II GSK 2034/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2703/12 w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dni 14 maja 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2703/12), po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2012 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania, oddalił skargę. I. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 29 września 2011 r. S. P. (dalej jako skarżący) wystąpił, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej jako p.w.p.), o zawieszenie postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym z wniosku K. A. i J. A. o unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru przemysłowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o czyn nieuczciwej konkurencji z powództwa uczestnika zawisłej przed Sądem Okręgowym w Łodzi, sygn. akt X GC 256/11. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu sądowym w zakresie oceny działań wnioskodawców K. A. i J. A. na tle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż wykaże, że wnioskodawcy ujawnili sporny wzór dnia 22 lipca 2009 r., tj. przed datą pierwszeństwa spornego wzoru, na skutek nadużycia popełnionego wobec uprawnionego (skarżącego). Postanowieniem z 26 stycznia 2012 r. Urząd Patentowy oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, uznając, że nie istnieją podstawy do jego zawieszenia w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., a także, że pomiędzy przedmiotowym postępowaniem w tej sprawie, a sprawą o czyn nieuczciwej konkurencji z powództwa skarżącego zawisłą przed Sądem Okręgowym w Łodzi nie występuje bezpośrednia zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 8 w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. Uzasadniając postawione zarzuty wskazał, że rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu sądowym w zakresie oceny działań wnioskodawców na tle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem z 5 października 2012 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku, utrzymał w mocy postanowienie z 26 stycznia 2012 r. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. [...]. Organ podał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu spornym z mocy art. 256 ust. 1 p.w.p., organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wskazał organ, w literaturze podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w wyżej powołanym przepisie jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie indywidualnej i którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu. W ocenie organu, zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polega na uwarunkowaniu rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, wcześniejszym rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Związek zagadnienia wstępnego z merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ. Zdaniem organu, powyższa zależność nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie, a skarżący nie wykazał istnienia konkretnej kwestii prejudycjalnej w niniejszym przypadku. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji po szczegółowym omówieniu przepisów dotyczących obligatoryjnego zawieszenia postępowania wskazał, iż dla postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [... ]nie jest kwestią prejudycjalną sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Łodzi sygn. akt X GC 256/11. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że stosownie do przepisu art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 117 ust .1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. W myśl art. 255 ust. 1 p.w.p., sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego rozpatruje Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego. WSA w Warszawie podkreślił, że Urząd Patentowy dysponuje kompetencją do samodzielnego rozstrzygania kwestii ustalenia daty ujawnienia spornego wzoru oraz wzoru mu przeciwstawionego. W ocenie Sądu organ posiada prawną i faktyczną możliwość rozpatrzenia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. [...], gdyż jak słusznie wskazano w wyroku NSA z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2378/10, LEX nr 1138155. zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Wykluczona jest zatem możliwość uznania sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym za prejudykat w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec postępowania w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji, które toczy się aktualnie przed organem. W ocenie Sądu wyrok wydany na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie ma charakteru prejudycjalnego w postępowaniu toczącym się przed Urzędem Patentowym RP w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Ustalenia dokonane w takim wyroku mogą, co najwyżej, znaleźć posiłkowe zastosowanie w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy Prawo własności przemysłowej, a zwłaszcza w trybie postępowania spornego, którego jednym z celów jest unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a Urząd Patentowy posiada w tym postępowaniu kompetencje do badania kwestii braku nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego w tym także zaistnienia przesłanki z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. W ocenie Sądu pierwszej instancji istotne ustalenia dla wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Urząd Patentowy RP powinien dokonać samodzielnie, po przeprowadzeniu wszechstronnego postępowania dowodowego z uwzględnieniem dowodów zebranych w sprawie i po ich ocenie zgodnie z regułą wyrażoną w art. 80 k.p.a. II. S. P. zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowanie kasacyjnego. Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej zwana: p.w.p.) poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP błędnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania; 2) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP nie dokonał i nie przedstawił w uzasadnieniu postanowienia całościowej i wnikliwej oceny twierdzeń skarżącego, że rozstrzygnięcie, które zostanie wydane we wcześniej wszczętym przed Sądem Okręgowym w Łodzi (sygn. akt X GC 256/11) postępowaniu cywilnym spełnia przesłanki zagadnienia wstępnego w rozumieniu z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w sprawie administracyjnej istniały podstawy do zawieszenia postępowania, a na podstawie zarzutów skarżącego powinien był zapaść wyrok uchylający postanowienie Urzędu Patentowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, kasator szczegółowo odniósł się do postawionych zarzutów. Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, które wyznaczają mu zakres badania legalności zaskarżonego wyroku, a jedynie z urzędu uwzględnia nieważność postępowania w oparciu o § 2 art. 183 p.p.s.a., która w niniejszej sprawie nie występuje. W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do tego, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że sprawa tocząca się na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zawisła przed Sądem Okręgowym w Łodzi nie stanowi kwestii prejudycjalnej dla postępowania w przedmiocie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...]. W ocenie kasatora, Urząd Patentowy RP miał obowiązek - zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. art. 98 poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a.") – zawiesić postępowanie, gdyż rozpatrywana sprawa przed Urzędem Patentowym RP zależała od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w Łodzi. Kasator podkreślił, że Sąd Okręgowy w Łodzi rozstrzygnie, czy wnioskodawcy wprowadzając do obrotu łóżka inkorporujące wzór skarżącego [...], w tym wprowadzając takie łóżko rzekomo przed datą pierwszeństwa tego wzoru, bezprawnie skopiowali ten wzór. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, iż jest on niezasadny. Wskazać należy, iż stosownie do treści art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nakłada na organ obowiązek zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Chodzi przy tym o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2378/10, LEX nr 1138155 oraz wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1148/10, LEX nr 1132045). Zawieszenie postępowania przez prowadzący daną sprawę organ administracji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. znajduje o tyle uzasadnienie, o ile nie leży w gestii tego organu załatwienie innej, niezbędnej dla wyniku sprawy administracyjnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1181/10, LEX nr 1151566). Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być okoliczność (okoliczności), którą organ prowadzący postępowanie administracyjne może ocenić we własnym zakresie, nawet wówczas, gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1147/10, LEX nr 1151552). W zaskarżonym postanowieniu z dnia 5 października 2012 r. Urząd Patentowy RP uznał, że rozpatrzenie sprawy z wniosku K. A. i J. A. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "E." s.c. z siedzibą w G. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] i wydanie w tym przedmiocie decyzji nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed sądem powszechnym pomiędzy S. P. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą BMS "B.’ w W. a K. A. i J. A.. Sąd pierwszej instancji kontrolując postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania prawidłowo przyjął, że nie narusza ono prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sąd pierwszej instancji oraz organów administracyjnych o braku przesłanek do zawieszenia postępowania spornego, określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznając zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p za nieusprawiedliwiony. Podkreślić należy, iż Urząd Patentowy RP posiada samodzielną kompetencje w sprawach o ustalenie daty ujawnienia spornego wzoru przemysłowego oraz przeciwstawionego mu wzoru przemysłowego oraz posiada uprawienia do samodzielnego ustalenia faktów i dokonania prawnej oceny zebranego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny uważa, iż w analizowanej sprawie rację ma Sąd pierwszej instancji, iż rozstrzygnięcie sprawy o czyn nieuczciwej konkurencji z powództwa uczestników postępowania, nie jest sprawą determinującą rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Urząd Patentowy RP jest w stanie samodzielnie, zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p, rozstrzygnąć sprawę o unieważnienie prawa z rejestracji, w oparciu o ustawowe przesłanki zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego oraz materiały dowodowe przedłożone przez strony. Nie są usprawiedliwione również zarzuty naruszenia art. 7, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że organ nie naruszył przepisów procedury administracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w sposób wystarczający odniósł się do wszystkich zarzutów skargi oraz ocenił zaskarżoną decyzję zgodnie z wymogami art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd przedstawił swoje stanowisko w zasadniczych kwestiach decydujących o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszeń postępowania ze strony organu, a stanowisko Sądu w tej kwestii jest w pełni trafne. Uznać należy, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, a decyzja Urzędu Patentowego jest wystarczająco uzasadniona. Zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. jest zatem nieusprawiedliwiony. Na marginesie należy zauważyć, iż zgodnie z nowelizacją przepisu art. 101 § 3 k.p.a., która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku