II FZ 447/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1743/11 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 29 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1743/11, odrzucił skargę R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 29 września 2011 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 17 stycznia 2012 r. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego adw. R. S. (pismo z dnia 13 lutego 2012 r.). W dniu 28 marca 2012 r. ustanowiony dla skarżącego adwokat z urzędu wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyżej postanowienia odrzucającego skargę. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2002 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji uzasadniając postanowienie podniósł, że w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną po upływie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazano, że postanowienie Sądu została doręczone skarżącemu osobiście w dniu 17 stycznia 2012 r., co wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki (potwierdzenie odbioru karta 31 akt sądowoadministracyjnych). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 16 lutego 2012 r. Skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 28 marca 2012r., a zatem przekroczono 30-dniowy termin do jej wniesienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pełnomocnik wskazał, że korespondencję w przedmiotowej sprawie otrzymał w dniu 28 lutego 2012 r. i dopiero w tym dniu dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz po konsultacji ze skarżącym, w dniu 28 marca 2012 r., a więc przed upływem 30-dniowego terminu złożył w sprawie skargę kasacyjną. Zdaniem pełnomocnika skarżącego termin na złożenie skargi kasacyjnej należy liczyć od daty otrzymania przez niego decyzji o wyznaczeniu go do pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu, a nie od daty otrzymania jej przez stronę. Odmienna interpretacja prowadziłaby w ocenie pełnomocnika do rażącego naruszenia zasady zaufania do państwa i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Konsekwencją wniesienie skargi po upływie wskazanego wyżej terminu jest jej odrzucenie (art. 178 P.p.s.a). Przepis art. 177 P.p.s.a. jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I GZ 202/08, LEX nr 532037). Okoliczności związane z wyznaczeniem fachowego pełnomocnika mogą mieć wpływ na zasadność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W tym też znaczeniu, interesy strony, której sytuacja finansowa nie pozwala na samodzielne ustanowienie pełnomocnika, są chronione w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z jednej strony bowiem ma ona uprawnienie do skorzystania z bezpłatnych usług profesjonalnego pełnomocnika, a z drugiej dysponuje środkami prawnymi umożliwiającymi skuteczne uchylenie się od negatywnych skutków uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, które to uchybienie jest następstwem procedury związanej z wyznaczeniem pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I GZ 231/11, LEX nr 795436). Z powyższych względów stwierdzić należy, że złożenie w dniu 28 marca 2012 r. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji doręczonego stronie 17 stycznia 2012 r., nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby możliwe, jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnienia tego wniosku przez sąd. Niemniej jednak w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony. Skoro pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to Sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił spóźnioną skargę kasacyjną, zgodnie z art. 178 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.