II FZ 455/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Sławomira R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Po 626/06 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Sławomira R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 kwietnia 2006 r., (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: oddalić zażalenie II FZ 455/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Po 626/06, podjętym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Sławomirowi R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P, z 21 kwietnia 2006 r., (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r., wskazując, iż wniosek ten nie został przez skarżącego uzasadniony, a to na skarżącym spoczywał obowiązek uprawdopodobnienia, że w jego sytuacji zachodzą okoliczności z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zażaleniu Sławomir R. wskazał, iż w jego ocenie zostały spełnione wymogi z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wskazała na orzeczenie NSA w sprawie II OZ 750/05, zgodnie z którym sąd administracyjny powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te nie podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy. W ocenie strony z akt sprawy można wywnioskować, że ciążące na skarżącym zobowiązania, z uwagi na swoją wysokość nie tylko stanowią istotne obciążenie finansowe, lecz mogą także zagrozić egzystencji skarżącego i jego rodziny. Z powodu znanej sytuacji na rynku podatnik, prowadzący działalność budowlaną, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i wykonanie decyzji zmusi go do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym oczywistym zdaje się być, że odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że takie zamknięcie działalności gospodarczej na skutek prowadzonej egzekucji spowoduje rozpowszechnianie negatywnych opinii o skarżącym, co sprawić może, że kontrahenci przestaną korzystać z usług jego firmy. Spowodowana tym szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd powinien też mieć na uwadze nie tylko interes wnioskodawcy, ale także jego rodziny, w szczególności pozostających na jego utrzymaniu małoletnich dzieci. Ponadto przed sądami powszechnymi toczą się postępowania cywilne, których rezultat będzie miał istotny wpływ na wynik postępowań skarbowych, gdyż orzeczenia będą stanowić także rozstrzygnięcie w przedmiocie wymiaru podatku za okres objęty kontrolą skarbową. Zdaniem skarżącego dodatkowym argumentem za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych decyzji jest fakt, że nie jest przesądzona kwestia zasadności złożonych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaniechał przeprowadzenia choćby pobieżnego postępowania dowodowego w zakresie przedstawionych okoliczności. Skarżący wskazał również, iż w sprawie o sygn. akt I SA/Po 366/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił argumenty tożsame z przedstawionymi w niniejszym zażaleniu i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje: Wskazany w kwestionowanym postanowieniu art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowił, że "sąd może na w n i o s e k skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...)". Ocena zajścia wskazanych okoliczności musi być w każdej sprawie dokonana indywidualnie, a sąd musi dojść do przekonania, iż rzeczywiście przesłanki opisane w powołanym przepisie zachodzą. Podkreślić przy tym należy, iż są to wymogi sformułowane w sposób odmienny, niż te dotyczące przyznania prawa pomocy, stąd też okoliczności przywołane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy mogą być brane pod uwagę jedynie subsydiarnie. Strona nie wskazała żadnej konkretnej okoliczności świadczącej o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi jej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ograniczając się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń o znanej sytuacji na rynku, trudnej sytuacji materialnej, która może doprowadzić do zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej, rozpowszechnianiu negatywnych opinii o skarżącym, itp. Zważywszy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i powinna znajdować zastosowanie jedynie w szczególnych przypadkach, gdy sąd ma przekonanie graniczące z pewnością, iż przesłanki z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały spełnione. Ogólne stwierdzenia przywołane przez skarżącego nie dają takiego przekonania. Wskazać przy tym należy, iż argumentacja podatnika dotycząca zagrożenia egzystencji jego i jego rodziny nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera bowiem mechanizmy zabezpieczające dłużnikowi - chociaż w określonej skali - środki egzystencji, dlatego też nie można się zgodzić z twierdzeniem o "zagrożeniu egzystencji" skarżącego czy jego rodziny. Zupełnie niezrozumiały jest argument skarżącego dotyczący nieprzesądzonej jeszcze zasadności jego skarg - wydaje się, iż zdaniem strony fakt ten przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy raz jeszcze, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznych. Nadto zasadność skargi nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii incydentalnej, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można się zgodzić z poglądem strony, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe rozpatrując wniosek. Zauważyć należy, iż Sąd nie był uprawniony do wezwania strony o przedstawienie dodatkowych dokumentów - Sąd nie dysponuje w tym przypadku podobnymi instrumentami jak przy instytucji przyznania prawa pomocy, nie może więc, jeżeli uznaje oświadczenie strony za niepełne lub budzące wątpliwości, zobowiązać jej do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Wskazać należy, iż dla spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wystarczy wykazanie, iż wykonanie decyzji będzie dla strony uciążliwe - nie można racjonalnie oczekiwać, iż wykonanie decyzji administracyjnej, wiążącej się ze znacznymi obciążeniami finansowymi nie będzie miało wpływu na sytuację finansową podatnika. Powołany przepis ogranicza wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jedynie do sytuacji, gdy wykonanie to grozi stronie wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Strona zajścia takich okoliczności nie wykazała. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.