II FZ 705/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 562/10 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. 1. Postanowieniem z dnia 27 października 2010 r., I SA/Sz 562/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 2010 r. w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że w dniu 25 czerwca 2010 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na interpretację indywidualną z dnia 15 kwietnia 2010 r. wydaną z upoważnienia Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., a dotyczącą zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie dotyczącym zwolnienia podatkowego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 44 tej ustawy i uznającą stanowisko podatniczki za nieprawidłowe. Kwestionując tę interpretację, jako naruszającą w/w przepis i wnosząc o jej uchylenie, Spółdzielnia powołała się na pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 września 2009 r., I SA/Wr 1154/09, którym uchylona została interpretacja indywidualna wydana w identycznym stanie faktycznym i prawnym na rzecz innego podatnika (Jeleniogórskiej Spółdzielni Mieszkaniowej), wobec uznania przez tenże sąd stanowiska wydającego ją organu za naruszające prawo materialne. 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. 4. W związku z powyższym sąd uzyskał informację, że wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 września 2009 r., I SA/Wr 1154/09, zaskarżony został skargą kasacyjną organu wydającego uchyloną nim interpretację, oraz że skarga ta zarejestrowana została w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt II FSK 80/10 a sprawa aktualnie oczekuje na skierowanie do rozpoznania na rozprawie. 5. Uzasadniając wydane postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołując się na treść art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. wskazał, że wzgląd na jednolitość orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest wartością, której nie sposób przeceniać i wymaga, aby mające walor prawomocności zapatrywania interpretacyjne jednego składu orzekającego, wyrażone w określonym stanie faktycznym i prawnym, były uwzględnianie także przy rozstrzyganiu w innych sprawach interpretacyjnych o podobnych czy wręcz identycznych okolicznościach. W tym znaczeniu sąd uznał, że rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II FSK 80/10 na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 września 2009 r., I SA/Wr 1154/09, którego zapatrywania stanowią podstawę zarzutów rozpatrywanej obecnie skargi. Z tych względów sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie. 6. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Spółdzielnia, w którym zarzuciła naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu między innymi Spółdzielnia odwołując się do treści i wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powołała się na uchwałę NSA z dnia 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08, wskazując, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z jej treścią. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 7. Jak wynika z treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten zatem przewiduje możliwość zawieszenia postępowania z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem skorzystania z tej podstawy mającej związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego (ogólnego lub podatkowego), sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie pkt 1 art. 125 § 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (art. 145 § 1 pkt 7, art. 145a k.p.a.; art. 240 § 1 pkt 7 i 8 o.p.), jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 p.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. W związku z powyższym należy zauważyć, że w dniu 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wydał uchwałę, w której przyjął, że artykuł 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadło już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały NSA dokonując wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podkreślił, że kluczowe do jego zrozumienia słowo "zależy" nie oznacza jakiegokolwiek wpływu, ale wpływ przewidziany prawem, a nie np. wynikający z autorytetu NSA. Chodzi więc w nim o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne (zob. B. Dauter, Zarys metodyki sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 206). W związku z powyższym należy zauważyć, że sytuacja procesowa przedstawiona w powyższej uchwale składu siedmiu sędziów NSA, odpowiada sytuacji procesowej zaistniałej w niniejszym postępowaniu. A zatem powyższa uchwała będzie miała zastosowanie w niniejszej sprawie. Przyczyną bowiem zawieszenia postępowania przez sąd pierwszej instancji było uznanie, że rozstrzygnięcie sprawy jest zależne od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II FSK 80/10 na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 września 2009 r., I SA/Wr 1154/09, którego zapatrywania stanowią podstawę zarzutów rozpatrywanej obecnie skargi. W tej sytuacji należało zatem uznać, że sąd pierwszej instancji błędnie zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i orzekł jak w sentencji. Sąd nie mógł użyć przewidzianej w art. 185 § 1 p.p.s.a. formuły "i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania", gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie rozpatrywać sprawę po raz pierwszy, a nie ponownie. Odnosząc się do wniosku w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą zaś być interpretowane w sposób rozszerzający (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2004 r., sygn. akt FZ 504/04, niepublik.; postanowienia NSA z dnia 29 lipca 2005 r., sygn. akt I FZ 367-372/05, niepublik.; także B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 527).