II FZ 662/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Antoni Hanusz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 116/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 662/11 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Lu 116/11, odmówił P.S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 grudnia 2010r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Przyczyną odrzucenia było nieopłacenie skargi. Postanowienie, o którym mowa wyżej, zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 maja 2011 r. W dniu 11 maja 2011r. skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniał, że w okresie, gdy awizowana była przesyłka z wezwaniem do opłacenia skargi, przebywał w podróży służbowej, a jako okres podróży służbowej wskazał dni 15-20 marca 2011r. W tym też czasie została zdewastowana skrzynka na listy. Podniósł, że po powrocie zastał wyłamany zamek od skrzynki i porozrzucane materiały reklamowe. Wśród tych rzeczy nie znalazł jednak żadnej korespondencji. Zniszczoną skrzynkę zachował. Skarżący argumentował więc, że wpisu od skargi nie uiścił, ponieważ nie miał możliwości dowiedzenia się o pozostającej na poczcie przesyłce z Sądu. Stwierdził, że wpis uiściłby, gdyby wiedział o istnieniu takiego obowiązku. Do wniosku skarżący dołączył 2 fotografie uszkodzonej skrzynki. W wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu skarżący uiścił wpis od skargi. Natomiast wezwany do złożenia dowodu potwierdzającego wyjazd w delegację służbową w okresie, o którym mowa we wniosku, oraz wskazania, czy fakt dewastacji skrzynki pocztowej zgłaszał Policji bądź Urzędowi Pocztowemu, w piśmie z dnia 25.07.2011r. P.S. wyjaśnił, że w okresie, w którym było awizowane wezwanie, uczestniczył w 2 służbowych szkoleniach wyjazdowych, natomiast w okresie od 27 marca 2011r. do 1 kwietnia 2011r. przebywał w podróży służbowej w Chinach. Faktu zniszczenia skrzynki nie zgłaszał na Policję ani do Urzędu Pocztowego, gdyż nie spodziewał się żadnych wartościowych przesyłek, a fakt uszkodzenia skrzynki potraktował jako akt wandalizmu małej wagi. Do pisma dołączył 2 faktury VAT (z 11 i 23 marca 2011r.) wystawione przez firmę M. w W. na rzecz M. spółki z o.o. za usługi określone "coatching dla zarządu" oraz kserokopie paszportu i wizy z pieczęciami potwierdzającymi jego pobyt w Chinach w dniach 28.03.2011r. - 01.04.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmawiając przywrócenia terminu wskazał, że zgodnie z art.85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednocześnie jednak art.86 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, iż jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do art.87 u.p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje ważne interesy. Zdaniem Sądu, okoliczności i argumenty podniesione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez jego winy. W ocenie Sądu skarżący nawet nie twierdzi, że z przyczyn od niego niezależnych nie mógł zapoznać się z pierwotnym awizem, które zostało pozostawione w jego skrzynce oddawczej dnia 8 marca 2011r. Pomimo wezwania, skarżący nie uprawdopodobnił też, iż faktycznie w dniach 15-20 marca 2011r. przebywał poza miejscem zamieszkania, z przedstawionych przez niego faktur za usługi "coatching dla zarządu" nie wynika, w jakich dniach i w jakich miejscach odbywały się szkolenia oraz kto konkretnie w nich uczestniczył. Dokumenty te nie potwierdzają więc w sposób jednoznaczny przebywania skarżącego w kilkudniowej podróży służbowej w dniach 15-20 marca 2011r. Zdaniem Sądu, dołożeniu przez skarżącego należytej staranności przeczy też fakt, iż uszkodzenia skrzynki pocztowej i opróżnienia jej przez nieznane osoby nie zgłosił na poczcie, a przede wszystkim, iż nie poczynił starań celem uzyskania w placówce pocztowej informacji o ewentualnej oczekującej na niego korespondencji. Tym bardziej, że powinien mieć świadomość postępowania toczącego się przez tutejszym Sądem, zainicjowanego przecież jego skargą. Nie można mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, skoro nie podjął on jakichkolwiek działań celem zapobieżenia negatywnym skutkom zniszczenia skrzynki pocztowej i opróżnienia jej przez nieuprawnioną osobę, gdy mógł on i powinien był się spodziewać, iż będzie do niego kierowana korespondencja sądowa. Również okoliczność wyjazdu do Chin, co do którego sąd nie ma wątpliwości, iż miał on miejsce w okresie podanym przez skarżącego, nie świadczy o braku jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu awizowana była w dniach 8 i 16 marca 2011r. i pozostawała w urzędzie pocztowym w dniach od 8 do 22 marca 2011r., natomiast wyjazd do Chin miał miejsce w dniach 27 marca - 1 kwietnia 2011r. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 u.p.p.s.a. polegające na błędnej odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, podczas gdy wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie. Wskazując na ten zarzut autor skargi kasacyjnej domagał się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a zatem należało je oddalić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odpowiada prawu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10, LEX nr 742241). Przywrócenie terminu może nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11, LEX nr 821331 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10, LEX nr 741449). W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do opłacenia skargi. Skarżący utrzymuje, że nie otrzymał zawiadomienia wzywającego do opłacenia skargi z przyczyn od niego niezależnych, wskazując na dewastację skrzynki na listy, co miały uwiarygodniać znajdujące się w aktach sprawy fotografie. Tymczasem z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu była awizowana w dniu 8 oraz 16 marca 2011 roku, zaś list w tym czasie pozostawał do odebrania w Placówce Pocztowej, a zawiadomienie o tym pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Twierdzenia strony skarżącej, że w tym czasie skrzynka na listy została zniszczona i przez to nie było możliwe znalezienie w niej zawiadomienia o pozostawaniu listu w Placówce Pocztowej nie mogły zostać uznane za uprawdopodobnione i uzasadniające przywrócenie terminu do opłacenia skargi. Nie wiadomo bowiem, czy skrzynka znajdująca się na fotografiach załączonych w aktach sprawy jest skrzynką na listy z miejsca odbioru korespondencji skarżącego, nie jest znany też moment jej dewastacji, skoro skarżący nie powiadomił o tym właściwych organów ścigania. W tej sytuacji nie było możliwe uznanie, że do uchybienia terminu do opłacenia skargi doszło bez winy skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 u.p.p.s.a. Stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie było prawidłowe. W terminowym odbiorze przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu nie mogły przeszkodzić też wskazane przez skarżącego podróże służbowe, gdyż ich terminy nie kolidowały z terminami podwójnego awizowania przesyłki z Sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.