II OSK 2737/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1358/13 o odrzuceniu skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1358/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę "[...]" Sp. z o.o. z/s w C. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że realizacja obowiązku wynikającego z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w odniesieniu do organu albo osoby o których mowa w art. 28, w praktyce sądowej oznacza obowiązek złożenia odpisu z KRS (oryginału lub uwierzytelnionego odpisu), gdyż informacje dotyczące sposobu reprezentacji danego podmiotu są obligatoryjnie umieszczone w aktach rejestrowych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Powołując się na postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I GSK 1463/12, Sąd wskazał, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 P.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. polega na przedstawieniu dokumentu, z którego wynikałoby takie umocowanie. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odczytywane łącznie regulacje mają na celu usunięcie wątpliwości w kwestii dla sprawy kluczowej, czyli ustalenia czy pismo (skarga) zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Dalej Sąd wskazał, że nadesłanie przez skarżącą Spółkę żądanego odpisu z KRS w dniu 12 lipca 2013 r. nastąpiło po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przedmiotowa skarga została odrzucona, a kwota 140 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi zwrócona. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiodła skarżąca Spółka, zaskarżając zakwestionowane postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a. poprzez uznanie, że dokumentem koniecznym dla udokumentowania umocowania prezesa skarżącej Spółki do reprezentowania tej Spółki jest na zewnątrz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, a tym samym poprzez bezpodstawne uznanie, że nie wykazano umocowania prezesa Spółki do jej reprezentacji w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że brak złożenia przez stronę skarżącą wraz ze skargą odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzającego takie umocowanie w dacie wniesienia skargi i niewykonanie wezwania do przedłożenia tego dokumentu przez Spółkę jest brakiem formalnym stanowiącym podstawę odrzucenia skargi, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego art. 4 ust. 4aa dodanym przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 144, poz. 851). W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew wywodom Sądu, niewykonanie obowiązku złożenia przez Spółkę odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie jest tożsamy z brakiem formalnym skargi, którego nieuzupełnienie skutkuje jej odrzuceniem. Wezwanie Spółki do uzupełnienia powyższego braku było nadmiernie rygorystyczne, zbędne i w efekcie przedłużające bez uzasadnienia postępowanie sądowe. Dalej wskazano, że wydruk z wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym począwszy od 1 stycznia 2012 r. posiada walor dokumentu urzędowego. Zatem można przyjąć, że wygenerowany samodzielnie przez Sąd wydruk podstawowych informacji zamieszczonych przez Centralną Informację w ogólnodostępnej sieci informatycznej posiadałby cechy dokumentu, który wykazuje umocowanie osób uprawnionych do reprezentacji danego podmiotu i nie było podstawy do żądania odpisu KRS od strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie wymienionych w § 2 tego artykułu, zatem wniesioną skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zaś stosownie do treści art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że "jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej". Natomiast w sytuacji gdy strona, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, nie uzupełniła braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zobowiązany jest do jej odrzucenia. I taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 kwietnia 2013 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej wniosła "[...]" Sp. z o.o. z/s w C. W imieniu Spółki skargę podpisała J. C. – wg wskazania pełniąca funkcję prezesa zarządu. Jednakże, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 29 P.p.s.a., nie wykazano dokumentem jej umocowania do działania w imieniu skarżącej Spółki. W związku z powyższym prawidłowo Przewodniczący Wydziału VII Sądu pierwszej instancji wezwał Spółkę do usunięcia tego braku poprzez złożenie odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Spółki, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Bowiem za brak uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, uznać należy nieprzedłożenie dokumentu z którego wynika umocowanie danego podmiotu do działania w imieniu osoby prawnej. Dla oceny prawidłowości wniesienia skargi konieczne jest bowiem nie tylko ustalenie składu osobowego organu zarządzającego, ale i sposobu reprezentacji. Dopiero wszystkie te dane pozwalają na ocenę prawidłowości wniesionej skargi. Zwrócić bowiem należy uwagę na obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę skargowości – podstawową rzeczą pozostaje ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Brak takiego umocowania poddaje w wątpliwość, czy zainicjowanie postępowania sądowoadministracyjnego miało nastąpić, a tym samym czy wolą strony jest poddanie kontroli wskazanych w piśmie aktów. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (porównaj: postanowienie NSA z dn. 23.11.2012 r., sygn. akt I OSK 2698/12, LEX nr 1239441, postanowienie NSA z dn. 20.08.2013 r., sygn. akt I FSK 1435/13, npubl., postanowienie NSA z dn. 12.03.2013 r., sygn. akt I OSK 306/13, npubl.). W odniesieniu do spółek kapitałowych uzupełnienie przedmiotowego braku w praktyce polega na przedstawieniu odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zarzut naruszenia art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) w sposób opisany w pierwszej z podstaw kasacyjnych nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego także i zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie uzasadnia uchylenia zakwestionowanego postanowienia. Podnieść bowiem należy, że – jak już wcześniej wykazano – nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie i niewykazanie dokumentem umocowania do działania w imieniu Spółki jest przyczynkiem do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucenia skargi. Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie można bowiem podzielić poglądu pełnomocnika skarżącej Spółki, że możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, czyni wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powoduje niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 P.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu Spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego. Zatem Sąd nie miał obowiązku poszukiwać takich informacji we własnym zakresie (porównaj: postanowienie NSA z dn. 3.09.2013 r., sygn. akt I FSK 650/13). Reasumując wskazać należy, że zarządzenie Sądu pierwszej instancji wzywające do usunięcia braku formalnego skargi w postaci odpisu z KRS, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia, było prawidłowe, a skarżąca Spółka nie kwestionowała, że braku tego w zakreślonym terminie nie uzupełniła. Dlatego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., wniesioną skargę kasacyjną jako niezasadną należało oddalić.