II FZ 76/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-08

Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błąd w obliczeniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, określany przez stronę jako „rzecz ludzka”, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu z uwagi na brak winy?
Ratio decidendi
Błąd w obliczeniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, określany przez stronę jako „rzecz ludzka”, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu z uwagi na brak winy. Przywrócenie terminu warunkowane jest zaistnieniem niezależnych od strony, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, a strona ma obowiązek wykazać należytą staranność w dotrzymaniu terminu. Samo przyznanie się do pomyłki nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Skarga została odrzucona przez WSA w Szczecinie z powodu wniesienia po terminie. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując na własną pomyłkę w obliczeniu terminu. WSA w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu, a następnie NSA oddalił zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 866/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 13 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 866/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu J. B.(dalej: "skarżący", "strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "DIAS w Szczecinie") z 12 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 12 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. 15 listopada 2021 r. skarżący otrzymał odpowiedź organu na skargę, z której wynikało, że skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Pismem z 16 listopada 2021 r. (nadanym 18 listopada 2021 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż niewłaściwie obliczył termin do jej złożenia. Postanowieniem z 29 października 2021 r., I SA/Sz 865/21 (doręczonym Skarżącemu 24 listopada 2021 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę z uwagi na jej wniesienie po terminie. Postanowieniem z 16 marca 2022 r., II FZ 2/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez Skarżącego zażalenie na wymienione postanowienie WSA w Szczecinie z 29 października 2021 r. o odrzuceniu skargi. Na postanowienie z 13 maja 2022 r., strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uwzględnienie wniosku poprzez przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 t.j.; dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 1). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z 7 lutego 2020 r., I OZ 9/20). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Sąd zauważa, że uzasadnienie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sprowadza się do stwierdzenia, że skarżący niewłaściwie obliczył termin do jej złożenia. Ponadto w zażaleniu na postanowienie WSA w Szczecinie z 29 października 2021 r. o odrzuceniu skargi skarżący wskazał, że się pomylił, a jest to rzecz ludzka. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie sposób za takie uprawdopodobnienie uznać samo przyznanie się do pomyłki i wskazanie, że "jest to rzecz ludzka". W sprawie nie można stwierdzić, aby skarżący dochował staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Wręcz przeciwnie, z wniosku skarżącego wynika, że uchybienie terminu nie było wynikiem jakichkolwiek nadzwyczajnych okoliczności, ale wynikało z pomyłki. Opisane okoliczności jednoznacznie wskazują, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawidłowe i nie narusza prawa. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej warunkowane jest brakiem winy strony, która terminowi temu uchybiła. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. zażalenie skarżącego oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło