II GSK 1636/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-26

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Andrzej Skoczylas, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu, podlega karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy?
Ratio decidendi
Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem, od 14 lipca 2011 r. podlega karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten nie jest przepisem technicznym i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w sklepie R. J. cztery automaty do gier, na których stwierdzono charakter losowy gier. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył R. J. karę pieniężną w kwocie 48.000 zł za urządzanie gier poza kasynem. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że zastosowano niewłaściwy przepis prawa materialnego. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalono skargę R. J. i zasądzono od R. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze 720 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Go 566/15 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od R. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Go 566/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry, 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gorzowie Wielkopolskim z [...] marca 2015 r., oraz 2/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu [...] maja 2013 r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w Gorzowie Wlkp. w sklepie przy ul. [...] [...] w Ś. prowadzonym przez R. J. przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.g.h.). W lokalu kontrolujący ujawnili 4 urządzenia do gier: dwa automaty APEX MULTI MAGIC II, AZTEC i ATLANTIC CITY. Funkcjonariusze przeprowadzili eksperyment polegający na odtworzeniu możliwości gier, w wyniku których stwierdzono, że gry na urządzeniu mają charakter losowy, a ich rezultat nie zależy od zręczności grającego. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. r. Naczelnik Urzędu Celnego w Gorzowie Wlkp. wymierzył R. J. karę pieniężną w kwocie łącznej 48.000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na czterech wskazanych automatach. Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Na podstawie przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu oraz opinii biegłego sądowego ustalono, że urządzenia służą do celów komercyjnych, zaś wyniki gier na nich przeprowadzonych mają charakter losowy. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie należało uznać, że gry na spornych urządzeniach mają charakter losowy, gdyż gracz nie ma wiedzy, jaki będzie wynik gry. Bezspornym jest również ustalenie, iż gry na przedmiotowych urządzeniach można prowadzić o wygrane pieniężne lub rzeczowe, co wypełnia kolejną przesłankę z ustawy o grach hazardowych, uprawniającą organ do zakwalifikowania spornych urządzeń do automatów do gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Wobec uznania przedmiotowych urządzeń za automaty do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i bezspornego użytkowania ich poza kasynem gry, zaistniała również przesłanka do wymierzenia stronie kary pieniężnej w trybie określonym w art. 89 u.g.h. Organ wskazał również, że przepisy ustawy hazardowej, na podstawie których zapadła zaskarżona decyzja, nie zostały uchylone, a Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o ich niekonstytucyjności, wobec czego ustawa nadal obowiązuje i posiada moc prawną w polskim systemie prawnym. Brak jest zatem podstaw do odmowy ich stosowania. Za bezpodstawne organ uznał też zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 u.g.h. i art. 24 i art. 107 § 1 K.k.s. Podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, norma art. 121 § 1 O.p. nie zawiera zasady "in dubio tributario", gdyż stanowi ona, że "postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych", czego nie można rozumieć jako nakaz "orzekania na korzyść strony". W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej kontroli wykonywanej przez tę Służbę podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. Czynności kontrolne w niniejszej sprawie polegały na odtworzeniu możliwości gry na automacie. Przepisy te zarówno dają prawo, jak i obowiązek dokonywania kontroli, tym samym za nieuzasadnione i nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym organ uznał zarzuty przeprowadzenia spornych czynności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 187 § 1 O.p., Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż kwestia rozstrzygania przez Ministra Finansów w drodze decyzji, czy gry prowadzone na zajętych automatach są grami losowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych była zbędna. Skoro, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na przedmiotowych automatach urządzano gry w celach komercyjnych o charakterze losowym, urządzenia te wypełniają normę z art. 2 ust. 5 u.g.h. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry na podstawie koncesji na jego prowadzenie. Skoro zatem urządzanie gier na automatach dozwolone jest tylko i wyłącznie w kasynie gry w oparciu o koncesję na jego prowadzenie, to skarżący nie posiadając takiej koncesji nie posiada uprawnień do urządzania również gier na automatach. Wobec tego chybione są zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 oraz w zw. z art. 6 ust. 4 i w zw. z art. 2 ust. 5 u.g.h. poprzez błędne zastosowanie. W skardze na powyższą decyzję R. J. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł m.in., że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wprowadza karę pieniężną dla urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Dla możliwości nałożenia tej kary konieczne jest łączne ustalenie, że gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy oraz, że adresat decyzji wymierzającej karę był podmiotem urządzającym takie gry poza kasynem albo bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna. Zdaniem skarżącego, przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. zakazujący urządzania gier w jakichkolwiek innych miejscach aniżeli kasyna stanowi przepis techniczny (co jednoznacznie wynika z uzasadnienia wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.), który został pominięty przez Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie. Strona podkreśliła również wyłączność kompetencji Ministra Finansów do rozstrzygania o tym, jaki automat jest automatem do gry w rozumieniu ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje administracyjne obu instancji. Sąd I instancji stwierdził, że tytuł prawny do opisanych w decyzjach automatów do gier przysługiwał skarżącemu i to on pozostawał podmiotem urządzającym grę na automatach w rozumieniu u.g.h. Ustaleń tych skarżący nie zwalczał ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze. Za prawidłowe Sąd uznał także ustalenia organów, że poddane kontroli urządzenia umożliwiały grę na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Wskazują na to ustalenia i wnioski zawarte w opinii biegłego sądowego R. R., które są zbieżne z ustaleniami poczynionymi przez funkcjonariuszy celnych podczas oględzin w dniu kontroli, w trakcie której przeprowadzono jednocześnie eksperyment, co zostało utrwalone w sporządzonym z tych czynności protokole. Zdaniem Sądu, skarżący urządzał gry na automatach bez koncesji, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 u.g.h., a także nie legitymował się wydanym na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. nr 4, poz. 27 ze zm., zwanej dalej jako u.g.z.w.), zezwoleniem na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, które na mocy przepisów przejściowych zawartych w art. 129 ust. 1 u.g.h. uprawniałyby go do urządzania takich gier na automatach w lokalu, w którym funkcjonariusze urzędu celnego w trakcie kontroli stwierdzili ich wystawienie. Chodzi tutaj o zezwolenie udzielone przed dniem wejścia w życie u.g.h., zgodnie z którym skarżący byłby uprawniona do wystawienia automatu do gier o niskich wygranych w kontrolowanym lokalu do czasu wygaśnięcia zezwolenia, a które na podstawie art. 141 u.g.h. wyłączałoby możliwość stosowania sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Mimo powyższych ustaleń Sąd I instancji uznał, że nałożenie na skarżącego kary pieniężnej nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Jak wynika bowiem ze wskazanych w decyzjach organów obu instancji podstaw prawnych kara wymierzona została w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przy czym organ I instancji powołał się dodatkowo na przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy. Sąd wskazał, że w świetle regulacji art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność gospodarcza związana z prowadzeniem gier hazardowych jest reglamentowana przez państwo. Działalność w zakresie gier na automatach wymaga zatem uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna, co oznacza, że prowadzenie takiej działalności bez koncesji wyczerpuje dyspozycję art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., stanowiącego sankcję za naruszenie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 u.g.h. Skutkiem tego musi być uznanie, że art. 6 ust. 1 i 14 ust. 1 u.g.h. to dwie normy, z których wynikają dwa różne zakazy znajdujące potwierdzenie w treści art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., zatem konstytuujące dwa różne delikty administracyjne zagrożone różnymi karami. Zdaniem Sądu, oznacza to, że Spółka działała w sposób naruszający prawo, jednakże podstawą prawną wymierzenia kary w takiej sytuacji stanowić mógł przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Podmiot bowiem, który nie legitymuje się zezwoleniem albo koncesją działa nielegalnie i podlega karze pieniężnej, która wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej nielegalnie gry (art. 89 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.). Tymczasem organy do ustalonego stanu faktycznego sprawy zastosowały jako podstawę orzeczenia kary normę, która jest skierowana do podmiotów mających koncesję na prowadzenie kasyna w sytuacji, gdy zastosowanie powinna znaleźć norma z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Sąd uznał zatem, że skoro nielegalne działanie podmiotu usankcjonowane zostało w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., to przyjąć należy, że kara za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., dotyczy urządzającego te gry legalnie, lecz z naruszeniem warunków prowadzenia działalności w tym zakresie. Zdaniem Sądu, za konstatacją taką przemawia także ustalenie w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. kary za delikt opisany w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, która umożliwia podmiotowi urządzającemu grę na automacie poza kasynem gry, zachowanie przychodu z tej gry ponad kwotę kary. Nie sposób bowiem przyjąć, aby podmiot działający nielegalnie mógł być premiowany w ten sposób, gdyż jednakowe traktowanie tych podmiotów pozostawałoby także w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd I instancji wskazał, że nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie dotyczące wysokości osiągniętego przychodu z kontrolowanych automatów. Konieczne jest zatem dokonanie ustaleń w odniesieniu do wysokości przychodu uzyskanego w wyniku funkcjonowania automatów. Sąd I instancji uznał, że nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty Skarżącego w zakresie twierdzenia o bezskuteczności przepisów u.g.h. wobec braku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej. Delikt administracyjny opisany w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie ma bowiem powiązania z art. 14 ust. 1 u.g.h., gdyż obejmuje katalog czynów niepozostających w związku z nakazami lub zakazami ujętymi w art. 14 ust. 1 u.g.h., a więc z miejscem urządzania gier, lecz dotyczy urządzania gier hazardowych bez stosownego upoważnienia, jak też bez zarejestrowania automatu lub urządzenia. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. pozostaje natomiast w związku z art. 6 ust. 1 u.g.h. Odnośnie charakteru, pozostającego z nim w związku przepisu art. 6 ust. 1 u.g.h., Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 17 września 2015 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1711/15 - w zakresie zawartej w nim oceny o braku "techniczności" tego przepisu i niemożności traktowania go na równi z przepisem art. 14 ust. 1 u.g.h. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania skargi do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) poprzez uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji pomimo tego, iż w sprawie nie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa uzasadniających takie rozstrzygnięcie; art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 181 oraz 191 Ordynacji podatkowej polegające na uznaniu, iż organ winien w niniejszej sprawie dokonać ustaleń pozwalających na ustalenie wysokości kary. 2. przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem w stanie faktycznym sprawy, tj. urządzaniem gry na automacie poza kasynem gry winien znaleźć zastosowanie art. 89 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż w przypadku stwierdzonego braku u urządzającego gry hazardowe zezwolenia na urządzanie gier poza kasynem, przepis ten nie znajdzie zastosowania i w skutek takiego przyjęcia niezastosowanie przywołanego przepisu przez Sąd, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy, tj. urządzaniem gry na automacie poza kasynem gry przepis ten winien znaleźć zastosowanie. W uzasadnieniu organ przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. J. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona przez Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie zasługuje na uwzględnienie, bowiem została oparta na usprawiedliwionej podstawie, o której stanowi art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Gorzowie Wielkopolskim naruszają prawo bowiem dokonały wadliwej kwalifikacji deliktu popełnionego przez skarżącego do normy prawnej wynikającej z treści art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. w sytuacji, gdy w sprawie zastosowanie winna znaleźć regulacja zawarta w art. 89 ust. 1pkt 1 u.g.h., a w konsekwencji wadliwie zastosowały przepis art. 89 ust.2 pkt 2 u.g.h. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie prawa materialnego. Zgodnie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry. W takim przypadku - w myśl art. 89 ust. 2 pkt 1 - wysokość wymierzanej kary wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry. Z kolei stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadkach wynosi 12.000 zł od każdego automatu. Treść przytoczonych uregulowań wskazuje, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowią dwie odrębne i niezależne od siebie podstawy prawne do nałożenia kary pieniężnej w sytuacjach objętych hipotezami tych przepisów. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - wbrew wywodom Sądu I instancji - powołanie przez organ art. 89 ust. 1 pkt 2, a w konsekwencji art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. - jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia - było prawidłowe (por. np. wyrok NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 894/16; wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 1455/16; wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 1176/16; wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 1604/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa kwestia - wobec niejednolitego orzecznictwa - była przedmiotem wniosku Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie w składzie siedmiu sędziów uchwały wyjaśniającej m.in. zagadnienie "czy urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy". Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę, stanowiącą w punkcie 2, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji przyjęcia, że w sprawie zastosowanie znajdował art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji nie miał podstaw by uznać, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia stosowanych czynności dowodowych celem ustalenia wysokości kary odpowiadającej wysokości 100% przychodu uzyskanego z gry. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Poza sporem pozostaje bowiem, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynami gry, co z kolei uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Należy mieć przy tym na względzie, że Naczelny Sąd Administracyjny powołaną wyżej uchwałą przesądził, że "Artykuł 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz.UE.L 1998.204.37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy". Oparcie skargi kasacyjnej na usprawiedliwionych zarzutach naruszenia prawa materialnego obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku. Jednocześnie uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę strony. Jak już bowiem wcześniej wskazano istotne elementy stanu faktycznego, niezakwestionowane w postępowaniu kasacyjnym, uprawniały do przyjęcia, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry, a tym samym podlegał sankcji administracyjnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wysokość nałożonej kary odpowiada treści art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a. Przepis art. 207 § 2 p.p.s.a. pozwala na miarkowanie kosztów, więc odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub części w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Biorąc pod uwagę znany Sądowi z urzędu fakt, że organ wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wiele podobnej treści skarg kasacyjnych w tożsamych rodzajowo sprawach oraz trudną sytuację materialną strony skarżącej w I instancji, o której świadczy przyznane jej w niniejszym postępowaniu częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, NSA uznał, że zastosowanie wspomnianego przepisu jest uzasadnione i ograniczył zwrot kosztów na rzecz organu jedynie do wysokości uiszczonego przez niego wpisu od skargi kasacyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło