II GSK 1421/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-24

Skład orzekający: Maria Jagielska, Krystyna Anna Stec, Andrzej Kuba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące wydobywania kopaliny przez inny podmiot w latach 90. XX wieku, znane organom w toku pierwotnego postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jako "nowe dowody"?
Ratio decidendi
Okoliczności faktyczne, które były znane organom w toku pierwotnego postępowania, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jako "nowe okoliczności" lub "nowe dowody". Dowody w postaci pisemnych oświadczeń świadków, które powstały po dacie wydania decyzji ostatecznej, nie spełniają przesłanki istnienia w dniu wydania decyzji, co wyklucza ich wykorzystanie jako podstawy wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną ustalającą opłatę podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Jako podstawę wniosku wskazała art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., powołując się na nowe dowody dotyczące wydobywania kopaliny przez inny podmiot w latach 90. XX wieku. Organy administracji i sądy administracyjne kolejno odmawiały wznowienia postępowania, a następnie po uchyleniu wcześniejszych postanowień, odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wskazane okoliczności i dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania. Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 511/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w S. na rzecz Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 511/19 oddalił skargę A.Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji po wznowieniu postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Z akt administracyjnych wynika, że decyzją ostateczną z [...] kwietnia 2014 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z [...] listopada 2013 r. ustalającą stronie opłatę podwyższoną w wysokości 828 062 zł za wydobycie 40 591,25 Mg piasków bez posiadanej koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, w granicy działki o nr ewid. 2829 obrębu S. w gm. D., powiat k., województwo ś.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 6 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Ke oddalił skargę strony na tę decyzję. Wyrokiem z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 354/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wnioskiem z [...] listopada 2014 r. strona wystąpiła o uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2014 r. i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy przez ustalenie wysokości opłaty podwyższonej stosownie do ustalenia ilości faktycznie wydobytej kopaliny. Jako podstawę wniosku strona podała art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stwierdzając, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie strony nowe dowody dotyczą wydobywania kopaliny przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D., co potwierdzają zeznania świadków: K.W., L. R., B.a Z. i C. S.. Strona przyznała, że w toku postępowania powoływała się na okoliczność wydobywania piasku przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D., co jednak nie zostało wyjaśnione w postępowaniu dowodowym. W ocenie wnioskodawcy, z załączonych oświadczeń świadków wynika, że Spółdzielnia wydobywała piasek jeszcze w latach 90-tych z terenu działki zakupionej przez stronę, a skoro nałożenie opłaty podwyższonej jest uzależnione od ustalenia, że adresat decyzji dokonał bez koncesji wydobycia określonej ilości kopaliny, to nowe dowody mają istotne znaczenie w sprawie i uzasadniają wznowienie postępowania. Strona podkreśliła ponadto, że Burmistrz Gminy D. w piśmie z [...] stycznia 2009 r., wskazał, iż pracownicy tego organu dokonali oględzin działki i stwierdzili, że strona może dokonać niwelacji terenu, co w jej ocenie uzasadnia konieczność ustalenia, jaki stan gruntu stwierdzili pracownicy Urzędu Gminy w D. podczas oględzin. Strona oświadczyła, że o nowych dowodach dowiedziała się w rozmowach ze świadkami w okresie miesiąca przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania ([...] listopada 2014 r.), tj. dzień lub dwa przed złożeniem przez nich pisemnych oświadczeń, które zostały załączone do wniosku. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. odmówił wznowienia postępowania uznając, że do czasu rozpoznania przez sąd administracyjny skargi spółki na ostateczną decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2014 r. nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r., wydanym wskutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Wyrokiem z 17 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1184/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 2278/16, uwzględnił skargę kasacyjną spółki i uchylił wyrok sądu pierwszoinstancyjnego, wskazując, że nie było przeszkód tak prawnych jak i faktycznych, aby Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, wobec wystąpienia przez skarżącą spółkę z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wszczął postępowanie nadzwyczajne (wznowieniowe) zgodnie z art. 149 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt 1106/16 uchylił postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] kwietnia 2015 r. i stwierdził, że organ zobowiązany jest rozpoznać wniosek strony o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, dokonując jego merytorycznej oceny w świetle przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach postanowieniem z [...] maja 2017 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z [...] kwietnia 2014 r. Z kolei decyzją z [...] czerwca 2017 r. wydaną na podstawie art.151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Dyrektor OUG odmówił uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej spółce opłatę podwyższoną za nielegalne wydobycie kopaliny – piasku bez koncesji. Po rozpoznaniu odwołania spółki Prezes WUG decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Wyrokiem z 21 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 1015/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji Prezesa WUG z [...] września 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OUG z [...] czerwca 2017 r., a także stwierdził nieważność postanowienia z [...] maja 2017 r., którym Dyrektor OUG wznowił postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613, 587, 850 ze zm., dalej określanej skrótem P.g.g.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2014 r. organem właściwym w sprawach wymierzania opłaty podwyższonej był starosta. Organem wyższego stopnia było samorządowe kolegium odwoławcze. I to właśnie ten organ wydał decyzję ostateczną z [...] kwietnia 2014 r. Sąd wskazał, że art. 1 pkt 54 ustawy z 14 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1133) zmieniono art. 140 ust. 2 w ten sposób, że dotychczasową kompetencję starosty przekazano organowi nadzoru górniczego. Nowa regulacja weszła w życie 1 stycznia 2015 r. Nie zawierała ona regulacji szczególnej dotyczącej trybów nadzwyczajnych. W rozpoznawanej sprawie podanie o wznowienie postępowania adresowane do SKO w K. wpłynęło, zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. do Starosty K. Pismem z [...] lutego 2015 r. SKO w K.przekazało podanie do Prezesa WUG, wskazując na właściwość rzeczową organów nadzoru górniczego wynikającą z art. 140 ust. 2 P.g.g oraz na art. 166 ust. 1 pkt 1 P.g.g. wskazujący Presa WUG jako organ wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów okręgowych urzędów górniczych oraz dyrektora OUG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił pogląd, według którego zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu ostatecznej decyzji skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 K.p.a., na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów. Następnie WSA zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając wyrokiem z 10 października 2016 r. postanowienie Prezesa WUG z [...] kwietnia 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z [...] marca 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną SKO nie dopatrzył się naruszenia przez Prezesa WUG przepisów o właściwości rzeczowej, w szczególności art. 150 § 1 K.p.a. w związku z art. 140 ust. 2 i art. 166 ust. 1 pkt 1 P.g.g. Zaakceptował właściwość rzeczową Prezesa WUG. Pogląd ten, wyrażony w sposób dorozumiany, poprzez brak stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, w świetle art. 153 P.p.s.a jest wiążący tak dla organu, jak i Sądu obecnie rozpoznającego sprawę. Powołanym wyżej wyrokiem z 10 października 2016 r. WSA w Gliwicach uchylił tylko postanowienie wydane w wyniku rozpoznania wniosku spółki o ponowne rozpoznanie sprawy. W obiegu prawnym nadal pozostaje postanowienie Prezesa WUG z [...] marca 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania. Zatem postanowienie Dyrektora OUG jak i decyzje wydane po wznowieniu postępowania zostały w istocie wydane po tym, jak podanie o wznowienie postępowania negatywnie uprzednio rozpoznał Prezes WUG nieostatecznym postanowieniem z [...] marca 2015 r. Wobec powyższego, skoro zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego Dyrektora OUG wydano z naruszeniem przepisów o właściwości, to w świetle art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. należało stwierdzić, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nieważność tych aktów. W konsekwencji Sąd uznał, że zbędnym staje się merytoryczne odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących wystąpienia bądź nie przesłanek wznowieniowych. Nakazał również ponowne rozpoznanie sprawy, już z zachowanie przepisów o właściwości rzeczowej i rozpatrzenie wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa WUG z 16 marca 2015 r. NSA wyrokiem z 18 października 2018 r. sygn. akt II GSK 1451/18 oddalił skargę kasacyjną Prezesa WUG od tego wyroku. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Prezes WUG uchylił własne postanowienie z [...] marca 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] kwietnia 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z [...] listopada 2013 r. i wznowił postępowanie. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2019 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. z [...] listopada 2013 r. nr [...] 2, ustalającą stronie opłatę podwyższoną. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, zwanej dalej K.p.a.), tj. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność wydobywania piasku w latach 90-tych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D., była podnoszona przez stronę w piśmie z [...] lipca 2013 r. oraz w odwołaniu z [...] listopada 2013 r. Okoliczność ta była znana organom I i II instancji oraz została wzięta pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonych decyzji. Zawnioskowane przez spółkę dowody, w postaci zeznań (oświadczeń) świadków na "nieistotną" w sprawie okoliczność wydobywania piasku w latach 90-tych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D., nie stanowią podstawy wydania decyzji odmiennej treści. W ocenie Prezesa WUG nie stanowi również podstawy do wznowienia postępowania argument, że nowymi dowodami są pisemne oświadczenia świadków, w szczególności, że nie istniały one w chwili wydania decyzji. Analiza ww. dokumentów wykazała, że zostały sporządzone już po dacie wydania ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2014 r., co powoduje, że nie spełniają one jednej z trzech przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5, tj. istnienia ich w dniu wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W ocenie Sądu organ nadzoru górniczego prawidłowo ocenił, że zawnioskowane przez spółkę dowody w postaci zeznań (oświadczeń) świadków na okoliczność wydobywania piasku w latach 90-tych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D., są nieistotne dla sprawy i nie stanowią podstawy wydania decyzji o odmiennej treści. Słusznie też wskazał organ, że kwestia wydobywania piasku w latach 90-tych przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D., była podnoszona przez stronę w piśmie z [...] lipca 2013 r. oraz w odwołaniu z [...] listopada 2013 r. Zatem okoliczność ta była znana organom I i II instancji oraz została wzięta pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, o czy świadczą przywołane szeroko przez organ fragmenty uzasadnienia decyzji Starosty K. z [...] listopada 2013 r. (s. 15) oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Sąd podzielił także stanowisko organu, że pismo Burmistrza Gminy D. z [...] stycznia 2009 r. nie ma waloru "nowego dowodu w sprawie", bowiem strona powoływała się na niego, a treść pisma była przedmiotem analizy organów administracji, co wynika z uzasadnienia decyzji z [...] listopada 2013 r. (s. 2). Mając na uwadze powyższe wnioski dowodowe w postaci przesłuchania świadków: K. W., L. R., B. Zi. i C. S., na okoliczność ilości wydobywanej kopaliny w latach 90, Sąd uznał, że nie spełniają one przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ kwestia ta była znana i uwzględniona przez organy I i II instancji. Słusznie też wskazał Prezes WUG, że nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania argument, że nowymi dowodami są pisemne oświadczenia świadków w szczególności, że nie istniały one w chwili wydania decyzji, albowiem zostały sporządzone już po dacie wydania ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2014 r., co powoduje, że nie spełniają one jednej z trzech przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, tj. istnienia ich w dniu wydania decyzji. Sąd wyjaśnił także, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Prezes WUG nie podważył własnego postanowienia z [...] lutego 2019 r. o wznowieniu postępowania, gdyż w jego uzasadnieniu przywołał twierdzenia skarżącej, co do istnienia nowych dowodów, podkreślając, że - stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. - postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia. Ponadto zarówno Prezes WUG, jak i sądy administracyjne nie dokonywały oceny dowodów wskazanych we wniosku skarżącej z [...] listopada 2014 r. o wznowienie postępowania, albowiem dotychczasowe rozstrzygnięcia dotyczyły kwestii formalnych. W tym stanie rzeczy niezasadny okazał się zarzut podważenia przez organ nadzoru górniczego wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w ogóle nie rozstrzygały sprawy merytorycznie i nie odnosiły się do oceny podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wbrew twierdzeniom spółki, nie doszło również do naruszenia art. 151 § 1 i art. 149 § 2 K.p.a., gdyż jak słusznie zauważył organ, samo wznowienie postępowania nie zawsze prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia. Celem postępowania rozpoznawczego było ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania, a tylko w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie organy słusznie uznały, że brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, gdyż przywołane przez stronę podstawy wznowienia postępowanie nie wyczerpują znamion art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Powyższe ustalenie nie narusza art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 2 K.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1, art. 7 i art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. przez niewłaściwą kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej polegającą na zaniechaniu stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, mimo rażącego naruszenia przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego przepisów: 1. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. przez stwierdzenie, że stanowiące podstawę wznowienia postępowania zeznania świadków (nowe dowody) dotyczą okoliczności znanej organowi orzekającemu w decyzji ostatecznej i tym samym nie uzasadniają potrzeby ponownego ustalenia stanu faktycznego oparciu o zeznania wnioskowanych świadków, 2. art. 149 § 2 i art. 151 § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia stępowania dowodowego, pomimo wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę nowych dowodów, czyli odmowę przesłuchania świadków, których zeznania stanowiły przyczynę wznowienia postępowania. Ewentualnie, na wypadek nie podzielenia zarzutu, że zaskarżona decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego została wydana w wyniku rażącego naruszenia prawa, wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewłaściwą kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej polegającą na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo naruszenia przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego przepisów: 1. art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. przez stwierdzenie, że stanowiące podstawę wznowienia postępowania zeznania świadków (nowe dowody) dotyczą okoliczności znanej organowi orzekającemu w decyzji ostatecznej i tym samym nie uzasadniają potrzeby ponownego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o zeznania wnioskowanych świadków, 2) art. 149 § 2 i art. 151 § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia postępowania dowodowego, pomimo wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę nowych dowodów, czyli odmowę przesłuchania świadków, których zeznania stanowiły przyczynę wznowienia postępowania, - przy czym uchybienia organu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowały zaniechaniem ustalenia stanu faktycznego w oparciu o wskazane nowe dowody i w konsekwencji zaniechaniem ponownego rozpoznania sprawy w wyniku wznowienia postępowania. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, czyli stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] kwietnia 2019 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.). Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, jak również wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wszystkie zarzuty w niej podnoszone nie są usprawiedliwione. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do rzekomego naruszenia szeregu przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 i art. 151 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającego na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji mimo rażącego naruszenia przez Prezesa WUG przepisów, ewentualnie niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji polegającej na zaniechaniu jej uchylenia. Przede wszystkim należało uznać zarzuty dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako całkowicie chybione, gdyż sprawa niniejsza obejmowała jedynie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i w tym zakresie Sąd I instancji miał obowiązek skontrolowania zaskarżonej decyzji, która wyraźnie określała przedmiot rozstrzygnięcia oraz podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie będzie odnosił się do zupełnie bezpodstawnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które nie były w tej sprawie stosowane i nie mogły być zastosowane z uwagi na zakres niniejszej sprawy wznowieniowej. Sąd I instancji kontrolował decyzję organu po wznowieniu postępowania administracyjnego i zbadaniu podstaw wznowieniowych, którą odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej merytorycznej objętej postępowaniem wznowieniowym. Organ, odmawiając uchylenia kontrolowanej decyzji o wymierzeniu opłaty eksploatacyjnej, zbadał obie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie zarówno czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, jak również nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy stwierdzić jednoznacznie, że zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z regułami kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisami art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i słusznie Sąd I instancji uznał, że kontrolowana decyzja w żadnym stopniu nie naruszyła tych przepisów, jak również pozostałych wskazanych w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji stwierdził, że okoliczności faktyczne, na które powoływał się wnioskodawca we wniosku o wznowienie postępowania, po pierwsze, nie były nowe, gdyż znane były organowi, który wydał decyzję podlegającą wznowieniu, a dowody w postaci oświadczeń świadków na okoliczność wydobywania piasku w latach 90. przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D. są nieistotne dla sprawy i nie stanowią podstawy wydania decyzji o odmiennej treści. W toku postępowania wznowieniowego ustalone zostało, że kwestia wydobywania piasku przez RSP w D. była podnoszona przez stronę w pismach z 25 lipca 2013 r. wraz z odwołaniem z 25 listopada 2013 r. W tych warunkach nie można przyjąć, że okoliczność wydobywania piasku przez RSP nie była znana organom obu instancji, co wynika również z uzasadnienia decyzji obu organów. WSA wskazał również na inne dowody świadczące, że powyższe okoliczności były przedmiotem analizy organów administracji, a potwierdzenie tej analizy znajduje się w uzasadnieniu decyzji z 13 listopada 2013 r. Odnośnie do przesłanki nowych dowodów w postaci oświadczeń świadków nieistniejących w dniu wydania decyzji, to również organ wyjaśnił, dlaczego ta przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie została w niniejszej sprawie spełniona. Ponadto organ szczegółowo odniósł się do zgłoszonych przez wnioskodawcę dowodów w postępowaniu wznowieniowym i stanowisko to zasadnie nie wzbudziło zastrzeżeń dla Sądu I instancji. Prezes WUG nie naruszył zatem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odmawiając przeprowadzenia tych dowodów i przesłuchania zgłoszonych świadków. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło