie kierowane do innej osoby, a więc niewątpliwie – w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. – nie może być stroną tego postępowania. Wobec wykazania, że zaskarżone postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji.