II GSK 213/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-14
Skład orzekający: Jan Bała, Magdalena Bosakirska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Urzędu Patentowego o odmowie unieważnienia patentu, wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wadliwym pouczeniu organu, jest dopuszczalna, czy też powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga na decyzję Urzędu Patentowego o odmowie unieważnienia patentu, wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wadliwym pouczeniu organu, jest dopuszczalna i powinna zostać rozpoznana merytorycznie. Sąd podkreślił, że organ administracji publicznej ma obowiązek kontrolować wydane przez siebie decyzje, nawet jeśli procedura ich wydania była wadliwa, a odrzucenie skargi stawia stronę w sytuacji niepewnej i pozbawia ją ochrony prawnej.Stan faktyczny
F. Sp. z o.o. złożyła wniosek o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek "Okno i zestaw ramy izolacyjnej", twierdząc, że ogranicza on jej wolność gospodarczą. Urząd Patentowy RP początkowo umorzył postępowanie z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, jednak po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium Orzekające uchyliło tę decyzję i uznało, że wnioskodawca posiada interes prawny. Następnie Urząd Patentowy wydał decyzję odmawiającą unieważnienia patentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę F. Sp. z o.o. na tę decyzję, uznając ją za niedopuszczalną z powodu wadliwej procedury. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając skargę za dopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lipca 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek uchyla zaskarżone postanowienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4246/14, odrzucił skargę F. P. sp. z o.o. w N. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] o odmowie unieważnienia patentu na wynalazek ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
I
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Wnioskiem z [...] maja 2009 r. F. P. sp. z o.o. z siedzibą w N. S. (dalej zwana: wnioskodawcą) wystąpiła do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie na terytorium Polski patentu europejskiego nr [...] na wynalazek pod tytułem "Okno i zestaw ramy izolacyjnej".
Interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie przedmiotowego patentu wnioskodawca wywiódł z faktu, że produkuje i wprowadza do obrotu gospodarczego okna dachowe oraz związane z nimi akcesoria, w tym także kołnierze uszczelniające do okien z izolacją termiczną, instalowane wokół wystającej ponad dach części ościeżnicy o cechach objętych spornym patentem. Sporny patent, zdaniem wnioskodawcy, ogranicza jego zagwarantowaną konstytucyjnie (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP) wolność gospodarczą z uwagi na to, iż rozwiązania wnioskodawcy i uprawnionego z patentu V. H. A. dotyczą identycznych wyrobów. Prawa ze spornego patentu umożliwiają uprawnionemu zakazanie osobom trzecim korzystania z tego rozwiązania, zgodnie z art. 63 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej zwanej: p.w.p. (w związku z art. 64 ust. 1 Konwencji o patencie europejskim). Bezpośredniość i realność swojego interesu prawnego wnioskodawca wywodził z okoliczności zgłoszenia w dniu [...] lutego 2003 r. rozwiązania Pt. "Kołnierz uszczelniająco - ocieplający do okien dachowych", na które uzyskał patent w dniu [...] lutego 2010 r. nr [...]. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 i art. 138 ust. 1 Konwencji o patencie europejskim, a także art. 4 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 598, Dz. U. z 2007 r., Nr 136, poz. 958), jak również oraz art. 24 i 26 ust. 1, art. 89 ust. 1 oraz art. 255 ust. 1 pkt 11 p.w.p.
W odpowiedzi na wniosek uprawniony z patentu V. H. A. wniósł o umorzenie postępowania z powodu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy oraz o oddalenie wniosku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., po przeprowadzeniu rozpraw w dniach: [...] lutego i [...] października 2011 r. oraz [...] listopada 2012 r. Urząd Patentowy umorzył postępowanie stwierdzając, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego do domagania się unieważnienia spornego patentu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania, działając zgodnie z pouczeniem organu, złożyła F. sp. z o.o. - wnioskodawca.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Kolegium Orzekające na posiedzeniu niejawnym uznało, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu i uchyliło w całości decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. umarzającą postępowanie o unieważnienie ze skutkiem na terytorium Polski patentu pt. "Okno i zestaw ramy izolacyjnej" [...].
Skargę do WSA w W. wniósł na powyższą decyzję uprawniony z patentu V. H. A., ale ją następnie cofnął, wskutek czego Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1564/14, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego, po przeprowadzeniu rozpraw w dniach [...] czerwca i [...] sierpnia 2014 r. orzekło o meritum sporu i oddaliło wniosek o unieważnienie spornego patentu.
Skargę do WSA w W. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. oddalającą wniosek o unieważnienie na obszarze Polski patentu europejskiego nr [...] wniosła F. sp. z o.o., podnosząc szereg zarzutów procesowych i materialnoprawnych. Skarżący nie objął skargą ustalenia, że posiada interes prawny do żądania unieważnienia patentu, potwierdzony decyzją UP z dnia [...] listopada 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę.
W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Podkreślił, że z urzędu bada dopuszczalność skargi i ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że w sprawie niniejszej zachodzi niedopuszczalność skargi powodująca niemożność jej przyjęcia do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i wywołująca konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej.
Sąd wskazał, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], została wydana przez Urząd Patentowy w konsekwencji niemożliwej do zaakceptowania, nieprawidłowej procedury prowadzenia postępowania spornego - zastosowanej na wcześniejszym etapie procedowania, czego skutkiem jest niedopuszczalność skargi.
Sąd przypomniał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest wniosek F. o unieważnienie ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej patentu [...] udzielonego na rzecz V. H. A.
Wniosek ten został już rozpoznany przez organ decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, wydaną po uprzednim przeprowadzeniu czterech rozpraw.
Stwierdzenie braku interesu prawnego wnioskodawcy, co do zasady, stanowi przesłankę merytoryczną rozstrzygnięcia w trybie spornym, bowiem do unieważnienia patentu europejskiego udzielonego w trybie określonym w Konwencji o patencie europejskim, stosuje się odpowiednio - zgodnie z art. 921 p.w.p. - przepisy art. 89, 91 i 92 p.w.p.
Zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 11 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu europejskiego, udzielonego w trybie określonym w Konwencji o patencie europejskim UP rozstrzyga w trybie postępowania spornego, przy czym zasady tego postępowania określone są w art. 255, art. 2551 - art. 25512, art. 256 oraz art. 257 p.w.p.
Art. 257 p.w.p. przewiduje, że na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu I instancji decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. wydana po przeprowadzeniu rozpraw była decyzją merytoryczną i ostateczną i służyła od niej zgodnie z art. 257 p.w.p. skarga do sądu administracyjnego, nie zaś wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Urząd Patentowy wadliwie pouczając strony o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uruchomił nieprawidłową procedurę, w konsekwencji czego wydane zostały kolejne akty: decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. i obecnie zaskarżona decyzja z [...] sierpnia 2014 r. obie niemające żadnego umocowania w obowiązującym prawie.
Mankamentem postępowania, przemawiającym za zastosowaniem przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest okoliczność, że wydanie przez Urząd Patentowy zaskarżonego aktu – decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] – nastąpiło w trybie nie mającym podstawy prawnej.
Sąd przywołał postanowienie NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., II GSK 322/14 , w którym NSA uznał, że od decyzji o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego służy skarga do sądu administracyjnego, zaś skarga od decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez UP, jest niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona, a właściwą procedurą jest przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję o umorzeniu postępowania.
Kierując się tym poglądem Sąd I instancji odrzucił skargę i wskazał, że właściwe będzie wystąpienie przez wnioskodawcę o przywrócenie terminu do zaskarżenia do sądu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. i dopiero przy rozpoznaniu tej skargi sąd będzie mógł z urzędu, działając w trybie art. 135 p.p.s.a., zająć się wydanymi w wadliwej procedurze decyzjami z dnia [...] listopada 2013 r. (o uchyleniu decyzji o umorzeniu postępowania) i decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. (o odmowie unieważnienia patentu).
Bez skutecznego przywrócenia, stosownie do przepisów art. 86 i art. 87 p.p.s.a., terminu do wniesienia skargi od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., wydanej w trybie przepisu art. 257 p.p.s.a., nie jest prawnie dopuszczalne postępowanie sądowoadministracyjne dla skontrolowania jej zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy, którą jest skarga na decyzję z [...] sierpnia 2014 r. - nie można skutecznie zakwestionować skutków wadliwego procedowania i błędnego rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego. Wynikająca z błędnego pouczenia możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. (zamiast od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.), czyli wydanej w niemającym zastosowania w sprawie trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, nie może odnieść żadnych skutków prawnych.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
II
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła F. sp. z o.o..
Postanowienie zaskarżyła w całości i wniosła o jego uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego - poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie:
1. art. 256 ust. 3 w zw. z art. 257 p.w.p. poprzez błędną ich wykładnię w świetle art. 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie - przejawiającą się w przyjęciu przez Sąd poglądu, że od decyzji UMARZAJĄCEJ postępowanie sporne, czyli (zdaniem skarżącej) nierozstrzygającej sprawy co do istoty, służy bezpośrednio skarga do Sądu, bez konieczności wyczerpania środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Urząd Patentowy;
2. art. 89, 91 i 92 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, w zw. z art. 921 tej ustawy - przejawiającą się w wywodzeniu z art. 89, 91 i 92 powołanej ustawy, wniosku że interes prawny osoby żądającej wszczęcia postępowania spornego jest przesłanką merytoryczną unieważnienia patentu.
II. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
3. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. i art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie, w sprzeczności z aktami sprawy spornej [...], że decyzją z [...] grudnia 2012 r. Urząd Patentowy rozpoznał wniosek o unieważnienie patentu, co miało istotny wpływ na ocenę przysługujących środków zaskarżenia i terminów ich złożenia;
4. art. 52 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 256 ust. 3 p.w.p. oraz art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez przyjęcie założenia, że od decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] grudnia 2012 r. umarzającej postępowanie przed Urzędem Patentowym, działającym w trybie spornym, przysługiwała skarga bezpośrednio do Sądu Administracyjnego bez konieczności wyczerpania środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w konsekwencji czego skargę na decyzję z [...] sierpnia 2014 r. Sąd uznał za niedopuszczalną i ją odrzucił, zamiast rozpoznać;
5. art. 134 § 1 oraz art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez brak przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2014 r. pod kątem jej nieważności, mimo iż Sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że została ona wydana bez podstawy prawnej – w konsekwencji czego Sąd pozostawił w obrocie prawnym zaskarżoną decyzję, wobec której sam wskazał, w postanowieniu z 17 lipca 2015 r., przesłanki jej nieważności;
6. art. 134 § 2 w zw. z art. 53 § 1, art. 87 § 1 oraz art. 87 § 5 p.p.s.a. - poprzez pozbawienie skarżącej możliwości poddania pod merytoryczną ocenę Sądu, w normalnym trybie kontroli zaskarżonej już decyzji z [...] sierpnia 2014 r., oraz proponowanie w to miejsce skarżenia innej decyzji z koniecznym złożeniem wniosku o przywrócenie terminu i niepewną perspektywą zarówno co do rozpatrzenia tego wniosku jak i w kwestii, czy w następnym postępowaniu sąd ewentualnie zajmie się także kontrolą wskazanej wyżej decyzji, co pogarsza sytuację skarżącej co najmniej poprzez wydłużenie drogi kontroli decyzji Urzędu Patentowego;
7. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 256 ust. 3 oraz art. 257 p.w.p. - poprzez brak w uzasadnieniu prawnym zaskarżonego postanowienia jakichkolwiek odniesień do art. 256 ust. 2 pkt 3 p.w.p., który jako jedyny w tej ustawie określa przypadki wyłączenia ponownego rozpatrywania sprawy; bezkrytyczne przywołanie (z obszernym cytatem, wraz z błędami drukarskimi) postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak wyjaśnienia co oznacza uwaga "pomijając formę/sentencję rozstrzygnięcia" wobec decyzji z [...] grudnia 2012 r. - co utrudnia prześledzenie toku myślenia Sądu I instancji oraz kontrolę zaskarżonego postanowienia.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uprawniona z patentu V. H. A. wniosła o jej oddalenie, akceptując stanowisko Sądu I instancji, że od decyzji o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego służy skarga do sądu a nie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za częściowo trafne zarzuty kasacyjne oznaczone nr 5 i 6, w zakresie w jakim kasator zarzuca naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak kontroli zaskarżonej do sądu decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. i pozbawienie strony poddania kontroli sądowej tej decyzji przy jednoczesnym zasygnalizowaniu przez Sąd, iż jest ona wadliwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, co do zasady, w sytuacji, kiedy zaskarżona zostaje do sądu administracyjnego pozostająca w obrocie decyzja ostateczna, obowiązkiem sądu wynikającym z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. jest podjęcie kontroli.
Zatem, po wniesieniu skargi na decyzję o odmowie unieważnienia patentu, wydaną w trybie spornym, sąd ma obowiązek decyzję tę skontrolować i nie może uchylić się od kontroli zarzucając wady procedury poprzedzającej wydanie tej decyzji. Rację ma kasator, że odrzucenie skargi, nawet ze wskazaniem na możliwość żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi od innej decyzji, stawia skarżącego w sytuacji niepewnej i na danym etapie postępowania w istocie pozbawia go ochrony prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady, nie podziela więc poglądu prezentowanego w orzeczeniu II GSK 322/14, co do konieczności odrzucenia skargi wniesionej na decyzję wydaną w postępowaniu spornym po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uważając za właściwe podjęcie kontroli tej decyzji przede wszystkim pod kątem zachowania właściwej procedury i ustalenie w wyroku skutków prawnych jej niezachowania.
Zauważyć też trzeba, że sytuacja w sprawie niniejszej jest odmienna niż w cytowanym przez Sąd I instancji orzeczeniu NSA. Tam bowiem UP, z naruszeniem procedury, w dwóch instancjach orzekł o umorzeniu postępowania i to decyzja w przedmiocie umorzenia (wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy) była przedmiotem skargi sądowej.
W sprawie niniejszej decyzja o umorzeniu postępowania z dnia [...] grudnia 2012 r., co prawda w niewłaściwej procedurze, ale została już usunięta przez UP z obrotu prawnego prawomocną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. i na etapie obecnego postępowania sądowego w obrocie nie funkcjonuje, zaś przedmiotem skargi i kontroli sądowej jest późniejsza decyzja merytoryczna z dnia [...] sierpnia 2014 r. o odmowie unieważnienia patentu, od której zgodnie z art. 257 p.w.p. w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 11 p.w.p. służy skarga do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnienia prawnego dla odmowy kontroli tej decyzji i odrzucenia skargi.
W tym stanie rzeczy zasadne są zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej oraz naruszenie art. 87 § 1 i 5 p.p.s.a., poprzez bezzasadne wskazanie na konieczność wystąpienia o przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., która już jest usunięta z obrotu prawnego poprzez decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi, co powoduje konieczność rozpoznania skargi przez Sąd I instancji.
Na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie może dać wskazówek, co do dalszego postępowania, zatem jedynie zwraca uwagę, że decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. uchylająca decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie unieważnienia patentu z powodu braku interesu prawnego w istocie przesądziła, że wnioskodawca ma interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie, a stanowisko to jest zgodnie prezentowane przez UP, wnioskodawcę, a także uczestnika, który cofnął skargę do sądu na tę decyzję. W tym stanie rzeczy, kontrolując decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. i badając ewentualne zastosowanie art. 135 p.p.s.a., należy szczególnie wnikliwie rozważyć, czy do końcowego załatwienia sprawy o unieważnienie patentu niezbędne jest objęcie kontrolą także decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej w istocie dotyczą jednej tylko kwestii, tj. trybu zaskarżania wydanych w postępowaniu spornym decyzji o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego. Zarzuty te są nieusprawiedliwione.
Trafny jest pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, że w postępowaniu spornym decyzje o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy podlegają zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego.
Konkluzja ta wynika z całokształtu uregulowań postępowania spornego. W przepisach o postępowaniu spornym ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje decyzji o umorzeniu postępowania, w zależności od powodu umorzenia. Są to decyzje o umorzeniu postępowania podejmowane na posiedzeniu niejawnym w sytuacjach określonych w art. 2553 ust. 2 p.w.p. i w art. 2554 ust. 2 p.w.p., a więc z powodów wyłącznie procesowych oraz decyzja o umorzeniu postępowania, o której mowa w art.256 ust.3 p.w.p. rozstrzygająca sprawę co do istoty, wydana po przeprowadzeniu rozprawy. Taką decyzją jest decyzja o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego, która ma charakter materialno-procesowy, a jej podjęcie jest wynikiem ustalenia, że wnioskodawca nie ma legitymacji materialnej do prowadzenia postępowania.
Od decyzji wydanych w sytuacjach, o których mowa w art. 2553 ust. 2 p.w.p. zgodnie z art. 256 ust. 31 p.w.p. służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Decyzja o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego do grupy tej nie należy, zatem podlega zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego na podstawie art. 257 p.w.p. jako decyzja wydana w sprawie z art. 255 p.w.p.
W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty kasacyjne podważające ten pogląd Sądu I instancji uznać należy za nieusprawiedliwione, co pozostaje jednak bez wpływu na konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku F. P. sp. z o.o. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło