II FZ 957/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Z. i J. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1439/15 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi K. .Z. i J. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1439/15, oddalił wniosek K. Z. i J. Z. (dalej: Skarżący) o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 z ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i odnosząc się do wniosku Skarżących wyjaśnił, że zgodnie z ww. przepisem sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie posiada podstawy w przepisach regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i nie jest właściwy do wydawania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać jedynie w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. W tym zakresie przywołał ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący, wskazując na naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie podlega kontroli sądu, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zwarzył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wnieśli o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, które należy rozumieć jako ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów u.p.e.a. Podejmowanie rozstrzygnięć w tym przedmiocie nie mieści się kompetencji sądów administracyjnych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, w tym organów egzekucyjnych, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności przez rozpoznawanie skarg na akty i czynności podejmowane przez organy administracyjne. Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. W tym zakresie ugruntowany jest pogląd sądów administracyjnych (por. m. inn. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 334/13, postanowienie NSA z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II FZ 641/15, postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 656/15, treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Przepisy procedury sądowoadministracyjnej przewidują możliwość jedynie wstrzymania wykonania aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, nie udzielają natomiast kompetencji do wstrzymania czy też zawieszenia samego postępowania egzekucyjnego. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), a organem władnym do zawieszenia takiego postępowania, jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego została przewidziana również w art. 35–35a u.p.e.a. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje także możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 u.p.e.a.). Wniosek w tym przedmiocie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenia tych organów mogą podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez przepisy p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.