II GSK 1452/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-28
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Marcin Kamiński, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier, może być obciążony karą pieniężną, jeśli umowa najmu została wypowiedziana przed dniem kontroli, ale z okresem wypowiedzenia obejmującym datę kontroli?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący był posiadaczem zależnym lokalu w dniu kontroli, mimo wypowiedzenia umowy najmu. Sąd stwierdził, że umowa najmu, zawarta na czas określony z miesięcznym okresem wypowiedzenia, mogła zostać rozwiązana najwcześniej z końcem okresu wypowiedzenia, a nie w dniu złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu. W związku z tym, skarżący nadal posiadał prawa do lokalu w dniu kontroli, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej za posiadanie niezarejestrowanych automatów do gier.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celno-skarbowi skontrolowali lokal, w którym znaleziono pięć niezarejestrowanych automatów do gier. Najemcą lokalu był skarżący, który posiadał umowę najmu z dnia 1 marca 2017 r. W dniu kontroli (6 kwietnia 2017 r.) skarżący nadal prowadził działalność usługową w lokalu. Organy administracji nałożyły na skarżącego karę pieniężną jako posiadacza zależnego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od M. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 10 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 928/20 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 lipca 2020 r. nr 2201-IOA.4246.20.2020.6 w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 10800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 928/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. K. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy, organ) z dnia 6 lipca 2020 r. nr 2201-IOA.4246.20.2020.6 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
W dniu 6 kwietnia 2017 r. funkcjonariusze Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni przeprowadzili kontrolę w zakresie legalności urządzania gier hazardowych na automatach w lokalu S. zlokalizowanym przy ul. [...] w G. Kontrola ta wykazała, że w ww. lokalu znajdowało się pięć automatów do gry, podłączonych do sieci elektrycznej i aktywnych. W toku postępowania kontrolnego ustalono, że najemcą lokalu, na podstawie umowy najmu z dnia 1 marca 2017 r. zawartej z jego właścicielem, był skarżący. W trakcie kontroli dokonano oględzin przedmiotowych automatów, w wyniku czego stwierdzono, że automaty wyposażone były we wrzutniki monet i akceptory banknotów. Jednocześnie przeprowadzono eksperyment na przedmiotowych automatach, który wykazał, że gry były urządzane o wygrane rzeczowe i pieniężne, a uzyskiwane wyniki gry były nieprzewidywalne, niezależne od woli i zręczności grającego. Ustalono również, że automaty nie posiadały stosownych zezwoleń na urządzenie gier i użytkowane były bez dokonania rejestracji. Ponadto sporządzono dokumentację fotograficzną i filmową.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (organ I instancji) decyzją z dnia 6 lutego 2020 r. wymierzył skarżącemu jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry (Appolo Games nr AP1TJ0016368, AP1TJ0023600, AP1TJ0024965, AP1TJ0023370, AP1TJ001672) i w którym prowadzona była działalność usługowa, karę pieniężną w wysokości 500.000 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 6 lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest uznanie skarżącego za posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry i w którym była prowadzona działalność usługowa, a tym samym wymierzenia mu kary pieniężnej, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Organ wskazał, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera definicji pojęcia posiadacza zależnego, a zatem w tym zakresie należy posłużyć się definicją wynikającą z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (k.c.) oraz przyjąć, że podmiotem tym jest zarówno ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 6 kwietnia 2017 r. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych ujawniono 5 automatów do gier, których charakter odpowiadał definicji gier na automatach zawartej w ustawie o grach hazardowych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż umowa najmu z dnia 1 marca 2017 r., dotycząca spornego lokalu, przewidywała miesięczny okres wypowiedzenia. Mimo, iż w aktach sprawy znajduje się wypowiedzenie umowy najmu z dnia 31 marca 2017 r., to w dniu kontroli w lokalu znajdowały się sporne automaty, a więc skarżący na dzień kontroli nadal prowadził działalność. Zdaniem organu, umowa najmu wygasła z upływem okresu wypowiedzenia, a więc w dniu 30 kwietnia 2017 r., co znajduje potwierdzenie w zeznaniach właściciela lokalu (świadek zeznał, że skarżący oddał mu klucze do lokalu dopiero po trzech, czterech miesiącach, a czynsz najmu za kwiecień 2017 r. został uregulowany przez skarżącego pod koniec miesiąca, gotówką w miejscu zamieszkania świadka). Ponadto w dniu przeprowadzonej kontroli skarżący był nadal związany umową z S. sp. z o.o. sp. k. w przedmiocie usług monitorowania sygnałów lokalnego systemu alarmowego i interwencji. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji stanął na stanowisku, że w dniu kontroli skarżący nadal posiadał prawa do przedmiotowego lokalu, a zatem słusznie uznany został za posiadacza zależnego lokalu i w związku z tym prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz, ewentualnie, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie w świetle przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. wymierzono skarżącemu karę pieniężną jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry. Skarżący podniósł zarzuty prawidłowości zgromadzenia i oceny przez organy podatkowe materiału dowodowego sprawy oraz ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji legalności stwierdzenia organów, iż w sprawie wystąpiły podstawy do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. WSA w Gdańsku przypominał, że treść art. 89 u.g.h. z dniem 1 kwietnia 2017 r. została zmieniona ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw. W ocenie Sądu, ze względu na datę kontroli i ujawnienia naruszenia prawa w sprawie zastosowanie znajdują przepisy w nowym brzmieniu. WSA stwierdził, że zarzuty i twierdzenia skarżącego, że w dniu przeprowadzenia kontroli nie był posiadaczem zależnym lokalu wskutek wypowiedzenia umowy najmu ze skutkiem na dzień 31 marca 2017 r., nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Umowa najmu lokalu została zawarta na czas określony, a w jej par. 9 wskazano, że każda ze stron może wypowiedzieć niniejszą umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia. Nie przewidziano natomiast możliwości jej rozwiązania w trybie natychmiastowym, a zatem nie mogła zostać ona rozwiązana z dniem 31 marca 2017 r. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wypowiedzenie umowy najmu z dniem 31 marca 2017 r. nie wywołało zamierzonych przez skarżącego skutków prawnych. Sąd Wojewódzki podniósł, że po 1 kwietnia 2017 r. skarżący nadal był faktycznym i jedynym użytkującym przedmiotowy lokal na cele własnej działalności. Skarżący prowadził w tym okresie w ww. lokalu działalność usługową przez udostępnienie automatów do gier. Sąd I instancji wskazał także, że organy celno-skarbowe władne były samodzielnie, to jest bez uzyskania wcześniejszej decyzji Ministra Finansów wydanej na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h., ustalić, że zakwestionowane urządzenie było automatem do gier hazardowych. Istotne w tym zakresie fakty i okoliczności ustalono na podstawie dowodu z eksperymentu przeprowadzonego podczas czynności kontrolnych. Sąd I instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i jego oceny. Organy orzekające wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja była wystarczająca do jego podjęcia. Tym samym nieusprawiedliwione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie kompletności materiału dowodowego, prawidłowości jego gromadzenia i jego oceny oraz ujęcia tej oceny w uzasadnieniu decyzji. Organy wskazały w uzasadnieniu decyzji przesłanki ustalenia losowego charakteru gier prowadzonych na spornych urządzeniach, okoliczności urządzania gier bez koncesji lub zezwolenia, a także tego, że skarżący była posiadaczem zależnym lokalu, w którym prowadzona była działalność usługowa.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie, o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 lipca 2020 roku, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a) zarzucono naruszenie:
1. art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 2008 roku o grach hazardowych (u.g.h.), poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące nałożeniem na Skarżącego jako posiadacza zależnego lokalu kary pieniężnej w wysokości 500.000 zł, w sytuacji gdy z przedstawionego w toku postępowania materiału dowodowego wynika że, "przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o grach hazardowych, w wyniku której zostało rozszerzone grono podmiotów, na których może zostać nałożona kara na podstawie przepisów niniejszej ustawy", skarżący wypowiedział umowę najmu, w związku z czym w dniu przeprowadzenia kontroli nie był posiadaczem zależnym powyższego lokalu, a więc nie zachodziły więc przesłanki pozwalające na wymierzenie kary;
2. art. 89 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2008 roku o grach hazardowych, poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące wymierzeniem Skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 500.000 zł, jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier o nazwach Apollo Games nr AP1TJ0016368, Apollo Games nr APITJOO236OO5 Apollo Games nr AP1TJ0024965, Apollo Games nr AP1TJ0023370, Apollo Games nr AP1TJ0016725 i w którym prowadzona była działalność usługowa, w sytuacji gdy w lokalu S. zlokalizowanym przy ulicy [...] w G., w którym znajdowały się wskazane w decyzji automaty, nie była prowadzona działalność usługowa w rozumieniu przywołanego przepisu ustawy, w związku z czym nie zachodziły przesłanki pozwalające na nałożenie kary.
Na postawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które "miały istotny wpływ na wynik sprawy", tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121, 122 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (o.p.) w zw. z art. 187 § 1 o.p., "poprzez ich niezastosowania i nieuchylenie zaskarżonej decyzji", podczas gdy organ podatkowy w toku postępowania dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, "polegającej na":
- niepodjęciu przez organ wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia rzeczywistych czynności podejmowanych przez skarżącego w stosunku do wskazanych w decyzji urządzeń, w tym przesłuchania w charakterze świadków przedstawicieli właściciela automatów,
- pominięciu wszystkich dowodów "świadczących na jego korzyść", w tym w szczególności "złożonego w dniu 31.03.2017 roku, wypowiedzenia lokalu co skutkowało uznaniem skarżącego za posiadacza zależnego lokalu", w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier,
"które te okoliczności mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w przypadku podjęcia przez organ wszystkich czynności oraz uwzględnieniu dowodu w postaci wypowiedzenia umowy lokalu z dnia 31.03.2017 r., niemożliwe byłoby wymierzenie Skarżącemu kary, ponieważ w dniu przeprowadzania kontroli nie był on już posiadaczem zależnym lokalu";
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 197 § 1 o.p. poprzez ich "niezastosowania i nieuchylenie zaskarżonej decyzji", podczas gdy organ podatkowy w toku postępowania dokonał ustaleń faktycznych, "dotyczących charakteru gry na automatach do gry o nazwach Apollo Games nr AP1TJ0016368, Apollo Games nr AP1TJ0023600, Apollo Games nr AP1TJ0024965, Apollo Games nr AP1TJ0023370, Apollo Games nr AP1TJ0016725", wyłączenie w oparciu eksperyment przeprowadzony przez funkcjonariuszy celno-skarbowych, "co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ w niniejszej sprawie niezbędne było przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego, który to dowód mógł wykazać, że gry prowadzone na zatrzymanych w lokalu automatach nie miały charakteru losowego;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 191 o.p. poprzez ich "niezastosowania i nieuchylenie zaskarżonej decyzji", podczas gdy organ podatkowy w toku postępowania dokonał niezgodnej ze wskazaniami wiedzy, wybiórczej oraz niezgodnej z zasadami doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, "wyrażającą się w uznania", że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki pozwalające na wymierzenie skarżącemu kary, jako posiadaczowi zależnemu lokalu S. zlokalizowanego przy ulicy [...] w G., w którym znajdowały się wskazane w decyzji automaty, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego w postaci wypowiedzenia umowy najmu oraz zeznań świadka, właściciela lokalu wynika, że umowa najmu lokalu została rozwiązania w dniu 31 marca 2017 roku, czyli przed wejściem w życie przepisów pozwalających na nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, jako posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier, "co mogło mieć wpływ na wynik niniejszej sprawie" /błędy językowe i redakcyjne w oryginale skargi kasacyjnej/.
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
2. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a.
3. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że są one pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
4. Oddaleniu w pierwszej kolejności podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121, 122, 187 § 1 o.p., w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 o.p. oraz w zw. z art. 191 o.p.
Autor skargi kasacyjnej, za pośrednictwem powyższych zarzutów, podjął bezskuteczną próbę podważenia prawidłowości pozytywnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji, imputując kontrolowanemu Sądowi Wojewódzkiemu niedostrzeżenie istotnych wad postępowania administracyjnego.
Odnosząc się – w granicach wystarczająco skonkretyzowanego opisu rozważanej podstawy kasacyjnej – do twierdzeń skargi kasacyjnej na tle istotnych prawnie elementów stanu faktycznego sprawy, należało stwierdzić, że twierdzenia te są pozbawionymi dostatecznego uzasadnienia polemicznymi postulatami strony skarżącej.
Po pierwsze, nie poddaje się w pełni efektywnej ocenie kasacyjnej twierdzenie kasacyjne, że kontrolowane organy naruszyły zasady prawdy materialnej oraz oficjalności postępowania dowodowego przez niepodjęcie "wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia rzeczywistych czynności podejmowanych przez skarżącego w stosunku do wskazanych w decyzji urządzeń, w tym przesłuchania w charakterze świadków przedstawicieli właściciela automatów", oraz pominięcie "wszystkich dowodów świadczących na jego korzyść, w tym w szczególności złożonego w dniu 31.03.2017 roku, wypowiedzenia lokalu co skutkowało uznaniem skarżącego za posiadacza zależnego lokalu". Niezależnie od powyższego defektu konstrukcyjnego skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że analizowany zarzut został ostatecznie skierowany na zwalczanie ustaleń faktycznych organów w zakresie, w jakim przyjęły one, że skarżący kasacyjnie był w dniu przeprowadzania kontroli posiadaczem zależnym lokalu, którym znajdowały się sporne niezarejestrowane automaty do gier. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił jednak odpowiednich przesłanek i argumentów, które mogłyby obalić zaakceptowane przez Sąd a quo ustalenia w tym zakresie. Przede wszystkim nie podważono wiarygodności formalnej i materialnej zasadniczych dowodów dokumentowych będących podstawą przyjęcia, że w dniu 6 kwietnia 2017 r. skarżący był nadal posiadaczem zależnym spornego lokalu użytkowego, skoro dotycząca go umowa najmu z dnia 1 marca 2017 r., zawarta z zastrzeżeniem miesięcznego okresu wypowiedzenia (pkt 9 ww. umowy), została wypowiedziana przez skarżącego w drodze oświadczenia z dnia 31 marca 2017 r., a zatem umowny termin jej rozwiązania przypadł na dzień 30 kwietnia 2017 r. (niezależnie od tego, że z prawidłowych ustaleń faktycznych organów – poczynionych na podstawie zeznań właściciela lokalu – wynika, że czynsz najmu został uiszczony przez skarżącego również za miesiąc kwiecień 2017 r., a sam lokal był zajmowany przez ww. także po dniu 30 kwietnia 2017 r.). Jest przy tym oczywiste, że błędne określenie w treści powyższego oświadczenia terminu rozwiązania umowy (31 marca 2017 r.) było bezskuteczne prawnie, a w miejsce wadliwego terminu weszły skutki prawne wynikające z postanowień umownych w związku z regulacją kodeksu cywilnego (art. 673 § 1 k.c.). W tej sytuacji domaganie się prowadzenia dalszych czynności wyjaśniających i dowodowych należało ocenić jako zmierzające do przedłużenia postępowania.
Po drugie, nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie kasacyjnie, że kontrolowane organy nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych co do "charakteru gry" zainstalowanej na spornych automatach do gry, gdyż ustalenia te nastąpiły "wyłączenie w oparciu eksperyment przeprowadzony przez funkcjonariuszy celno-skarbowych", a w niniejszej sprawie "niezbędne było przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego, który to dowód mógł wykazać, że gry prowadzone na zatrzymanych w lokalu automatach nie miały charakteru losowego".
Ustalenia faktyczne organów orzekających w sprawie w przedmiocie określenia charakteru gier urządzanych na spornych automatach, dokonane na podstawie wyników eksperymentu kontrolnego upoważnionych funkcjonariuszy celno-skarbowych, były prawidłowe i wystarczające do uznania, że w lokalu użytkowanym przez skarżącego (jako posiadacza zależnego) w dniu kontroli znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier, o których mowa w art. 2 ust. 3-4 i ust. 5 u.g.h. Powyższy eksperyment procesowy został przeprowadzony na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 54 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Stosownie do treści ww. regulacji, w ramach kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, funkcjonariusze administracji skarbowej są upoważnieni do przeprowadzania, w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Z akt sprawy wynika, że przeprowadzenie eksperymentu było uzasadnione, albowiem miało na celu zbadanie cech i właściwości działania zatrzymanych urządzeń oraz możliwości prowadzania na nich gier hazardowych. Procedura oraz wyniki eksperymentu zostały utrwalone w protokole eksperymentu procesowego, którego legalność i wiarygodność nie budzą wątpliwości. Prawidłowość formalna przeprowadzenia eksperymentu oraz jego jednoznaczne wyniki eliminowały potrzebę rozważenia możliwości dopuszczenia w tym zakresie dalszych środków dowodowych.
Podmioty objęte sankcjami, o których mowa w art. 89 u.g.h., muszą mieć w tym zakresie na względzie, że ustawa o grach hazardowych przewiduje odrębną i autonomiczną procedurę urzędowego stwierdzenia w drodze decyzji ministra właściwego do spraw finansów, czy gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5a u.g.h. są grami losowymi, zakładami wzajemnymi, grami w karty albo grami na automacie w rozumieniu ustawy (art. 2 ust. 6 u.g.h.). Decyzja tego rodzaju może zostać wydana z urzędu lub na wniosek podmiotów legalnie planujących albo realizujących odpowiednie przedsięwzięcie w zakresie gier hazardowych, co pozwala tego rodzaju podmiotom na uzyskanie pewności prawnej co do charakteru gier. Jeżeli jednak charakter gier na danym urządzeniu zostanie ustalony w wyniku kontroli lub czynności procesowych przeprowadzonych zgodnie z odrębnymi przepisami przez organy Krajowej Administracji Skarbowej (zob. m.in. art. 64 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 54 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej), zainteresowany podmiot traci możliwość uzyskania decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h. (art. 2 ust. 7a u.g.h.). Należy również uwzględnić, że zgodnie z art. 23f ust. 3b u.g.h. w ramach upoważnienia do badań technicznych automatów do gier, urządzeń losujących lub urządzeń do gier jednostka badająca, o której mowa w art. 23f ust. 2 u.g.h., jest uprawniona do przeprowadzania badania technicznego automatów do gier, urządzeń losujących lub urządzeń do gier na zlecenie podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier hazardowych, podmiotu wykonującego monopol państwa oraz badania technicznego, w celu wydania decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6. Z regulacji tej wynika, że poza wypadkami określonymi w art. 2 ust. 6 i art. 23b ust. 1 u.g.h. właściwe organy administracji skarbowej nie są uprawnione do występowania o przeprowadzanie badań technicznych przez jednostki badające, o których mowa w art. 23f ust. 3b u.g.h. (zob. wyroki NSA z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt: II GSK 2123/22; II GSK 2293/22; II GSK 1192/22; II GSK 2301/22), co w istocie eliminuje również możliwość ustalania w świetle art. 2 ust. 3-5 u.g.h. charakteru gier przeznaczonych do rozgrywania na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych za pośrednictwem opinii biegłego odpowiedniej specjalności, powołanego w toku postępowania o wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 u.g.h.
Po trzecie, oczywiście bezzasadny jest zarzut, że kontrolowany Sąd Wojewódzki przeprowadził wadliwą kontrolę oceny dowodów przez organy orzekające w sprawie. Pomijając już ułomność konstrukcyjną zarzutu c) na tle art. 191 o.p., jako całkowicie niezrozumiałe pozostaje twierdzenie, że organy te dokonały "niezgodnej ze wskazaniami wiedzy, wybiórczej oraz niezgodnej z zasadami doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego" w zakresie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu oraz zeznań świadka (właściciela lokalu). Jak już bowiem stwierdzono, ocena powyższych dowodów jest w pełni prawidłowa, a one same były wystarczającą podstawą do przyjęcia, że sporna umowa najmu lokalu użytkowego mogła zostać rozwiązana w stanie faktycznym sprawy najwcześniej z dniem 30 kwietnia 2017 r., co implikuje wniosek, że skoro w dniu 6 kwietnia 2017 r. stwierdzono, że w spornym lokalu, w którym prowadzona była działalność usługowa, znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier, to skarżący kasacyjnie jako posiadacz zależny tego lokalu prawidłowo został pociągnięty do odpowiedzialności sankcyjnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.
Wobec niepodważenia prawidłowości oceny legalnościowej stanu faktycznego, który był podstawą wykładni i zastosowania prawa materialnego w przedmiotowej sprawie, oddaleniu podlegały także zarzuty błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Zarzuty te odwołują się bowiem do stanu faktycznego sprawy, który skarżący uznaje za miarodajny, a nie do stanu, który został pozytywnie zweryfikowany przez Sąd a quo i który stał się ostatecznie wiążący w postępowaniu kasacyjnym.
5. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło