II GSK 1263/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej ,,T.-G." Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 607/20 w sprawie ze skargi ,,T.-G." Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 15 lipca 2020 r. nr PR.0234.8.2013 ldz.19656/07/2020/AF w przedmiocie uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne oraz odmowy stwierdzenia jej nieważności 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 15 lipca 2020 r. nr PR.0234.8.2013 ldz.19656/07/2020/AF oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 20 marca 2020 r. nr PR.0234.8.2013 ldz. 8787/03/2020/WS; 3. umarza postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia; 4. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz ,,T.-G." Sp. z o.o. w P. kwotę 1257 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 607/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. Sp. z o.o. w P. (dalej powoływana także jako skarżąca spółka) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej powoływany także jako PWUG, organ) z dnia 15 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania. Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 7 grudnia 2009 r. Minister Środowiska udzielił skarżącej spółce koncesji na poszukiwanie i rozpoznawania wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej w miejscowości W. K., z projektowanym otworem wiertnicznym P. GT-1. Koncesja zawierała przestrzeń w ramach której miała być prowadzona działalność – 1 ha ze wskazaniem współrzędnych w układzie [...] oraz współrzędnych geograficznych – zgodnie z opracowanym przez spółkę projektem prac geologicznych. W dniu 20 października 2011 r. do Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie wpłynął wniosek Z. Sp. z o.o. Oddział w W. o zatwierdzenie planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu geotermalnego P. GT-1. Decyzją z 9 listopada 2011 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie (dalej powoływany także jako DOUG) zatwierdził plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu P. GT-1. Decyzja została skierowana do Z. Sp. z o.o. Oddział w W. Jednocześnie w przedstawionym do zatwierdzenia planie ruchu otwór geotermalny – badawczo-eksploatacyjny P. GT-1 o głębokości blisko 2 km został umieszczony poza obszarem koncesyjnym wynikającym z decyzji z 7 grudnia 2009 r. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej spółki z 4 stycznia 2012 r. o zmianę wydanej decyzji, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie postanowieniem z 7 lutego 2012 r. na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ww. decyzji z 9 listopada 2011 r. wskazując, że wniosek został złożony przez J.K. - pełnomocnika skarżącej spółki. Jednocześnie postanowienie to doręczono jedynie skarżącej spółce. Postanowieniem z 25 września 2013 r. PWUG na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji DOUG z 9 listopada 2011 r. jako wydanej z rażącym naruszaniem prawa. Po przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z 19 grudnia 2013 r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego stwierdził w całości nieważność decyzji z 9 listopada 2011 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że po analizie planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne zatwierdzonego ww. decyzją współrzędne otworu P. GT-1 zostały wskazane poza terenem badań wyznaczonych koncesją. Tym samym sporządzony do zatwierdzenia plan ruchu sporządzony został z naruszeniem warunków określonych w koncesji, wskazujących przestrzeń w granicach których ma być prowadzona działalność. Organ wskazał na treść art. 64 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz.U. z 2005 r., poz. 1947 ze zm., dalej powoływana jako p.g.g. z 1994 r.). Zgodnie z art. 64 ust. 4 ww. ustawy plan ruchu zakładu górniczego podlega zatwierdzeniu, w drodze decyzji, przez właściwy organ nadzoru górniczego. Z kolei z art. 64 ust. 1 ww. ustawy wynika, że plan ruchu zakładu górniczego przedsiębiorca sporządza na podstawie warunków określonych w koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża. Zdaniem organu, z przepisów art. 64 ust. 1 p.g.g. z 1994 r. wynikało, że organ nadzoru górniczego był zobowiązany do sprawdzenia zgodności treści planu ruchu z koncesją w zakresie wskazania przestrzeni, w granicach której prowadzona będzie działalność nią przewidziana. Jeżeli te obszary by się nie pokrywały, wówczas organ powinien był odmówić zatwierdzenia planu ruchu. W planie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne zaplanowano wykonanie otworu geotermalnego P. GT-1 poza terenem badań wyznaczonych koncesją , co wskazuje, że plan został sporządzony z naruszeniem art. 64 ust. 1 p.g.g. z 1994 r. Jako że plan ruchu nie może przewidywać działań poza obszarem wskazanym w koncesji, zatwierdzenie przez DOUG przedmiotowego planu ruchu decyzją z 9 listopada 2011 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów art. 64 ust. 1 i 4 p.g.g. z 1994 r., a zatem w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodziła przesłanka wydania decyzji ostatecznej z rażącym naruszeniem prawa. PWUG, na wniosek następcy prawnego Z. Sp. z o.o. – E. S.A. – postanowieniem z 30 kwietnia 2014 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z 19 grudnia 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a – z uwagi, że spółka ta nie brała udziału w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Ostateczną decyzją 12 lipca 2019 r. PWUG umorzył w całości postępowanie administracyjne wznowione na żądanie E. S.A. a dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji DOUG z 9 listopada 2011 r., zakończonego decyzją ostateczną PWUG z 19 grudnia 2013 r. Organ uznał, że spółka E. S.A. nie wykazała interesu prawnego w tym aby być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 9 listopada 2011 r., zaś z przepisów materialnych w szczególności z art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 868) wynika wprost, że stroną w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia ruchu zakładu jest przedsiębiorca posiadający koncesję, a zatem jedynie spółka T. Postanowieniem z 5 listopada 2019 r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie z 9 listopada 2011 r., zakończone ostateczną decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą w całości nieważność decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie z 9 listopada 2011 r. sprostowanej postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwołał się do aktu oskarżenia z dnia 10 kwietnia 2018 r. m.in. przeciwko J.N. – współwłaścicielowi nieruchomości gruntowej, w granicach której zlokalizowany został otwór geotermalny P. GT-1 oraz K.K. – prezesowi zarządu skarżącej spółki. Zdaniem organu, decyzja z 9 listopada 2011 r. zatwierdzająca plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne została wydana w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.), zaś popełnienie przestępstwa jest oczywiste. Zdaniem organu wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Decyzją z 20 marca 2020 r. Prezes WUG uchylił w całości ostateczną własną decyzję z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą nieważność decyzji z 9 listopada 2011 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji DOUG z dnia 9 listopada 2011 r., sprostowanej postanowieniem z 7 lutego 2012 r. Decyzja ta, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, została utrzymana w mocy decyzją Prezesa WUG z dnia 15 lipca 2020 r. Organ uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 9 listopada 2011 r. została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa z art. 272 k.k. – wyłudzenia poświadczenia nieprawdy od DOUG w treści decyzji z dnia 9 listopada 2011 r., mimo iż przestępstwo to nie zostało stwierdzone. Jednocześnie zachodziła okoliczność wymieniona w art. 145 § 2 k.p.a., czyli oczywistość popełnienia przestępstwa – co wynika z szeregu orzeczeń sądów cywilnych, które dotyczyły spraw z powództwa zarówno skarżącej spółki jak i przeciwko niej o zapłatę jak również treści aktu oskarżenia z 10 kwietnia 2018 r. Prezes WUG odwołał się przy tym do uzasadnień wyroków Sądu Okręgowego w K. I Wydziału Cywilnego z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt [...], wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 maja 2017 r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 28 maja 2018 r., sygn. akt [...]. Organ podkreślił, że wznowienie postępowanie w niniejszej sprawie jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego – skarżąca spółka wystąpiła do Sądu Rejonowego przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi UOG w Warszawie o zawezwanie do próby ugodowej na kwotę ponad [...] mln. złotych. PWUG stwierdził, że poczynione w sprawie ustalenia wskazują, że funkcjonariusz publiczny – Dyrektor OUG w Warszawie został podstępnie wprowadzony w błąd w zakresie zgodności określonych w treści planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego P. GT – 1, współrzędnych lokalizacji tego odwiertu ze współrzędnymi obszaru koncesyjnego, określonymi w treści koncesji z 7 grudnia 2009 r., a co za tym idzie doszło do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy od Dyrektora OUG w Warszawie w treści decyzji z 9 listopada 2011 r. Zdaniem organu wydanie decyzji z 9 listopada 2011 r. w wyniku popełnienia przestępstwa "bezpośrednio wpływa" na decyzję Prezesa WUG z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą jej nieważność, a zatem stanowi przesłankę wznowienia postępowania w zakresie tej drugiej decyzji. Jednocześnie PWUG przyjął, że pierwotna decyzja DOUG z 9 listopada 2011 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że decyzja zatwierdzająca plan ruchu wpływa na prawa i obowiązki przedsiębiorcy w tym sensie, że zatwierdza dokument, który szczegółowo określa sposób prowadzenia ruchu danego zakładu górniczego (zakładu wykonującego roboty geologiczne). Zatwierdzony plan ruchu, podobnie jak koncesja i projekt zagospodarowania złoża (w przypadku zakładu wykonującego roboty geologiczne - projekt robót geologicznych), wyznacza granice zachowania się przedsiębiorcy. Treść sentencji decyzji w sprawie zatwierdzenia planu ruchu w istocie ogranicza się do zatwierdzenia planu ruchu i wskazania okresu, na jaki plan ten został sporządzony, bądź do odmowy zatwierdzenia wymienionego dokumentu. Art. 64 ust. 1 p.g.g. z 1994 r. nie był skierowany do organu a do przedsiębiorcy, dlatego trudno mówić o rażącym naruszeniu prawa przez organ. Dodatkowo zgodnie z wymaganiami załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz.U. Nr 94, poz. 840 ze zm.), który określał szczegółowe wymagania dotyczące planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, część tekstowa planu ruchu takiego zakładu w ogóle nie powinna wskazywać lokalizacji zaprojektowanych robót geologicznych, dlatego też błędne wskazanie miejsca odwiertu poza obszarem koncesyjnym nie może być poczytywane jako rażące naruszenie prawa. Jednocześnie odpis koncesji z 7 grudnia 2009 r. był obowiązkowym załącznikiem do przedmiotowego planu ruchu. Skoro odpis koncesji Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r. stanowi integralną część planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego P. GT-1, to nieuprawnionym jest twierdzenie, że plan ten jest niezgodny z koncesją w zakresie określenia przestrzeni, w granicach której miała być prowadzona działalność polegająca na poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż wód termalnych. Ponadto, z uwagi na to, iż DOUG został podstępnie wprowadzony w błąd w zakresie zgodności określonych w treści tego planu ruchu współrzędnych lokalizacji odwiertu P. GT-1 ze współrzędnymi obszaru koncesyjnego, nie można uznać, że zatwierdzenie przedmiotowego planu ruchu nastąpiło z naruszeniem, a tym bardziej z rażącym naruszeniem, przepisów art. 64 ust. 1 i 4 w związku z art. 38 p.g.g. z 1994 r. Takiego naruszenia nie można traktować jako oczywistego, niebudzącego żadnych wątpliwości rażącego naruszenia prawa. Wskazanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił skargę skarżącej spółki na ww. decyzję, podzielając stanowisko zaprezentowane przez Prezesa WUG. Sąd pierwszej instancji uznał, że przesłanka wznowieniowa wskazana przez organ jako ta, która miała miejsce przy wydaniu decyzji z 9 listopada 2011 r., może być podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 19 grudnia 2013 r. ponieważ istotą postępowania zakończonego decyzją z 19 grudnia 2013 r. była ocena decyzji z 9 listopada 2011 r. i jeżeli, zakładając wstępnie, decyzja ta została wydana w wyniku przestępstwa, to ma to znaczenie również dla decyzji z 2013 r., w każdym razie powinna być uwzględniona przy jej wydawaniu. Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Występujące w tym przepisie pojęcie sprawy (administracyjnej) odnosi się do podstaw materialnoprawnych, nie procesowych. Chodzi w niej o rozstrzygnięcie na podstawie przepisów prawa materialnego o prawach lub obowiązkach danego podmiotu, w tym przypadku o zatwierdzenie lub odmowę zatwierdzenia planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. W granicach tej sprawy zostało już wydanych wiele ostatecznych decyzji na różnych etapach proceduralnych jej prowadzenia. Jedną z nich jest decyzja z 19 grudnia 2013 r., która stała się ostateczna, ale jest to ciągle decyzja wydana w granicach tej samej sprawy. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że opracowanie planu ruchu w sposób uwzględniający warunki określone w koncesji oraz w projekcie zagospodarowania złoża było obowiązkiem przedsiębiorcy, a była nim skarżąca spółka. Przedłożony organowi przez tę firmę plan ruchu zakładu nie spełniał tego warunku. Uzasadnione jest również ustalenie organu, w myśl którego było to świadomym działaniem przedsiębiorcy. Był to wybór prezesa zarządu skarżącej spółki, który, z uwagi na plany wybudowania na terenie objętym koncesją obiektów budowlanych, a następnie wprowadzenia tam sprzętu wiertniczego, zadecydował o przesunięciu lokalizacji otworu P. GT-1 poza teren koncesyjny. Podkreślono przy tym, że z uwagi na wykształcenie prezesa zarządu, który jest geologiem i posiada uprawnienia geodety nie do przyjęcia jest twierdzenie o tym, że nie wiedział o przesunięciu lokalizacji odwiertu poza teren koncesyjny. Pomimo tego, świadomie przedłożono organowi plan ruchu zakładu niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 38 p.g.g. z 1994 r. W pkt 2 planu ruchu na str. 6 wskazano współrzędne lokalizacji otworu wiertniczego, ale w tym miejscu otwór nie został wykonany, przy czym, jak przyznaje skarżąca spółka, wiercenie do głębokości 400 m wykonano zanim decyzja o zatwierdzeniu planu ruchu stała się ostateczna. Zdaniem WSA, nie można też zarzucić organowi niepełnego, niejasnego lub niewyczerpującego uzasadnienia decyzji. Wręcz przeciwnie, uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. Jest skonstruowane w sposób jasny, logiczny i w pełnie poddaje się kontroli sądu. Sąd nie ma wątpliwości co do tego, jaki stan faktyczny został przyjęty dla rozstrzygnięcia decyzji, na jakiej podstawie, dlaczego organ odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącej. Decyzja została dobrze uzasadniona od strony prawnej. Teza o wprowadzeniu w błąd funkcjonariusza publicznego – Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie co do zgodności wskazanego w planie ruchu zakładu położenia odwiertu P. GT1 z warunkami wynikającymi z koncesji Ministra Środowiska z 7 grudnia 2009 r. jest uzasadniona. W konsekwencji uzasadnione jest stwierdzenie o wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy, czyli popełnieniu przestępstwa z art. 272 k.k. W ocenie sądu pierwszej instancji spełniony został także warunek z art. 145 § 2 k.p.a. Jednolitość ustaleń przyjętych w trzech wyrokach sądów powszechnych wraz z tymi, które przyjął organ daje podstawę do przyjęcia, że fakt popełnienia przestępstwa stał się na tym etapie oczywisty. Konieczność uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego również została wykazana przez organ. Mowa tu o wykorzystaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu w postępowaniu odszkodowawczym. Oczywiście, nie byłoby nic złego w dochodzeniu przez przedsiębiorcę odszkodowania za skutki decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, byłaby to realizacja jego słusznych uprawnień, gdyby nie to, że doszło do tego wskutek świadomych działań przedsiębiorcy. Kłóci się z poczuciem sprawiedliwości taka sytuacja, w której przedsiębiorca świadomie przyczynia się do wydania decyzji niezgodnej z prawem, a następnie wykorzystuje ten fakt dla uzyskania odszkodowania. Sąd pierwszej instancji przyjmując, że wznowienie postępowania w sprawie było uzasadnione, zgodził się z organem, że nie było podstaw do przyjęcia, że decyzja z 9 listopada 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyjął, że skoro wadliwość decyzji dotyczyła elementu, który w świetle przepisów prawa nie miał charakteru obligatoryjnego, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 175 § 1, art. 176 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie: a) art. 3 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności i faktów wynikających z materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego i stanowiącego załączniki do skargi jak też pominięcie ustaleń faktycznych i sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1621/18 jak też Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2018 r. sygn. akt III SA/GI 172/18 i całkowite zbagatelizowanie faktycznych okoliczności które stały się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 18 lipca 2014 r. jak i uchylenia postanowienia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 30 kwietnia 2014 r. jak też pominięcie okoliczności, że w toku poprzednio toczącego się postępowania weryfikującego prawidłowość wydanej decyzji w toku kontroli sądowej działalności organów Prezes Wyższego Urzędu Górniczego pismem z dnia 13 października 2017 r. [...] złożył oświadczenie o cofnięciu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2015 r.; b) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że w okolicznościach przedstawionych przez organ administracji zachodziły okoliczności do uznania wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 145 § 2 k.p.a. jak też możliwego wprowadzenia przez Spółkę skarżącą Dyrektora Zakładu Górniczego w Katowicach w błąd co do treści planu ruchu zakładu górniczego na podstawie którego wydano decyzję z dnia 9 listopada 2011 r.; c) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania wniosków dowodowych z dokumentów załączonych do skargi; d) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 157 i art. 158 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uchylenie decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 19 grudnia 2013 r., znak. [...] a w konsekwencji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie z dnia 9 listopada 2011 r., znak: [...], sprostowanej postanowieniem Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r., znak: [...] podczas gdy nie zaistniały przesłanki uprawniające do wydania takiej decyzji; e) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez: - niestaranne, powierzchowne i mało wnikliwe rozpoznanie stanu faktycznego sprawy podjęcie niesłusznej decyzji na podstawie niedostatecznych, błędnych przesłanek; - wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; f) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające wpływ na wynik postępowania, poprzez: - brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie i oparciu decyzji wyłącznie w oparciu o akta sprawy: o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Krośnie i o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Warszawie, - brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego, - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych; g) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3) k.p.a. poprzez brak zamieszczenia oznaczenia stron w decyzji administracyjnej; h) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 listopada 2011 roku, znak: [...] podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa ponieważ w/w decyzja zatwierdzająca plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu geotermalnego P. GT-1, wskazujący lokalizację otworu P. GT-1, poza trenem badań - przestrzenią w granicach której miała być prowadzona działalność - określonym w koncesji nr [...] z dnia 7 grudnia 2009, wydana została z rażącym naruszaniem omówionego poniżej obowiązku i nakazu wynikającego z art. 64 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 Prawo geologiczne i górnicze; i) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 listopada 2011 r., znak: [...], pomimo, że przy wykonywaniu robót geologicznych polegających na realizacji otworu geotermalnego P. GT-1 wypełnione zostały znamiona z wykroczeń z 119 pkt 1 i art. 121 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku, Prawo geologiczne i górnicze, a zatem realizacja otworu poza granicami terenu wyznaczonego w koncesji Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 roku jest następstwem wykonania decyzji Dyrektora OUG w Warszawie z dnia 9 listopada 2001 roku i to wykonanie decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego P. GT-1 zrealizowało znamiona wspomnianych powyżej wykroczeń; j) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art.. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 listopada 2011 roku, znak: [...], pomimo, że została ona wydana wyłącznie z wniosku i skierowana tylko do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, nota bene nie posiadającego nawet osobowości prawej do tego typu działań administracyjnych i nie będącego Przedsiębiorcą, gdzie poprzez takie postępowanie organ pozbawił skarżącego uprawnienia wynikającego z art. 127 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie; k) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia z dnia 7 lutego 2012 roku Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia 9 listopada 2011 roku, podczas, gdy Przedsiębiorca, ani nikt inny nie wnioskował do organu o jej zmianę, ponadto zakres przedmiotowy w/w postanowienia i charakter wprowadzonych postanowieniem zmian nie mógł stanowić przedmiotu postanowienia w trybie art. 113 § 1 k.p.a., toteż wyżej wymienionej decyzji z dnia 9 listopada 2011 roku nie została sprostowana, a zatem zawiera wadę prawną. W ocenie skarżącego organ wydający postanowienie z dnia 7 lutego 2012 roku, znacząco naruszył uprawnienie wynikające z art. 113 § 1 k.p.a. bowiem charakter prawny dokonanej zmiany nie pozwala kwalifikować powyższego jako sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej; l) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 listopada 2011 roku, znak: [...], podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa z rac]i wydania jej już po rozpoczęciu robót, ponieważ prace związane z wykonywaniem otworu geotermalnego P. GT-1,o których zezwolenie ubiegał się wykonawca rozpoczęto już 18 października 2011 r, jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia 9 listopada 2011 r.; m) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra SWiA z dnia 14 czerwca 2002 roku w sprawie planów zakładów górniczych w zw. z art. 108 p.g.g., poprzez niezasadne przyjęcie, ze plan ruchu górniczego może podpisać za przedsiębiorcę przedstawiciel podmiotu wykonującego na jego rzecz zlecone mu na podstawie zawartej umowy cywilno-prawnej określone parce; n) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, 6 i 107 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; o) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. mające wpływ na wynik postępowania, polegające na braku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie i oparciu decyzji na niekompletnym materiale dowodowym; p) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych; q) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., polegające na ograniczeniu się Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego do kontroli zasadności argumentów przytoczonych przez organ l instancji w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy zupełnie pominięte zostały twierdzenia skarżących; r) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez niestaranne, powierzchowne i mało wnikliwe rozpoznanie stanu faktycznego sprawy i podjęcie niesłusznej decyzji na podstawie niedostatecznych, błędnych przesłanek; s) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i dokonanie na jego podstawie błędnych ustaleń faktycznych; t) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego; u) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie motywów rozstrzygnięcia; v) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ogólnikowość i lapidarność uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu odwoławczego; w) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. poprzez, uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, PWUG wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony skarżącej kasacyjnie kosztami postępowania. Również organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne, część z nich należało uznać za nieskuteczne, część zaś za bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.; żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide: postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (vide; wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 495/18). Przytoczenie powyższych argumentów natury ogólnej było konieczne wobec dostrzeżonych wad skargi kasacyjnej, tak w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna została oparta na obu postawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania, niemniej jednak autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, które ze wskazanych zarzutów klasyfikuje do przepisów prawa materialnego, a które do przepisów postępowania. Powyższe w istoty sposób utrudnia dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku. Tym nie mniej, nawet wadliwe przyporządkowanie zarzutu do podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje co do zasady takiego zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania pozwala na jego ocenę w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09, LEX 745778). W świetle zatem uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, Naczelny Sąd Administracyjny może - korzystając z przytoczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jednostek redakcyjnych tekstu prawnego - spróbować samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie. Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie, bowiem mimo braku precyzji autora skargi kasacyjnej analizując treść postawionych zarzutów oraz ich uzasadnienia należało przyjąć, że przynajmniej część z nich poddawała się one ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na wstępie wskazać przede wszystkim należy na nieskuteczność sformułowanego praktycznie we wszystkich punktach petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Objęty podstawą kasacyjną przepis stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. m.in. wyroki NSA: z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; z 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wskazanej wadliwości, zostało bowiem sporządzone w sposób, który ujawnia, dlaczego sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja PWUG odpowiada prawu, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., powodów niepodzielenia stanowiska skarżącej spółki. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną spółkę nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie praktycznie wszystkich zarzutów w skardze kasacyjnej. Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zasługiwał na uwzględnienie przede wszystkim zarzut z pkt d) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 157 i art. 158 § 1 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i uchylenie decyzji PUWG z dnia 19 grudnia 2013 r., podczas gdy nie zaistniały przesłanki uprawniające do wydania takiej decyzji. Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania była kontrola legalności decyzji PWUG z dnia 15 lipca 2020 r., która została wydana w wyniku wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia 19 grudnia 2013 r., stwierdzającą nieważność decyzji DOUG z 9 listopada 2011 r. zatwierdzającej plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Na mocy tejże decyzji PWUG utrzymał w mocy własną decyzję z 20 marca 2020 r. uchylającą w całości ostateczną decyzję z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą nieważność decyzji z 9 listopada 2011 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji DOUG z dnia 9 listopada 2011 r., sprostowanej postanowieniem z 7 lutego 2012 r. Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 -152 k.p.a. W postępowaniu o wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się etap wstępny, w którym wniosek o wznowienie postępowania poddaje się ocenie pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania, oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwszy etap postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie czy wskazaniu ustawowej podstawy wznowienia. Postępowanie wstępne winno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 k.p.a., tj. poprzez wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) bądź postanowienia o odmowie wznowienia (§ 3). W drugiej fazie postępowania (rozpoznawczej) organ po wznowieniu postępowania wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. orzeczenie, którym: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (postanowienia), gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 §1, art. 145a lub 145b k.p.a.; (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 §1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, (3) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie PWUG wznowił z urzędu postępowanie zakończone własną, ostateczną decyzją z 19 grudnia 2013 r. wydaną w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji DOUG z dnia 9 listopada 2011 r. zatwierdzającej plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jako ustawową przesłankę wznowienia organ powołał art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. – decyzja wydana została w wyniku przestępstwa jednocześnie wskazując art. 145 § 2 k.p.a., że mimo nie stwierdzenia popełnienia przestępstwa jest to oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Wskazana przesłanka wznowienia postępowania nie odnosiła się jednak do decyzji PWUG z dnia 19 grudnia 2013 r., lecz do decyzji DOUG z dnia 9 listopada 2011 r. Zdaniem organu wydanie decyzji z 9 listopada 2011 r. w wyniku popełnienia przestępstwa "bezpośrednio wpływa" na decyzję PWUG z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą jej nieważność, a zatem stanowi przesłankę wznowienia postępowania w zakresie tej drugiej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Podkreślić należy, że katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający, szczególnie, o czym była już mowa powyżej, że instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Przyjąć zatem należy, że wskazana przesłanka – popełnienie przestępstwa - musi się odnosić do decyzji ostatecznej, kończącej sprawę administracyjną w określonym postępowaniu. Nie jest dopuszczalne wznawianie postępowań na podstawie tej przesłanki, z uwagi na wydanie jakiejkolwiek innej decyzji w wyniku popełnienia przestępstwa, nawet w szerokorozumianej sprawie administracyjnej. Instytucja wznowienia odnosi się bowiem do konkretnego postępowania administracyjnego i jeżeli w ramach danej sprawy toczyło się kilka takich postępowań, badanie przesłanek wznowienia należy ograniczyć do konkretnego postępowania prowadzonego w ramach danej sprawy. Przepis art. 145 § 1 k.p.a. mówi o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną a nie wznowieniu sprawy administracyjnej. Na podstawie analizy akt administracyjnych należy przyjąć, że w sprawie niniejszej mieliśmy do czynienia z czterema odrębnymi postępowaniami prowadzonymi przed organami różnych instancji. Pierwsze z nich dotyczyło zatwierdzenia planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu Piaseczno GT-1 – zakończyło się ono ostateczną decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie z 9 listopada 2011 r., sprostowaną postanowieniem z 7 lutego 2012 r. Drugie postępowanie toczyło się w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zostało wszczęte na podstawie postanowienia z 25 września 2013 r. i zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji PWUG z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą nieważność decyzji DOUG z 9 listopada 2011 r. Trzecie postępowanie toczyło się w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PWUG z 19 grudnia 2013 r., które to postępowanie zakończone zostało ostateczną decyzją PWUG z 12 lipca 2019 r. umarzającą to postępowanie. Z kolei czwarte postępowanie (w ramach którego zapadła decyzja będąca przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie) zostało wszczęte na mocy postanowienia PWUG z 5 listopada 2019 r. i jego przedmiotem było wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PWUG z 19 grudnia 2013 r. Zostało ono zakończone decyzją PWUG z 15 lipca 2020 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z 20 marca 2020 r. uchylającą ostateczną decyzję tegoż organu z 19 grudnia 2013 r., stwierdzającą nieważność decyzji DOUG w Warszawie z 9 listopada 2011 r. oraz odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że PWUG wznawiając postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, zakończone własną ostateczną decyzją z 19 grudnia 2013 r., nie wykazał, że względem tejże ostatecznej decyzji zachodziła jakakolwiek przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 k.p.a., w szczególności wskazana w pkt 2 tegoż przepisu. Okoliczność na jaką powołuje się organ – wydane decyzji w wyniku popełnienia przestępstwa z art. 272 k.k. – odnosi się bowiem do decyzji z 9 listopada 2011 r. wydanej przez inny organ i w innym postępowaniu administracyjnym. Tym sam brak było podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PWUG z 19 grudnia 2013 r. Nadmienić należy, że w sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) organ powinien zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania na wstępnym etapie sprawy, przed rozstrzygnięciem jej istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie przeprowadzona analiza okazała się błędna, bowiem organ niezasadnie przyjął, że w sprawie prowadzonej w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej – można wznowić postępowanie na podstawie przesłanek odnoszących się do decyzji wydanej w trybie zwykłym. Co ciekawe, w chwili wznawiania postępowania decyzja wydana w trybie zwykłym nie istniała w obrocie prawnym bowiem została ostatecznie stwierdzona jej nieważność, trudno zatem odnosić przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. do decyzji nieistniejącej. Zaznaczyć także w tym miejscu należy, że budzą uzasadnione wątpliwości NSA kategoryczne stwierdzenia organu, zaaprobowane przez sąd pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności z art. 145 § 2 k.p.a. wskazujące na oczywistość popełnienia przestępstwa. Co do zasady fakt popełnienia przestępstwa skutkującego wydaniem decyzji powinien zostać stwierdzony orzeczeniem sądu lub organu (zob. wyrok NSA z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1109/10). Art. 145 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od tej zasady, dlatego też organ powołujący się na tenże wyjątek, powinien go szczegółowo uzasadnić. W tym zakresie organ oparł się na treści aktu oskarżenia z 10 kwietnia 2018 r. oraz treści orzeczeń sądów cywilnych wskazanych w uzasadnieniu decyzji jak i wyroku sądu pierwszej instancji. Podkreślić jednak należy, że przestępstwo z art. 272 k.k. – podstępnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego – może być popełnione jedynie umyślnie, w zamiarze bezpośrednim i dla wypełnienia znamion strony przedmiotowej tego przestępstwa nie wystarcza złożenie nieprawdziwego oświadczenia, gdyż nie stanowi ono podstępnego zabiegu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II KK 267/10, LEX nr 794972). Tymczasem PWUG w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że owszem sporządzony przez przedsiębiorcę plan ruchu zakładu górniczego w swej treści – w zakresie lokalizacji odwiertu Piaseczno GT-1 był niezgodny z warunkami określonymi w koncesji - jednakże w żadnym zakresie nie podjął nawet próby wykazania podstępnego działania prezesa skarżącej spółki. Sama wiedza prezesa skarżącej spółki o planowanym położeniu odwiertu nie świadczy jeszcze o podstępnym wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy. Jednocześnie organ stwierdza, że powyższa nieprawidłowość była niewystarczająca dla przypisania organowi pierwszej instancji rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z 9 listopada 2011 r. Pamiętać również należy, że sporne postępowanie zostało wszczęte na wniosek pełnomocnika wykonawcy skarżącej spółki a nie samej skarżącej spółki i dopiero na skutek sprostowania dokonanego postanowieniem z 7 lutego 2012 r. przyjęto, że wniosek został złożony przez skarżącą spółkę i że to ona a nie jej wykonawca powinien być adresatem decyzji i stroną zakończonego postępowania. Powyższe również poddaje w wątpliwość oczywistość popełnienia przez prezesa skarżącej spółki zarzuconego mu przestępstwa z art. 272 k.k. Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. a z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., bowiem wbrew stanowisku PWUG, zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji, organ nie wykazał dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją stwierdzającą nieważność decyzji DOUG z 9 listopada 2011 r., co w konsekwencji wskazuje, że nie zaistniały w sprawie przesłanki do zastosowania wskazanych wyżej przepisów k.p.a. i wydania decyzji merytorycznej kończącej sprawę co do istoty. Powyższe skutkowało również naruszeniem przez organy, czego nie dostrzegł sąd pierwszej instancji, zasady praworządności i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, wynikającej z art. 7 k.p.a. Z uwagi na powyższe za bezprzedmiotowe należało uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, które koncentrowały się na naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego w zakresie błędnego przyjęcia przez PWUG, co zostało zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, że decyzja DOUG z 9 listopada 2011 r. nie narusza w sposób rażący prawa. Podnoszone w skardze zarzuty zmierzają w istocie do wykazania, że decyzja DOUG z 9 listopada 2011 r. w sposób rażący naruszała prawo, czyli dotyczą kwestii merytorycznej związanej z istotą sprawy administracyjnej. Jednakże skoro w sprawie nie zaistniała wskazana przez PWUG przesłanka umożliwiająca wznowienie postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność decyzji DOUG z 9 listopada 2011 r. za bezprzedmiotowe należało uznać wszelkie rozważania dotyczące istoty sprawy, czyli legalności decyzji ostatecznej wydanej w trybie zwykłym. W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Poczynione w sprawie ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że brak było podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PWUG z 19 grudnia 2013 r. stwierdzającą w całości nieważność decyzji z 9 listopada 2011 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie zachodziła względem ostatecznej decyzji kończącej to postępowanie przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak dopuszczalności wznowienia postępowania skutkować powinien wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.), jednakże skoro takie postępowanie zostało wszczęte i w sprawie zostały wydane decyzje na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wydane w sprawie decyzje należało uchylić, zaś samo postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Jak stanowi art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania występuje wtedy, gdy w sposób oczywisty zachodzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem brak było podstaw prawnych do wznowienia zakończonego ostateczną decyzją postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji co skutkowało tym, że nie można było załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 i w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję PWUG z dnia 15 lipca 2020 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję tegoż organu z 20 marca 2020 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 203 § 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) na które złożyły się poniesione przez spółkę koszty sądowe w postaci wpisu od skargi (200 zł), wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę (100 zł), opłatę skarbową od złożenia dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika spółki za reprezentowanie jej przed sądem pierwszej instancji (480 zł) oraz sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (360 zł).