II GSK 301/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-30
Skład orzekający: Irena Wiszniewska-Białecka, Andrzej Skoczylas, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zbiorowych interesów pasażerów w transporcie kolejowym, polegające na niespójności informacji głosowych i wizualnych w systemie dynamicznej informacji pasażerskiej (SDIP), może być oceniane w kontekście przepisów dotyczących dostępu osób o ograniczonej możliwości poruszania się do infrastruktury kolejowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niespójność informacji głosowych i wizualnych w systemie SDIP, prowadząca do dezorientacji pasażerów, narusza prawa osób o ograniczonej możliwości poruszania się, ponieważ wprowadza dodatkowe trudności komunikacyjne i poczucie braku bezpieczeństwa. Tym samym, przepisy dotyczące dostępności infrastruktury dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej mogą być stosowane do oceny obowiązków informacyjnych zarządcy infrastruktury kolejowej.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. została ukarana przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego za stosowanie bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów, polegających na nieprawidłowym udzielaniu informacji o ruchu pociągów na stacjach kolejowych oraz na niespójności informacji głosowych i wizualnych w systemie SDIP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, podtrzymując stanowisko organu i WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od [A.] S.A. na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1230/16 w sprawie ze skargi [A.] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia stosowania bezprawnych praktyk naruszających interesy pasażerów w transporcie kolejowym i nakazania usunięcia nieprawidłowości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [A.] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1230/16, oddalił skargę P. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (dalej: Prezes UTK) z dnia [...] października 2013 r., w przedmiocie stwierdzenia stosowania bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kolejowym i nakazania usunięcia nieprawidłowości.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Organ powziął informacje uprawdopodabniające niezrealizowanie przez skarżącą spółkę obowiązku udzielania informacji o kursowaniu pociągów na terenie stacji, na których zamontowano nowy system zapowiedzi słownych lub wyświetlaczy - System Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (dalej: SDIP), tj. obowiązku określonego w pkt 4.2.12.1 Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 454/2011 z 5 maja 2011 r. w sprawie technicznej specyfikacji Inter operacyjności odnoszącej się do podsystemu "Aplikacje telepatyczne dla przewozów pasażerskich" transeuropejskiego systemu kolei (Dz. Urz. UE L nr 123 z 12 maja 2011 r.; powoływanego dalej jako: TAP TSI) oraz informacje o przekazywaniu informacji głosowych niespójnych z informacjami zamieszczonymi na wyświetlaczach, co z kolei stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (Dz. Urz. UE L nr 315 z 3 grudnia 2007 r.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie nr 1371/07) w zw. z pkt 4.1.2.11.1 Załącznika do Decyzji Komisji z 2007 r. dotyczącej technicznej specyfikacji Interoperacyjności w zakresie aspektu "Osoby o ograniczonej możliwości poruszania się" transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych i transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości (Dz. Urz. L nr 64 z 7 marca 2008 r. ze zm.; powoływanej dalej jako: PRM TSI). Wobec powyższego, w dniu [...] lutego 2013 r. Prezes UTK wszczął postępowanie administracyjne.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego stwierdził stosowanie przez P. S.A. bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kolejowym, polegających na nieprawidłowym realizowaniu obowiązku udzielania pasażerom informacji o ruchu pociągów na stacjach kolejowych W. W., W. Z., W. S. oraz K. G., co jest niezgodne z pkt 4.2.12.1 Załącznika I do TAP TSI. W punkcie drugim decyzji Prezes UTK stwierdził stosowanie przez stronę bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kolejowym, polegających na przekazywaniu informacji głosowych niespójnych z informacjami zamieszczonymi na wyświetlaczach na stacji W. W. oraz W. Z., co jest niezgodne z art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1371/07 w zw. z pkt 4.1.2.11.1 Załącznika do PRM TSI. Organ nakazał usunięcie ww. nieprawidłowości poprzez zaniechanie stosowania bezprawnych praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kolejowym, w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał na błędy i usterki w funkcjonowaniu SDIP oraz na okoliczność, że informacje przekazywane na tablicach elektronicznych wprowadzają pasażerów w błąd, a pomiędzy informacjami głosowymi i wizualnymi występuje niespójność. W ocenie organu, zostały spełnione obie przesłanki dla zakwalifikowania działań spółki jako praktyk naruszających zbiorowe interesy pasażerów określonych w art. 14b ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.t.k.), zgodnie z którym zakazane jest stosowanie bezprawnych praktyk w szczególności naruszających przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe w zakresie wymogu podawania do publicznej wiadomości rozkładu jazdy dla przewozu osób, taryf i cenników, wykonywania umowy przewozu z uwzględnieniem obowiązku zapewnienia podróżnym odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny oraz użycia środków transportowych odpowiednich do danego przewozu. Zdaniem Prezesa UTK, interesy pasażerów, które zostały naruszone przez kwestionowane działanie spółki, mają charakter zbiorowy, ponieważ informacje o ruchu pociągów udzielane na stacji, kierowane były do bliżej nieokreślonego kręgu odbiorców.
Organ wskazał również na naruszenie art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1371/07 w zw. z pkt 4.1.2.11.1 PRM TSI poprzez nieuwzględnienie potrzeb osób o ograniczonej możliwości poruszania się, do których zalicza się m.in. osoby niedowidzące oraz osoby niewidzące. Niespójność informacji wizualnej z informacją głosową utrudniała pasażerom korzystanie z transportu kolejowego, dezinformując podróżnych.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Prezes UTK, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podnosząc w uzasadnieniu, że wiarygodność części materiału dowodowego, na który składają się skargi pasażerskie, jest wysoka z uwagi na jego obszerność i fakt, że dotyczą różnych zdarzeń, które miały miejsce na przestrzeni całego okresu dostępności SDIP. Organ podkreślił, że problemy związane z nieprawidłowością działania systemu wynikają z niewłaściwych rozwiązań wykorzystanych przy jego projektowaniu i obsłudze.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: pkt 4.2.12.1 w zw. z pkt 4.2.12. TAP TSI; art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1371/07. Ponadto spółka zarzuciła naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.); art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nieprzywołanie do postępowania PKP Intercity S.A. oraz przedsiębiorstwa Koleje Mazowieckie sp. z o.o. w charakterze strony; a także naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezes UTK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2609/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje administracyjne obu instancji, uznając je za wydane z naruszeniem art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a., co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 14b ust. 1 u.t.k. WSA stwierdził m.in., że pojęcie "stosowanie bezprawnych praktyk" odnosi się do określonego powtarzalnego okresu. Jednorazowe naruszenie przepisu lub kilkukrotne nie mieści się we wskazanym pojęciu, bowiem wówczas można mówić o występujących nieprawidłowościach, nie zaś o stosowaniu bezprawnych praktyk. W ocenie Sądu Prezes UTK, wykazując bezprawność praktyk, pominął celowość oraz zamiar działania skarżącej bądź też braku tych okoliczności i braku związku z bezprawnością działania. Zabrakło również odniesienia, czy stanowi bezprawną praktykę wprowadzenie SDIP jako pewnej nowości, innowacyjności, w perspektywie czasowej zaś poprawy informacji dla pasażerów. WSA podkreślił, że skarżąca Spółka zgłaszała wykonawcy systemu błędy w działaniu SDIP i podejmowała działania naprawcze w celu wyeliminowania błędów, co w ocenie Sądu powinno mieć wpływ na ocenę stanu faktycznego. Za zasadny WSA uznał zarzut dotyczący błędnego zastosowania przez organ pkt 4.4.12 TAP TSI w stosunku do stacji, na których nie odbywa się ruch pociągów w ramach świadczenia usługi międzynarodowej. Zdaniem Sądu, przedstawiony materiał dowodowy i ustalenia organu są zbyt powierzchowne, a zatem naruszono art. 107 § 3, 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co nie pozwala Sądowi zbadać czy doszło do naruszenia prawa materialnego. Według Sądu, organ błędnie interpretuje art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1371/07 przyjmując, że przepis ten ma zastosowanie do SDIP, podczas gdy dotyczy on dostępności stacji, peronów, taboru kolejowego i innych pomieszczeń dla osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Za niezasadny WSA uznał zaś zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., gdyż to na skarżącej, jako zarządcy infrastruktury kolejowej, a nie na przewoźnikach ciąży obowiązek udzielania pasażerom stosowanych informacji o ruchu pociągów.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2263/14, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa UTK, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA stwierdził, że dokonana przez organ interpretacja pojęcia "bezprawności" w rozumieniu art. 14b u.t.k. jest prawidłowa. Sąd kasacyjny podkreślił, że naruszenie zbiorowych interesów pasażerów oznacza, iż ingerencja Prezesa UTK może nastąpić tylko w sytuacji, gdy skutkami zakazanych praktyk dotknięty zostanie ogół pasażerów, a nie poszczególne, indywidualnie oznaczone osoby. W związku z powyższym NSA podniósł, że "godzenie w zbiorowe interesy pasażerów" należy rozumieć w ten sposób, że: "pasażerowie" to grupa nieoznaczonych z góry indywidualnie adresatów komunikatów informacyjnych, natomiast "interes zbiorowy" jest interesem grupy, jako całości a nie sumą interesów poszczególnych pasażerów.
Wyrokiem z dnia 14 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał na treść art. 190 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) i stwierdził, że jest związany wskazaniami co do dalszego postępowania oraz wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II GSK 2263/14. Za sądem kasacyjnym WSA powtórzył, że poczynione przez organ ustalenia są prawidłowe, gdyż w istocie doszło do niedozwolonych w transporcie kolejowym praktyk, w wyniku naruszenia przez skarżącą obowiązku udzielania konsumentom (podróżnym) rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o ruchu pociągów, poprzez podawanie do publicznej wiadomości sprzecznych treści rozkładów jazdy dla przewozu osób, na niektórych stacjach kolejowych wykorzystywanych w transporcie międzynarodowym. Naruszenie zbiorowych interesów pasażerów w transporcie kolejowym, poprzez nieprawidłowe zrealizowanie obowiązku udzielania pasażerom informacji zostało udokumentowane w materiale dowodowym, w szczególności w wyniku podjętych przez Prezesa UTK działań w związku ze skargami podróżnych. Stwierdzono m.in., iż w praktyce miało miejsce wprowadzenie konsumentów w błąd, co do terminu oraz miejsca podróży koleją (godziny odjazdu/przyjazdu pociągów z określonych torów peronów stacji), na skutek wadliwie działającego na ww. stacjach nowego rozwiązania informacyjnego - zapowiedzi słownych i głosowych (SDIP). Wystąpienie takich okoliczności zostało ponadto potwierdzone w wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z dnia 31grudnia 2014 r. (sygn. akt XVII AmK 15/13), w przedmiocie nałożonej przez Prezesa UTK na skarżącą spółkę kary pieniężnej za powyższe naruszenia.
Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza w sposób wystarczający, że skarżąca nie zapewniła podróżnym należytej obsługi, w szczególności odnośnie stosowanego przez nią systemu informacji SDIP. Organ odniósł się przy tym do okoliczności podejmowanych przez spółkę działań naprawczych, co nie zmienia faktu, iż system po jego wprowadzeniu nie działał prawidłowo, w okresie wskazanym przez organ, co z kolei świadczy także o tym, iż stosowana praktyka była długotrwała. Brak należytego wykonania ciążącego na skarżącej obowiązku stanowi także o bezprawności stwierdzonych praktyk, gdyż okoliczność taka zawiera się w pojęciu niedozwolonych praktyk w transporcie kolejowym. W ocenie WSA, organ słusznie wskazał, iż w wyniku niesprawnie działającego systemu informacji SDIP, naruszono także prawa pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się (osób niepełnosprawnych), dla których wprowadzające w błąd informacje, a w szczególności sprzeczność komunikatów głosowych i wizualnych dotyczących aktualnego rozkładu jazdy pociągów z danego dworca kolejowego, musiały powodować dodatkową trudność komunikacyjną, połączoną z brakiem poczucia bezpieczeństwa, co stanowi o naruszeniu art. 21 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 1371/07.
Sąd I instancji stwierdził, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, iż stacja kolejowa W.-S. nie należy de nomine do systemu transeuropejskiego kolei, ponieważ została objęta systemem SDIP w związku z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej - Euro 2012, a skarżąca w ramach realizacji zadania unowocześnienia i usprawnienia działania infrastruktury kolejowej zobowiązała się do wprowadzenia sytemu SDIP, także na stacji W. S.
Ponadto Sąd podniósł, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów wskazujących na naruszenie przez organ przepisów postępowania, w tym art. 28 k.p.a. w zw. z art. 145 k.p.a., poprzez nieprzywołanie do toczącego się postępowania administracyjnego uczestników. WSA podkreślił, że organ jednoznacznie ustalił, iż skarżąca jest zarządcą infrastruktury kolejowej, w tym systemu SDIP, w rozumieniu art. 4 pkt 7 u.t.k. oraz wyjaśnił powody braku konieczności udziału w postępowaniu innych uczestników. Sąd nie stwierdził również istotnego naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
II
Skargę kasacyjną złożyła P. S.A., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1. przepisów pkt 4.2.12.1 w zw. z pkt 4.2.12. TAP TSI, polegające na niewłaściwym zastosowaniu powyższych przepisów do oceny bezprawności stosowanych przez P. SA praktyk (a mianowicie funkcjonowania SDIP) na stacji W. S., w sytuacji, gdy powyższy przepis znajduje obligatoryjne zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do stacji, na których zatrzymują się pociągi w ramach usługi międzynarodowej, która nie była świadczona na stacji W. S., a zatem przepisy nie mają zastosowania w stosunku do tejże stacji;
2. przepisu art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1371/07, polegające na niewłaściwym zastosowaniu powyższego przepisu do oceny bezprawności nieprawidłowości w funkcjonowaniu SDIP w sytuacji, gdy przepis ten dotyczy wyłącznie dostępności stacji, peronów, taboru kolejowego i innych pomieszczeń dla osób niepełnosprawnych bądź o ograniczonej sprawności ruchowej i nie może mieć zastosowania do oceny spełnienia przez Zarządcę infrastruktury kolejowej jego obowiązków informacyjnych wobec pasażerów;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi P. S.A. w całości, w wyniku uznania poczynionych przez organ ustaleń na bazie zgromadzonego materiału dowodowego za prawidłowe, a w konsekwencji uznanie, że P. S.A. naruszyła zbiorowe interesy pasażerów w transporcie kolejowym poprzez nieprawidłowe zrealizowanie przez skarżącą obowiązku udzielania pasażerom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynikają pominięte przez organ, jak również WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku okoliczności dotyczące podejmowanych przez P. S.A. działań naprawczych w celu wyeliminowania błędów SDIP, zamiaru działania skarżącego oraz faktu, że w początkowym okresie działania SDIP funkcjonował we wstępnej, testowej fazie, które to okoliczności winny skutkować oceną o braku bezprawności działań P. S.A. i uchyleniem zaskarżonej przez P. S.A. decyzji Prezesa UTK z dnia [...] października 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UTK wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego.
W tej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można zatem przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
Zarzut procesowy sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie Spółki sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA w Warszawie, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji i organ art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1371/07.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym składzie trafny jest bowiem pogląd WSA, iż ze stwierdzonych przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w zaskarżonej decyzji praktyk, polegających na przekazywaniu informacji głosowych niespójnych z informacjami zamieszczonymi na wyświetlaczach na stacjach, co było wynikiem niesprawnie działającego systemu informacji SDIP, zostały naruszone prawa pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się (osób niepełnosprawnych). Obowiązek zachowania spójności tych informacji spoczywa na przedsiębiorstwie kolejowym i zarządcy stacji. Zgodnie z art. 21 ust. 1 Rozporządzenia 1371/2007/WE przedsiębiorstwo kolejowe i zarządca stacji zapewniają, zgodnie z (...) dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej, dostępność stacji, peronów, taboru kolejowego i innych pomieszczeń dla osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, iż przepis ten może mieć zastosowanie również do oceny spełnienia przez zarządcę infrastruktury kolejowej jego obowiązków informacyjnych wobec pasażerów, ponieważ wprowadzające w błąd informacje, a w szczególności sprzeczność komunikatów głosowych i wizualnych dotyczących aktualnego rozkładu jazdy pociągów z danego dworca kolejowego, powoduje jak trafnie zauważył to Sąd I instancji dodatkową trudność komunikacyjną, połączoną z brakiem poczucia bezpieczeństwa takich osób. W orzecznictwie zaznacza się, iż według punktu 6 preambuły TAP TSI, informacje udzielane pasażerom powinny być dostępne zgodnie z wymogami PRM TSI, których celem jest zwiększenie dostępności transportu kolejowego dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się. Natomiast zgodnie z punktem 4.1.2.11.1 PRM TSI na terenie stacji wszystkie podawane informacje powinny być spójne oraz zgodne z przepisami europejskimi lub krajowymi. Tam, gdzie zastosowano informację dynamiczną, powinna być ona spójna z kluczowymi informacjami podawanymi ustnie. Tymczasem na stacjach, których dotyczyła zaskarżona decyzja zapowiedzi megafonowe nie pokrywały się z informacjami widniejącymi na wyświetlaczach. Powodowało to dezorientację, albowiem pasażerowie nie wiedzieli, która informacja jest prawidłowa. Sytuacja ta była uciążliwa nie tylko dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się, lecz dla wszystkich pasażerów, było zatem sprzeczne z art. 21 ust. 1 Rozporządzenia 1371 w związku z pkt 4.1.2.11.1 PRM TSI. Naruszało ono zbiorowe interesy pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej, do których na podstawie pkt 2.2. PRM TSI zalicza się m.in. osoby niedowidzące i osoby niewidzące, stanowiące grupę, do której kierowane są komunikaty głosowe (zob. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2016 r., VI ACa 435/15, LEX nr 2056650).
Powoduje to, że nie mógł odnieść oczekiwanego przez kasatora skutku także zarzut naruszenia przepisów pkt 4.2.12.1 w zw. z pkt 4.2.12. TAP TSI, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów do oceny bezprawności stosowanych przez P. SA praktyk (a mianowicie funkcjonowania SDIP) na stacji W. S., gdyż powołanie się na rzeczony przepis w opisywanej sytuacji nie jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Prawidłowe jest bowiem stanowisko WSA, iż nie ma dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotnego znaczenia fakt, iż stacja kolejowa W.-S. nie należy nominalnie do systemu transeuropejskiego kolei, skoro została objęta systemem SDIP w związku z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej - Euro 2012, a skarżąca w ramach realizacji zadania unowocześnienia i usprawnienia działania infrastruktury kolejowej zobowiązała się do wprowadzenia sytemu SDIP, także na tej stacji. Wskazany zarzut jest zatem również pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło