II FZ 412/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "S.[...]" sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 11/18 w sprawie ze skargi "S.[...]" sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Wyrokiem z 20 lutego 2018 r., I SA/Rz 11/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "strona", "skarżąca", "spółka"), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 19 października 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z 24 maja 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz spółki kwotę 9 487 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2). 2. W odniesieniu do rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasądzona kwota obejmuje wpis sądowy, połowę opłaty z tytułu występowania pełnomocnika w sprawie ustalonej na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, dalej w skrócie "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r.") oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Zdaniem sądu pierwszej instancji sprawa niniejsza jest tożsama ze sprawą o sygnaturze I SA/Rz 6/18 zawisłą pomiędzy tymi samymi podmiotami, w związku z czym sąd uznał za zasadne obniżenie opłaty do połowy tej kwoty w myśl art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej w skrócie "p.p.s.a."). W sprawie tożsamej także została zasądzona połowa tej kwoty. 3. Pismem z 14 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie drugim ww. wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1, § 2 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyznanie pełnomocnikowi spółki wynagrodzenia poniżej stawek minimalnych określonych w przepisach tego rozporządzenia, w sytuacji gdy koszty poniesione przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, na które składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości minimalnej określonej w rozporządzeniu, są z mocy prawa uznane za koszty niezbędne i celowe do dochodzenia praw i jako takie nie podlegają zasądzeniu poniżej zagwarantowanej przepisami prawa wysokości; b) art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy brak było przesłanek do jego zastosowania, bowiem koszty poniesione przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, na które składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości minimalnej określonej w rozporządzeniu, są z mocy prawa uznane za koszty niezbędne i celowe do dochodzenia praw i jako takie nie podlegają zasądzeniu poniżej zagwarantowanej przepisami prawa wysokości. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 tej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. W art. 206 p.p.s.a. ustawodawca stworzył natomiast możliwość odstąpienia od powyższej zasady i nieobligatoryjnego zasądzenia jedynie części należnych kosztów. Zgodnie ze wskazanym przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W aktualnym brzmieniu tego przepisu (od 15 sierpnia 2015 r.) możliwość miarkowania, a nawet odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w przypadku, o którym mowa w art. 200 p.p.s.a., powiązano, tak jak w postępowaniu kasacyjnym (art. 207 § 2 p.p.s.a.), z pojęciem niedookreślonym, jakie stanowi "uzasadniony przypadek". Intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 21 marca 2007 r., I GSK 1025/06; postanowienie NSA z 21 lutego 2011 r., II FZ 8/11; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu, sąd pierwszej instancji odstępując od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w części nie naruszył art. 206 p.p.s.a. Na podstawie wskazanego przepisu sąd pierwszej instancji był bowiem uprawniony do uznania, że w niniejszej sprawie miał miejsce uzasadniony przypadek umożliwiający odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części. Tożsamy przedmiot spraw może być bowiem uzasadnionym powodem odstąpienia od zasądzenia pełnego zwrotu kosztów postępowania w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego była okoliczność wniesienia skarg w sprawach tożsamych co do okoliczności faktycznych i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy - na co wskazują tożsame co do treści skargi oraz kontrolowane decyzje. Jednocześnie za błędne należy uznać stanowisko autora zażalenia, że miarkowanie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 206 p.p.s.a. nie może prowadzić do przyznania kosztów zastępstwa procesowego poniżej stawek minimalnych wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Skoro z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że sąd może nawet w całości odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania (a więc nie przyznać stronie żadnych kosztów), to tym bardziej uzasadniona jest teza, że może stronie przyznać koszty w kwocie niższej niż wspomniane stawki minimalne. Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.