II GSK 2156/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych 1. Głównego Inspektora Farmaceutycznego 2. A. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1111/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 31 marca 2020 r. nr PORZI.503.41.2018.AF.2 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną Głównego Inspektora Farmaceutycznego; 2. oddala skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. w W.; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1111/20, po rozpoznaniu skargi A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 31 marca 2020 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w pkt 1/ uchylił zaskarżoną decyzję, a w pkt 2/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku WSA zostały wywiedzione zarówno przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jak i przez A. w W. Główny Inspektor Farmaceutyczny we wniesionej skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości oraz wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: k.p.a.), poprzez uchylenie decyzji z dnia 31 marca 2020 r., znak: PORZI.503.41.2018.AF.2, na skutek wadliwej oceny, że "(...) Główny Inspektor Farmaceutyczny (...) dopuścił się, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 15, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy", podczas gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ oceniony w całokształcie na etapie postępowania odwoławczego materiał dowodowy, i dokonane na jego podstawie ustalenia faktyczne, dawały podstawę do wydania rozstrzygnięcia o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z powodu utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki, co winno skutkować oddaleniem skargi jako niezasadnej; II. art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie kontroli sądowej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 31 marca 2020 r., znak: PORZI.503.41.2018.AF.2, w niepełnym zakresie, z pominięciem istotnych dla wyniku sprawy okoliczności podniesionych przez organ odwoławczy na etapie postępowania drugiej instancji, świadczących o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Drugą ze skarg kasacyjnych w rozpoznawanej sprawie złożyła A. w W., zaskarżając wyrok WSA co do pkt 1, tj. uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji zamiast jej uchylenia i umorzenia postępowania przed organem administracji I i II instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.), art. 134 § 1 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z: 1. art. 7 Konstytucji RP i art. 7 k.p.a.; 2. art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 686; powoływanej dalej jako: p.f.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że w niniejszej sprawie zachodziły warunki nie tylko do uchylenia zaskarżonej decyzji, ale również do umorzenia postępowania zarówno przed Głównym Inspektorem Farmaceutycznym, jak i przed Wojewódzkim Inspektorem Farmaceutycznym. W ocenie skarżącej nie można bowiem twierdzić, że dokonywała ona zbycia leków hurtowniom medycznym, skoro nie dysponuje się dokumentami źródłowymi, a jedynie wewnętrznym dokumentem jednego z urzędów, dokumentem, który w dodatku nie wskazuje rzekomego przedmiotu zbycia. Tym samym zdaniem skarżącej, WSA dostrzegając naruszenie przepisów procedury administracyjnej, ale w niepełnym zakresie i jedynie uchylając zaskarżoną decyzję, a nie dostrzegając, że samo prowadzenie postępowań narusza art. 7 Konstytucji RP i art. 7 k.p.a. oraz nie umarzając postepowań przed GIF oraz przed WIF, naruszył zatem przywołane w petitum skargi kasacyjnej przepisy. Wskazano również na brak podstaw do przyjęcia, że podmiot prowadzący aptekę, dokonujący przed nowelizacją ustawy Prawo Farmaceutyczne, która weszła w życie 8 lutego 2015 r., zbycia produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej stracił rękojmię jej należytego prowadzenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu A. w W. wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz o dopuszczenie dowodu z: - odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Wydział IX Karny Odwoławczy z dnia [...] sierpnia 2021 r. w sprawie [...] wraz z uzasadnieniem; - akt sprawy przeciwko T. B. sygn. akt [...[ przed Sądem Rejonowym dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie i na podstawie art. 248 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.p.s.a. wniesiono o zwrócenie się w tym celu do Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie, a to wszystko na okoliczność, że skarżąca daje rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty obu skarg kasacyjnych nie mają usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W skargach kasacyjnych sformułowano zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Odnosząc się do skargi kasacyjnej złożonej przez organ administracji należy zauważyć, iż przedstawiony w punkcie I petitum skargi kasacyjnej zarzut procesowy kwestionuje prawidłowość i legalność weryfikacji decyzji, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Zdaniem organu, WSA błędnie ocenił, iż organy inspekcji farmaceutycznej nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności oraz dokonały dowolnej oceny dowodów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z tym zarzutem organu nie można się zgodzić, a argumenty zawarte w skardze kasacyjnej nie podważają prawidłowości ocen zawartych w wyroku. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jednocześnie podkreślić trzeba, że uzasadnienie to powinno być sporządzone na tyle jasno i komunikatywnie, aby możliwe było prześledzenie ciągu logicznego co do ustalonych okoliczności i dowodów, na których ustalenia te oparto, tak aby można dojść do istotnych konkluzji uzasadniających zastosowanie prawa materialnego. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że uzasadnienia obu decyzji organów inspekcji farmaceutycznej nie spełniają ww. wymogów. Wbrew temu, co twierdzi się w skardze kasacyjnej, trafnie wywodzi WSA, że jedyną informacją na temat nieprawidłowości stanowiących podstawę do wszczęcia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego postępowania w sprawie cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, były informacje zawarte w nocie sygnalizacyjnej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z 21 lipca 2015 r., wystosowanej na podstawie art. 32 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej. Jak zasadnie podkreślił WSA, Dyrektor UKS we wskazanej nocie informował o stwierdzonym w toku kontroli skarbowej, dotyczącej podmiotu prowadzącego hurtownię farmaceutyczną, zakupie przez spółkę O. leków w ilościach hurtowych, między innymi od skarżącej. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż w realiach tej konkretnej sprawy, sam zapis w znajdującej się w aktach nocie sygnalizacyjnej oraz tabela z wyliczeniem numerów faktur, ich dat i wartości, nie jest wystarczającym dowodem, że do sprzedaży w ramach odwróconego łańcucha doszło. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie wytknął organom, że zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, ww. faktur, mających obrazować przebieg transakcji, nie pozyskały. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż z tego powodu nie jest wiadomym, jaki rodzaj produktów leczniczych był przedmiotem obrotu, bowiem w treści noty jest jedynie informacja o "zakupie leków". Należy mieć tu bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu, że u.p.f. w art. 2 pkt 32 posługuje się terminem – "produkt leczniczy" – rozumiany jako substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Za zasadny należy uznać pogląd WSA, że koniecznym było zatem, w sytuacji, w której wspomnianych faktur organy inspekcji farmaceutycznej nie uzyskały od skarżącej, zwrócenie się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. o ich przedłożenie. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji należało w tej sytuacji skorzystać z unormowania zawartego w art. 299 § 3 pkt 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111, powoływanej dalej jako: o.p.). Zgodnie z tym przepisem organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, z wyłączeniem informacji określonych w art. 182, także organom Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej w celu realizacji jej zadań ustawowych. Prawidłowy jest także pogląd WSA, że organy inspekcji farmaceutycznej, zarzucając przy tym spółce, iż faktur tych im nie udostępniła, pomijają jej stanowisko, negujące w ogóle ich wystawienie przez nią, chociażby z uwagi na odmienną numerację faktur przyjętą w przedsiębiorstwie skarżącej. Za usprawiedliwiony wobec tego uznać należy też pogląd o istnieniu podstaw do przyjęcia, że pozyskanie w trybie art. 299 § 3 pkt 15 o.p. spornych faktur umożliwiłoby zweryfikowanie zarówno charakteru asortymentu, będącego przedmiotem obrotu, jak i osób wystawiających faktury, co pozwoliłoby z kolei powiązać je ze skarżącą, jako ich wystawcą, lub wręcz przeciwnie, wykluczyć taki związek. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że choć niewątpliwe organy administracji mogą posługiwać się dowodami uzyskanymi w innych postępowaniach, to jednak w realiach niniejszej sprawy niezbędnymi dowodami, winny być uzyskane od Dyrektora UKS faktury, gdyż to fakt ich wystawienia i dokonania na tej podstawie sprzedaży podmiotowi nieuprawnionemu, stanowił przesłankę uznania przez organ, że skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Wskazywanie w ramach ustaleń dokonanych tylko na podstawie noty sygnalizacyjnej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z., iż poprzez sprzedaż produktów leczniczych podmiotowi prowadzącemu hurtownię farmaceutyczną, spółka brała udział w tzw. odwróconym łańcuchu dostaw nie może być uznane za dokonanie pełnych ustaleń stanu faktycznego, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji trafnie wskazał WSA, iż GIF powinien materiał dowodowy w powyższym zakresie uzupełnić, a następnie dokonać jego oceny, w tym skonfrontować z zarzutami skarżącej. W punkcie II petitum skargi kasacyjnej organu zarzucono natomiast obrazę art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie kontroli sądowej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w niepełnym zakresie, z pominięciem istotnych dla wyniku sprawy okoliczności podniesionych przez organ odwoławczy na etapie postępowania drugiej instancji, świadczących o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Zarzuty te nie mają usprawiedliwionych podstaw. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji nie naruszył w szczególności art. 3 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Nie jest trafiony także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w tym przepisie, oznacza to, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II FSK 629/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, mające na celu wykazanie, iż na etapie postępowania odwoławczego ujawniono dodatkowe okoliczności faktyczne, które potwierdziły okoliczność, iż Spółka utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. W tym kontekście trafnie zauważył WSA, iż organ odwoławczy, zarzucając Spółce dopiero w decyzji odwoławczej naruszenia prawa dotyczące sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów leczniczych z uwagi na niezgodność ich profilu z treścią zapotrzebowani, nie wskazał czy samo to naruszenie, jego zdaniem, przesądza o utracie niezbędnej rękojmi przez skarżącą, czy też ma jedynie charakter akcesoryjny, wobec kluczowego naruszenia, jakim była sprzedaż produktów w ramach tzw. odwróconego łańcucha dostaw. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. Odpowiedź na skargę, materiały przedstawione w toku postępowania sądowego, czy też uzasadnienie skargi kasacyjnej nie są ani suplementami decyzji, ani jej uzupełnieniem i jako takie nie są brane pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji. Wobec tego argumenty podnoszone przez organ w tym zakresie nie mogą być ocenione ani przez Sąd I instancji, ani przez NSA, gdyż nie są zawarte w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie argumentacja organu w tym zakresie jest co najmniej niewystarczająca i zaskarżona decyzja nie poddaje się badaniu pod kątem jej legalności. Nie jest zatem zasadny również zarzut organu skarżącego kasacyjnie odnośnie do naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie kontroli sądowej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w niepełnym zakresie. Przechodząc do rozpoznania drugiej ze złożonych w niniejszej sprawie skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie ma usprawiedliwionych podstaw także skarga kasacyjna A., wywiedziona w zakresie pkt 1 zaskarżonego wyroku i wskazująca, iż zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki, uzasadnione było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed organem administracji I i II instancji, zamiast rozstrzygnięcia tylko o jej uchyleniu. Spółka zarzuciła w tym zakresie naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z: - art. 7 Konstytucji i art. 7 k.p.a.; oraz - art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne. W tym kontekście należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż zamierzonego przez stronę skarżącą skutku nie może odnieść zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 1 § 1 p.u.s.a. Przy ocenie jego zasadności należy pamiętać, iż wskazany przepis prawa jest w istocie przepisem ustrojowym, który bezpośrednio nie odnosi się do żadnej z dwóch podstaw kasacyjnych opisanych w treści art. 174 p.p.s.a. W związku z tym jednak, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, dlatego uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być, jak uczyniła to skarżąca, powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd I instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, ponieważ skontrolował czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianego przepisu ustrojowego nie może być uznany za uzasadniony. Istotą sporu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w zakresie tej skargi kasacyjnej jest natomiast to, czy na gruncie tej sprawy, wobec stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), istniała zarazem podstawa do zastosowania art. 145 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., przypomnieć należy, że ostatnio powołany przepis stanowi przeniesienie na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianego w art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego, gdy nie ma możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (wyrok NSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 70/17). Orzeczenie sądu wydane na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. będzie zastępowało rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i będzie pełniło funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 598 oraz wyrok NSA z 8 lipca 2020, sygn. akt II OSK 1287/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. dodany został przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) zmieniającej ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem 15 sierpnia 2015 r. Z uzasadnienia projektu ww. ustawy nowelizującej wynika, że przyznanie sądom administracyjnym kompetencji do umorzenia postępowania administracyjnego uzasadniono względami ekonomii procesowej. Za bezzasadne wydłużenie postępowania uznano bowiem przekazanie sprawy organowi administracji publicznej celem wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w przypadku, kiedy sąd uchylając zaskarżoną decyzję lub postanowienie dostrzegł konieczność umorzenia. Dostrzegając, że ustawodawca - stanowiąc o nowej kompetencji orzeczniczej sądów administracyjnych - kierował się przede wszystkim względami szybkości oraz ekonomii postępowania, w piśmiennictwie zaznacza się, że z tych względów art. 145 § 3 p.p.s.a. powinien znajdować zastosowanie w wyjątkowych wypadkach, kiedy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania (W. Piątek, Nowe kompetencje do merytorycznego orzekania przez sądy administracyjne, PiP 2017/1/19-33). Podkreśla się również, że przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. (podobnie jak art. 145a § 3 p.p.s.a.) może być skutecznie zakwestionowany z perspektywy przepisu art. 10 Konstytucji RP (zasada podziału i równowagi władzy), jak i to, że wyposażeniu sądów administracyjnych w kompetencje do merytorycznego rozstrzygania spraw z zakresu administracji publicznej nie towarzyszyły żadne zmiany w przepisach określających zakres postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy te nadal są uprawnione jedynie do przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.) oraz uwzględniania faktów powszechnie znanych (art. 106 § 4 p.p.s.a.). Przeprowadzanie innych dowodów przez sądy administracyjne - nawet przy merytorycznym rozstrzyganiu spraw z zakresu administracji publicznej - jest wyłączone (M. Bogusz, Problem konstytucyjności przepisu art. 145 § 3 i art. 145a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, GSP 2016/2/69-78). Po trzecie wskazuje się, że do merytorycznego załatwienia sprawy sąd byłby zobowiązany, gdy stan faktyczny jest już prawidłowo ustalony, albo gdy samodzielne ustalenie stanu faktycznego przez sąd jest uzasadnione koniecznością zapewnienia szybkości postępowania, albo wiąże się ze znacznym ograniczeniem kosztów. Postulując powściągliwe stosowanie art. 145 § 3 (oraz podobnie art. 145a p.p.s.a.), podkreśla się brak możliwości prowadzenia na gruncie obowiązującej procedury sądowoadministracyjnej rozbudowanego postępowania dowodowego (W. Piątek, A. Skoczylas, Kasacyjny czy merytoryczny model orzekania - kwestia zmiany modelu sądowej kontroli decyzji administracyjnych, PiP 2019/1/24-38 oraz wyrok NSA z 8 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 1287/18 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe uwagi i przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczności tej sprawy, przyjęte za podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, nie wskazują na istnienie podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego przez Sąd I instancji w trybie art. 145 § 3 p.p.s.a. Zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji zostało wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jak już wskazano w motywach odnoszących się do skargi kasacyjnej organu, powodem uchylenia zaskarżonej decyzji były nieprawidłowości w zakresie jej uzasadnienia i przeprowadzenia postępowania dowodowego przed organami administracji i oparcie się przez organy wyłącznie na nocie sygnalizacyjnej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. Sąd I instancji nie stwierdził (ani tym bardziej nie przesądził) zasadności twierdzeń Spółki, iż do nieprawidłowości skutkujących cofnięciem skarżącej Spółce zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (w tym tzw. odwróconego łańcucha dostaw) w ogóle nie doszło. WSA uznał jedynie w realiach niniejszej sprawy, iż niezbędnymi dowodami, które winny być uzyskane od Dyrektora UKS, są wskazane w nocie tego podmiotu faktury, gdyż to fakt ich wystawienia i dokonania na tej podstawie sprzedaży podmiotowi nieuprawnionemu, stanowił przesłankę uznania przez organ, że skarżąca utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Jak już zaznaczono powyżej, dodatkowo Sąd I instancji słusznie wskazał, iż przedwczesna jest ocena naruszeń dotyczących sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów leczniczych z uwagi na niezgodność ich profilu z treścią zapotrzebowań, sformułowana przez GIF dopiero w skarżonej decyzji, ponieważ organ odwoławczy nie wskazał czy samo to naruszenie, jego zdaniem, przesądza o utracie niezbędnej rękojmi przez skarżącą Spółkę. Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza brak podstaw do przyjęcia, iż zaskarżony wyrok narusza art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a w konsekwencji także art. 134 p.p.s.a., art. 7 Konstytucji i art. 7 k.p.a. oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 ustawy Prawo farmaceutyczne. W rekapitulacji należy więc stwierdzić, że obie skargi kasacyjne nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w nich zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Wszystkie zarzuty obu skarg kasacyjnych są zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 184 p.p.s.a., obie skargi kasacyjne oddalił. Z uwagi zaś na fakt, iż zarówno skarga kasacyjna organu, jak i skarżącej spółki nie odniosły pozytywnego skutku, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, bowiem koszty te wzajemnie się znoszą.