II GSK 1644/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędziowie NSA Anna Robotowska Marzenna Zielińska Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. S.A., B., F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 160/14 w sprawie ze skargi B. S.A., B., F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 4 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 160/14 odrzucił skargę B. S.A. z siedzibą w B., Francja (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. umarzającą postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji odmawiającej uznania prawa ochronnego na znak towarowy SOBIESKI zarejestrowany w trybie Porozumienia Madryckiego za numerem [...] na rzecz B. S.A. z siedzibą w B., Francja. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. (doręczoną pełnomocnikowi skarżącej w dniu 20 listopada 2013 r.) wniosła ww. Spółka, przy czym, jak wynikało z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, złożyła ją w dniu 20 grudnia 2013 r. za pośrednictwem faksu, natomiast skarga podpisana przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika złożona została w Urzędzie Patentowym RP w dniu 13 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając skargę stwierdził, że zasady wnoszenia skargi regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), a nie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.). Możliwość wniesienia pisma drogą elektroniczną reguluje art. 61 § 3a k.p.a., jednak nie obowiązują one w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem złożenie do sądu pisma drogą elektroniczną w ocenie Sądu nie wywołuje skutków prawnych. Zasady te znajdują zastosowanie do sposobu wniesienia skargi, bowiem postępowanie przed sądem rozpoczyna się od tej czynności. Podkreślono, że informacja o niewywoływaniu skutków prawnych przez pisma procesowe składane drogą elektroniczną znajduje się na stronie internetowej sądu: www.warszawa.wsa.gov.pl w zakładce "Skargi i wnioski". Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, ze skargę należało uznać za złożoną dopiero z dniem 13 stycznia 2014 r., tj. z chwilą złożenia w organie skargi, podpisanej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika Spółki, a więc po upływie terminu trzydziestu dniu liczonego od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu pierwszej instancji złożyła B. S.A. z siedzibą w B., Francja - reprezentowana przez E. M. rzecznika patentowego - wnosząc o uchylenie w całości orzeczenia z powodu jego niezgodności z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także o przeprowadzenie rozprawy z udziałem pełnomocnika skarżącej, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych lub wg spisu kosztów przedłożonego na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 naruszenie szeregu następujących przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy: 1) art. 3 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. w wyniku przekroczenia przez Sąd I instancji zawartych w art. 3 §1 p.p.s.a. prerogatyw kontrolnych i bezpodstawne odrzucenie w oparciu o błędne ustalenia faktyczne oraz błędną ocenę materiału zgromadzonego w aktach sprawy przez organ administracji - skutkiem czego nastąpiło niesłuszne odrzucenie skargi z dnia 20 grudnia 2013 r.; 2) art. 134 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w wyniku podjęcia rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi bez wskazania podstawy prawnej i arbitralnego uznania przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozstrzygnięcia co do przekroczenia terminu złożenia skargi na decyzję organu administracji z dnia [...] listopada 2013 r., skutkiem czego nastąpiło niesłuszne odrzucenie skargi z dnia 20 grudnia 2013 r. Autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że postępowanie ma charakter proceduralny, także zarzuty kasacyjne dotyczą przede wszystkim wskazanych błędów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy. Jednakże warto rozważyć w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa polegającego na naruszeniu zasad interpretacji przepisów o trybie składania/doręczania pism procesowych, uregulowanym w ustawie p.p.s.a. oraz ich zastosowanie do doręczenia skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w postępowaniu przed którym przepisy p.p.s.a nie obowiązują, a który jest związany przepisami k.p.a. oraz ustawy prawo własności przemysłowej, a także przepisów dotyczących czynności warunkujących bieg postępowania, skutkiem czego nastąpiło niesłuszne oddalenie skargi z dnia 20 grudnia 2013 r. W ocenie skarżącej powyższe naruszenia, zarówno przepisów postępowania, jak i w ograniczonym zakresie ogólnych przepisów prawa materialnego, uzasadniają w pełni złożenie skargi kasacyjnej. Skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia Sądu I instancji, bowiem pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zawarty w uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 marca 2014 r. zamyka postępowanie i uniemożliwia wydanie końcowego rozstrzygnięcia korzystnego dla skarżącej, ostatecznie przesądzając sprawę, mimo zaistnienia okoliczności faktycznych, sprzecznych z wolą i decyzjami skarżącej, skutkiem których pozbawiona była możliwości realizacji swoich słusznych interesów i potwierdzenia w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej nr [...], będącej istotnym składnikiem mienia skarżącej. Autor skargi kasacyjnej wskazał argumenty przemawiające - jego zdaniem - za trafnością zarzutów podniesionych w petitum złożonego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a. Nieważność postępowania w tej sprawie nie wystąpiła, dlatego też NSA mógł rozpoznać skargę kasacyjną, której zarzuty, postawione w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zasługują na uwzględnienie z poniższych powodów. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma przepis art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że ocena warunków formalnych wniesionego przez stronę pisma należy do Przewodniczącego Wydziału lub Przewodniczącego posiedzenia. W sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania w terminie i pod rygorem wskazanym w tym wezwaniu. Z akt sprawy bezspornie wynika, że decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. Spółka B. S.A. z siedzibą w B., Francja odebrała w dniu 20 listopada 2013 r. Natomiast skargę złożyła w dniu 20 grudnia 2013 r. za pośrednictwem faxu. W tej sytuacji Sąd I instancji powinien skierować do strony lub jego pełnomocnika wezwanie na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Podkreślenia jednak wymaga, iż zanim organ przekazał do Sądu skargę, nadaną faksem, to Spółka w dniu 13 stycznia 2014 r. złożyła do organu skargę podpisaną przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W dniu 14 stycznia 2014 r. Urząd Patentowy przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę nadaną faksem oraz w dniu 16 stycznia 2014 r. oryginał skargi oraz kopię nadania skargi faxem. Tym samym Sąd nie musiał wzywać strony do uzupełnienia braków formalnych skargi gdyż dysponował zarówno skargą w formie faxu oraz w oryginale złożonym przez Spółkę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro skarga została złożona za pośrednictwem faxu w ustawowo zakreślonym terminie i następnie złożona z podpisem pełnomocnika Spółki to nie wystąpiły przesłanki do odrzucenia skargi przez WSA w W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Warto także zaakcentować, że o terminie bowiem wniesienia pisma decyduje data prezentaty, a nie data nadania faxu, ma to dla zachowania terminu decydujące znaczenie. W sprawie fax nadano 20 grudnia 2013 r. (k. 3-10 akt WSA) i taka też data jest umieszczona na prezentacie Kancelarii Ogólnej Urzędu Patentowego RP. Trzeba tym samym zauważyć, że w przypadku pism wnoszonych za pomocą telefaxu lub poczty elektronicznej, uważa się je za wniesione w dacie prezentaty, czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika (por. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2003 r., I CZ 192/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 64). Z wymienionych powodów oraz w oparciu o treść art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji. Odnośnie wniosku organu o zwrot kosztów należy wyjaśnić, że o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).