II FZ 81/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 603/25 w sprawie ze skargi F. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 kwietnia 2025 r., nr 2401-IOD-1.4100.2.2025.18/GK UNP: 2401-25-091369 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. oraz wysokości odrębnego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za czerwiec 2019 r. i za grudzień 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 603/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę F. z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 1 kwietnia 2025 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. oraz wysokości odrębnego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za czerwiec 2019 r. i za grudzień 2019 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału I z 21 maja 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej w postępowaniu przez wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (np. odpis z KRS). Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwanie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej 28 maja 2025 r. Przepisany prawem termin na usunięcie braków formalnych skargi upływał stronie skarżącej z dniem 4 czerwca 2025 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik strony skarżącej przy piśmie z 2 czerwca 2025 r., nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa udzielonego w imieniu strony skarżącej przez M. I. oraz informację z rejestru przedsiębiorców, z którego strona skarżąca została wykreślona. Sąd wskazał, że dokumentem wykazującym umocowanie do podpisania pełnomocnictwa oraz określającym sposób reprezentacji strony skarżącej nie jest informacja z rejestru przedsiębiorców, z którego strona skarżąca została wykreślona. Dokumentem takim w ocenie WSA jest natomiast informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, z której wynika umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i która określa sposób reprezentacji strony skarżącej. W ocenie Sądu, pełnomocnik strony skarżącej właśnie taki dokument powinien nadesłać dla prawidłowego wykonania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w tym zakresie. W związku z powyższym, zdaniem Sądu pierwszej instancji strona skarżąca w wyznaczonym terminie nie usunęła braku formalnego skargi. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga obarczona jest brakiem formalnym, co uniemożliwia nadanie jej dalszego prawidłowego biegu i na podstawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie wskazując na naruszenie art. 28 § 1, art. 29, art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w zw. z art. 8 ustawy z dna 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 869, dalej: "u.k.r.s."), art. 106 § 2 i § 3 p.p.s.a, art.45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 4 ust 4aa u.k.r.s. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz sformułowała wniosek o dopuszczenie dowodów w postaci odpisu pełnego z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wpisu sądowego w wysokości 1500zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie co wynika z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast art. 57 § 1 p.p.s.a. zakreśla wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Spełnienie wszystkich wskazanych wymogów determinuje skuteczność tego środka zaskarżenia. Jedynie prawidłowa i kompletna skarga może stać się przedmiotem merytorycznych rozważań sądu. Stosownie zaś do art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek. Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013 r.). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że pełnomocnik strony skarżącej został prawidłowo wezwany do usunięcia braków formalnych skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca ww. wezwanie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej 28 maja 2025 r. Termin na usunięcie braków formalnych skargi upływał stronie skarżącej z dniem 4 czerwca 2025 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik strony skarżącej usunął brak formalny skargi w postaci pełnomocnictwa, jednakże nie złożył dokumentu wykazującego umocowanie do jego podpisania przez osobę, która go udzieliła w imieniu strony skarżącej oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Gliwicach prawidłowo wskazał, że dokumentem wykazującym umocowanie do podpisania pełnomocnictwa oraz określającym sposób reprezentacji strony skarżącej nie jest informacja z rejestru przedsiębiorców, z którego strona skarżąca została wykreślona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie doręczone stronie zostało sformułowane w sposób prawidłowy, a wzmianka, w nawiasie o treści: "np. odpis z KRS" była jedynie wskazówką i nie może być poczytywana jako wprowadzenie adresata w błąd. Sąd oczekiwał bowiem nadesłania dokumentu, w którym określono zasady reprezentacji strony skarżącej, w celu ustalenia, czy do samodzielnej reprezentacji umocowana jest osoba, która udzieliła pełnomocnictwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego profesjonalny pełnomocnik, powinien wiedzieć jaki dokument przedstawić aby skutecznie wykazać swoje umocowanie. Mając na uwadze sformułowane wnioski i przedstawione przez skarżącą dokumenty, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że na etapie postępowania zażaleniowego bada zgodność z prawem wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a więc orzeka na podstawie stanu faktycznego, jaki istniał w dacie orzekania przez ten Sąd. W związku z powyższym zamierzonego skutku nie mógł odnieść wniosek dowodowy skarżącej. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji opierał się na przedłożonym do akt sprawy odpisie z KRS, z którego wynikało, że strona została 29 listopada 2023 r. wykreślona z rejestru przedsiębiorców, a zatem M. I. nie mogła na tej podstawie udzielić pełnomocnictwa z dnia 30 kwietnia 2024 r. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy dokumentem wykazującym umocowanie do podpisania pełnomocnictwa oraz określającym sposób reprezentacji strony skarżącej jest natomiast informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, z której wynika umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i która określa sposób reprezentacji strony skarżącej. Jednakże z wyżej wymienionych względów na obecnym etapie postępowania, nadesłanie tego dokumentu wraz z zażaleniem należy uznać za spóźnione i bezskuteczne. Odnosząc się z do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 17 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 4aa u.k.r.s., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje on na aprobatę. Podnieść bowiem należy, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie i niewykazanie dokumentem umocowania do działania w imieniu skarżącej jest przyczynkiem do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi. Podkreślenia wymaga, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu skarżącej konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, ale i sposobu jej reprezentacji. To strona skarżąca powinna we właściwym czasie podjąć działania mające na celu zabezpieczenie jej interesów. Zatem Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku poszukiwać takich informacji we własnym zakresie (por. postanowienia NSA: z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13 dostępne w CBOSA) i nie zmienia tego regulacja wynikająca z ustawy o KRS przywołana w treści zażalenia. Dlatego nie można podzielić zarzutu zażalenia, że Sąd mógł samodzielnie zweryfikować umocowanie M. I. do działania w imieniu strony. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Prawidłowe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania przed sądami administracyjnym nie może bowiem prowadzić do naruszenia norm Konstytucji, gwarantujących obywatelowi swobodny dostęp do niezawisłego i bezstronnego sądu. W zarządzeniu wzywającym do uzupełnienia braków formalnych skargi pouczono stronę skarżącą o konsekwencjach ich nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, wobec niestwierdzenia, aby Sąd pierwszej instancji naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.